Vorige maand werd popicoon Dua Lipa aangekondigd als gastcurator van het London Literature Festival. Gekke keuze? Nee hoor, Lipa blijkt al drie jaar een scherpe interviewer van gerenommeerde auteurs.
is media- en cultuurredacteur van de Volkskrant.
Vergeef me mijn male chauvinist brein, maar bij de kwalificatie ‘meesterlijke literaire interviewer’ dacht ik niet direct aan het Brits-Albanese popicoon Dua Lipa.
Dua Lipa, bloedmooie jonge vrouw van 30, vertolker van oorwurmen als Levitating en, als ik diep graaf in mijn geheugen, herinner ik me ook dat ze weleens in de prijzen is gevallen bij de Grammy’s.
In de rubriek ‘Reputaties’ kijken we hoe de betekenis van denkers en kunstwerken, van schrijvers en hun personages kantelt en evolueert.
Maar een literair interviewer van buitengewone kwaliteit, iemand die gerenommeerde auteurs versteld kan doen staan van de scherpte van haar vragen, en afgelopen maart werd aangekondigd als curator van het London Literature Festival dat in oktober plaatsvindt?
Lipa blijkt al iets meer dan drie jaar uit te blinken als interviewer met een groot hart voor de literatuur, maar ik ontdekte het pas eerder dit jaar, na lezing van de Booker Prize-winnende roman Flesh van de Brits-Hongaarse schrijver David Szalay (in het Nederlands vertaald als Het vlees). Het boek vertelt het verhaal van István, een weinig spraakzame figuur die het van arm Hongaars buitenbeentje schopt tot gefortuneerde, maar ook gekwelde man in Engeland.
Al googelend stuitte ik op een boeiend tweegesprek tussen Lipa en Szalay, eind vorig jaar gevoerd in de New York Public Library. Zij gekleed in een glamoureuze zwarte strapless jurk, hij – schrijver, nietwaar? – in een wat fantasieloos grijs T-shirt en zwart gilletje.
Vanaf de eerste vraag is het Lipa om de inhoud van Szalays werk te doen. Geen oppervlakkig gedoe over de buitenkant van het succesvolle schrijverschap, maar direct de diepte in, met vragen over Szalays minimalistische schrijfstijl, zijn ideeën over mannelijkheid en over de manier waarop sociaal-economische klasse mensen vormt.
Op een gegeven moment weet ze de auteur zelfs te verrassen met de vraag waarom we niets te weten komen over Istváns vader (inderdaad, denk je dan, waarom wordt er met geen woord gerept over zijn vader?).
‘Niemand heeft mij ooit die vraag gesteld, terwijl het zo’n voor de hand liggende is’, zegt Szalay. ‘Ik heb nooit over zijn vader geschreven, ook niet in eerdere versies van het boek, en de reden daarvoor is dat ik wilde voorkomen dat de lezer hem zou psychoanalyseren.’
In een ander interview overrompelt ze de auteur Hernan Diaz met de vraag of een personage uit zijn boek Vermogen is gebaseerd op een obscure historische figuur.
‘Wat gênant dit, ik heb nog nooit van haar gehoord’, zegt Diaz, die driftig de naam noteert.
Lipa is niet de eerste beroemdheid met een breed uitgemeten liefde voor literatuur. Op sociale media struikel je inmiddels over de foto’s van beroemdheden die zich – geheel toevallig, maar niet heus – laten fotograferen met een gewichtig boek in de hand.
Zie fotomodel Gigi Hadid die Camus’ De vreemdeling vasthoudt, de kaft duidelijk zichtbaar voor de paparazzi; of Kendall Jenner, telg van de familie Kardashian, die geregeld met hippe essaybundels in de hand wordt gesignaleerd.
Ook Lipa’s socialemediafeed staat vol met zwoele foto’s waarop ze nieuwe en oude literaire werken leest. Maar haar liefde voor boeken is toch een stuk minder zelffeliciterend, en meer gericht op het enthousiasmeren voor de literatuur.
Het belangrijkste onlineplatform waarop Lipa haar liefde voor boeken deelt is service95.com, de site die de popster in 2021 oprichtte om tips over lifestyle en cultuur te delen. Een jaar later voegde zij daar een boekenclub aan toe, met maandelijkse leestips en interviews met de auteurs van de getipte boeken.
De leeslijst op Service95 vormt een eclectische verzameling van nieuw en oud werk (van Gabriel Garcia Márquez’ Honderd jaar eenzaamheid tot Bad Feminist van Roxane Gay) en interviews met geijkte namen als de Canadese Margaret Atwood, auteur van The Handmaid’s Tale, en nieuwe stemmen als Tommy Orange, die in zijn werk zijn inheems-Amerikaanse achtergrond heeft gethematiseerd.
De keuzen reflecteren vooral haar behoefte om alle menselijke ervaringen te verkennen, met een nadrukkelijke voorkeur voor de ervaringen van personages in de marge, de worstelende figuren die zich staande proberen te houden in een chaotische wereld.
Een van de boeken waarvan Lipa vorig jaar het meest onder de indruk was, is Rubberboot, over de gruwelijke dood van migranten tijdens een mislukte overtocht over het Kanaal naar Engeland, van de Franse schrijver en filosoof Vincent Delecroix.
‘Een essentieel verhaal dat verteld moet worden’, luidt de blurb van Lipa op de Nederlandse vertaling van het boek.
Boeken waren al vroeg in haar leven het belangrijkste middel om grip op haar wereld te krijgen, vertelde Lipa in 2022 tijdens een lezing bij de uitreiking van de Booker Prize.
Op 11-jarige leeftijd, toen Lipa’s ouders terugkeerden naar Albanië, leerde de zangeres dankzij het werk van de Albanese literaire grootheid Ismail Kadare meer over haar culturele erfgoed en de identiteit van haar familie als Kosovaarse Albanezen. Later, toen ze de glitterwereld van de popcultuur betrad, werden boeken voor haar een waar overlevingsmiddel.
‘Tegenwoordig brengen mijn tourneeverplichtingen me over de hele wereld en is mijn leven vaak hectisch. Soms moet ik, om te overleven, een stoere façade optrekken. En op die momenten zijn het boeken die me verzachten.’
Zelfs haar huidige partner, acteur en fotomodel Callum Turner, heeft Lipa aan de literatuur overgehouden, en wel op een haast onwaarschijnlijk sprookjesachtige manier. De twee raakten ergens aan de praat, ontdekten dat ze bezig waren in dezelfde roman en dat ze beiden net het eerste hoofdstuk uit hadden. Het boek: Vermogen van Hernan Diaz.
Het is nog niet bekend welke auteurs Lipa voor het London Literature Festival op het oog heeft, maar voor de popster is haar rol alvast een ‘droom die werkelijkheid wordt’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant