Voor het eerst sinds de Gazaoorlog gaan Palestijnen naar de stembus. Op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazaanse stad Deir al-Balah kunnen zaterdag ruim 1,5 miljoen Palestijnen hun stem uitbrengen. Wat staat er op het spel? We bellen met correspondent Rob Vreeken in Istanbul.
is economieredacteur. Ze is specialist arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
Deze verkiezingen in Gaza zullen voor velen als een verrassing komen; waar komt dit initiatief vandaan?
‘Dit is een initiatief van de Palestijnse Autoriteit (PA). De laatste keer dat op zowel de Westelijke Jordaanoever als in Gaza kon worden gestemd was in 2006. Dat was het jaar waarin Hamas in Gaza won en daar na een interne burgeroorlog de macht overnam. Sindsdien heeft de Palestijnse Autoriteit weinig meer te zeggen in Gaza.
‘Door nu weer een Gazaanse stad te betrekken bij de gemeenteraadsverkiezingen op de Westoever, wil de Palestijnse Autoriteit duidelijk maken dat Gaza en de Westoever één gebied zijn, en dat zij een rol kan spelen in de opbouw van een toekomstige Palestijnse staat. Ze wil laten zien: we zijn er en we kunnen meer dan alleen een waterleiding aanleggen of het vuil ophalen – we kunnen democratische verkiezingen organiseren.’
‘Wat ook meespeelt, is dat de uitvoering van het Gaza-plan van Trump stilligt. Van een internationaal bestuur dat helpt aan de politieke opbouw hebben we niks gemerkt. Dus nu springt de Palestijnse Autoriteit in het gat om te laten zien dat ze die buitenlandse krachten niet nodig hebben.’
Om dat te bewijzen moet de Palestijnse Autoriteit wel winnen. Hoe groot is die kans?
‘Het is een grote gok. Niet zozeer op de Westoever, want daar doen alleen maar kandidaten mee van Fatah, de aan de PA gelieerde politieke partij, maar wel in Gaza. Hamas doet niet mee aan deze verkiezingen en wil dat ook niet, want het zijn niet hun verkiezingen, maar van de PA. Maar op een van de vier lijsten in Gaza staan wel kandidaten die duidelijk banden hebben met Hamas.
‘Als die lijst wint, werkt het averechts voor de Palestijnse Autoriteit. Want dat zou betekenen dat zij niet populair is en Hamas nog steeds sterk staat. Internationaal zal dat ook het idee voeden dat Gaza toch onder curatele moet worden gehouden, want als je het aan mensen zelf overlaat, komt Hamas weer aan de macht.’
Wie mogen er vandaag stemmen in Gaza?
‘Er kan alleen worden gestemd in Deir al-Balah, in het midden van Gaza. Het is een van de weinige steden die niet al te zeer zijn aangetast door de oorlog, waardoor daar nog verkiezingen gehouden kunnen worden. Alleen de zeventigduizend volwassen Gazanen die in die stad geregistreerd staan, kunnen stemmen.
‘Het is een beetje een houtje-touwtjeverkiezing. Israël werkt er niet aan mee, dat heeft geen stembussen toegelaten en geen stembiljetten. Dus de Palestijnen hebben zelf houten stembussen in elkaar getimmerd en ze gebruiken inkt van een eerdere inentingscampagne voor de vingerafdrukken.’
Hoe kijkt Israël tegen deze verkiezingen aan?
‘Israël wil het Palestijns bestuur zo zwak mogelijk houden. Het wil niet dat de Palestijnse Autoriteit de kans krijgt om zich te bewijzen. Ik kan me voorstellen dat Israël wel blij zou zijn met een overwinning van Hamas. Want dan kunnen ze zeggen: zie je wel, de Gazanen zijn niet te vertrouwen, als je een stap wegdoet komen de extremisten weer aan de macht. En Israël wil niet dat de Palestijnse Autoriteit sterker wordt, die probeert het op de Westoever juist te marginaliseren.’
Hoe is de opkomst tot dusver?
‘Dat moeten we afwachten. Je zou je kunnen voorstellen dat de Gazanen dit moment aangrijpen, want ze zijn natuurlijk altijd gedwongen passief geweest en hebben alles over zich heen moeten laten komen. Maar de eerste berichten wijzen niet op een hoge opkomst.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant