Bloedbad van Tadamon Beelden van Amjad Youssef die geblinddoekte burgers in een kuil duwt, doodschiet en verbrandt kwamen in 2022 naar buiten. Hij werd teruggevonden in zijn geboortedorp.
Tadamon, een wijk in de Syrische hoofdstad Damascus, was in 2013 het toneel van een bloedbad.
Eén van de beruchtste beulen van het Assad-regime, Amjad Youssef, is gearresteerd door de Syrische autoriteiten. Dat heeft het Syrische ministerie van Binnenlandse Zaken vrijdag bekendgemaakt.
Youssef (40) staat bekend als de voornaamste dader van het bloedbad van Tadamon, een wijk in het zuiden van Damascus. Hij groeide uit tot een symbool van de wreedheid van het Assad-regime nadat NRC en The Guardian in 2022 fragmenten publiceerden van videomateriaal waarop hij geblinddoekte burgers in een kuil duwt, doodschiet en verbrandt.
De voormalig officier van Assads militaire inlichtingendienst werd lange tijd gezocht. Vermoed werd dat hij plastische chirurgie had ondergaan en naar Libanon of Europa was uitgeweken, maar dat bleek niet het geval. Youssef werd gevonden in zijn geboortedorp op het Syrische platteland, vijftig kilometer buiten de stad Hama.
In een video die de rondte doet op sociale media verschijnt Youssef op de achterbank van een politieauto met een bebloede neus. Op de officiële politiefoto die de Syrische autoriteiten later naar buiten brachten, is duidelijk te zien dat hij dezelfde man is als die van de opnames van het bloedbad. Hij ziet er alleen vermoeid en een stuk ouder uit.
De arrestatie is voorpaginanieuws in Syrië. Op sociale media uiten Syriërs hun opluchting en in de wijk Tadamon gingen mensen na het vrijdagmiddaggebed de straat op om het nieuws te vieren. „Ik weet niet wat ik moet zeggen, ik ben zo extreem blij”, zegt Maher Rahima, een dertiger uit Tadamon die de wreedheden van Bashar al-Assad overleefde. „Maar tegelijkertijd kan ik de beelden van vermoorde en verbrande vrouwen en kinderen niet vergeten.”
De videofragmenten die NRC en The Guardian naar buiten brachten, werden met de kranten gedeeld door Annsar Shahhoud en Uğur Ümit Üngör, twee genocide-onderzoekers aan het NIOD in Amsterdam. Via tussenpersonen bemachtigden zij bijna dertig video’s, die tezamen bewijs leveren voor de moord op 288 burgers, onder wie zeven vrouwen en twaalf kinderen. De video’s dateren allemaal uit 2013, maar de massamoord op burgers in de wijk ging ook in de jaren daarna door. Het totale dodental streeft mogelijk voorbij de duizend, berichtte NRC afgelopen december in een reconstructie.
Een stilstaand beeld uit een video uit 2013 waarop te zien is hoe een Syrische soldaat zijn wapen leegschiet in een kuil vol mensen, in Tadamon.
Voor de regering van de Syrische president Ahmed al-Sharaa is de arrestatie van Youssef ook politiek van belang. Veel Syriërs vinden immers dat er ruim een jaar na de val van Assad nog veel te weinig is gebeurd om de handlangers van het Assad-regime te straffen. In plaats van hen massaal op te pakken en te berechten, sloot de regering juist veel deals met de oude garde. Volgens de regering is dit in een transitieperiode nodig om de sociale cohesie te waarborgen, maar critici zien dat ook grote financiële belangen in het spel zijn.
Eén van Assads handlangers die het op een akkoord gooide met Sharaa’s-regering is Fadi Saqr. Hij diende als bevelhebber van de NDF, een paramilitaire organisatie die eveneens deelnam aan de bloedbaden in Tadamon. Na Assads val trad Saqr op als adviseur van de nieuwe leider in onderhandelingen met andere kopstukken van het oude regime. Zo wist hij vooralsnog zijn eigen hachje te redden.
Een belangrijke vraag is nu welke vorm de rechtszaak tegen Youssef precies zal aannemen. Dat hijzelf schuldig is, lijdt geen twijfel. Maar als Youssef de gelegenheid krijgt om vrijuit en publiekelijk zijn verhaal te doen, bestaat de kans dat hij een boekje opendoet over Fadi Saqr of andere voormalig NDF-leden die nog altijd op vrije voeten zijn.
Het is onwaarschijnlijk dat de regering dat zou toelaten. Voor de autoriteiten is het immers bovenal zaak dat Syriërs na alle misdaden van het Assad-regime op zijn minst het gevoel krijgen dat het recht gediend wordt. De volledige waarheid mag dat gevoel vooral niet te veel verstoren.