Het aantal asielaanvragen is gedaald, maar de wachttijden voor asielzoekers nemen alleen maar toe. Daardoor keerde de IND vorig jaar bijna 80 miljoen uit aan dwangsommen, tientallen miljoenen meer dan het jaar ervoor.
is onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Het vorige kabinet was met de Asielnoodmaatregelenwet van zins een streep te zetten door de dwangsommen die de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) moet betalen aan lang wachtende asielzoekers. Nu die wet is weggestemd, wil het huidige kabinet een nieuw wetsvoorstel indienen om de dwangsommen alsnog af te schaffen.
De dienst heeft een maximale beslistermijn van zes maanden. Wie langer moet wachten, kan beroep aantekenen bij de rechtbank. Vorig jaar steeg het bedrag aan dwangsommen dat de IND uitkeerde explosief: van 36,8 miljoen euro in 2024 naar 79 miljoen in 2025.
Ondertussen loopt de wachttijd voor asielaanvragers op, net als het aantal gerechtelijke procedures waarin de IND zich moet verantwoorden. In 2023 was de gemiddelde termijn van asielaanvraag tot beslissing nog 47 weken, in 2024 steeg dat naar 70 en vorig jaar naar gemiddeld 84 weken, ruim anderhalf jaar. In maart dit jaar wachtten ruim veertigduizend mensen al langer dan een half jaar op een besluit.
De groeiende wachttijd staat in contrast met het aantal asielaanvragen, dat juist terugloopt. Zo kreeg de IND vorig jaar 25,8 duizend verzoeken binnen, nareizigers niet meegeteld. Ten opzichte van een jaar eerder is dat een afname van bijna 24 procent.
De complexiteit van de asielverzoeken ligt ten grondslag aan de steeds langer wordende beslistermijn, zegt de IND. Jarenlang zouden vooral de eenvoudigere zaken zijn behandeld om de productiviteit te verhogen. De ingewikkelde zaken zijn daardoor blijven liggen, stelt de dienst.
Ook werd volgens de IND in sommige zaken de besluitvorming minder eenduidig. Zo veranderde het beleid ten aanzien van Syrische vluchtelingen, jarenlang de grootste groep asielaanvragers, wier verzoeken vaker worden afgewezen sinds het regime van Assad is gevallen. Mede daardoor daalde het aandeel ingewilligde asielverzoeken van 58 procent in 2024 naar 36 procent in 2025.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant