Het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah is met drie weken verlengd tot half mei. Dat maakte de Amerikaanse president Trump donderdagavond bekend, na een ontmoeting van Israëlische en Libanese diplomaten in het Witte Huis. Of de verlenging rust brengt in de regio, is nog zeer de vraag.
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Amman.
Het huidige, tiendaagse bestand in Libanon zou komende zondag aflopen. Of de verlenging betekent dat de situatie in het zuidelijke grensgebied kalmeert, is echter zeer de vraag.
Hezbollah is fel gekant tegen de onderhandelingen. Kort nadat de ontmoeting in Washington was begonnen, vuurde de groepering raketten af richting het Noord-Israëlische dorp Shtoula. Israël onderschepte naar eigen zeggen de raketten en sloeg met bombardementen terug.
De schendingen van het bestand door Israël liepen afgelopen week in aantal op. Op donderdag werden bij droneaanvallen vijf mensen gedood, onder wie journalist Amal Khalil. Zuidelijke dorpen worden opgeblazen en platgewalst om een ‘bufferzone’ te creëren. Israël beroept zich op een clausule uit de door Amerika opgestelde bestandstekst die veel ruimte biedt voor ‘zelfverdediging’ bij concrete dreigingen van Hezbollah-zijde.
Aan Amerikaanse kant is het de eerste keer dat Trump zich persoonlijk met Libanon bemoeit. Pas op het laatste moment werden de onderhandelingen van donderdag verplaatst naar het presidentiële Oval Office.
De VS en Israël ruiken een kans om een 24-karaats vredesverdrag uit te onderhandelen, mogelijk dit kalenderjaar al, zo suggereerde Trump. Hij zei erbij dat de regeringsleiders van beide landen, premier Benjamin Netanyahu (Israël) en president Joseph Aoun (Libanon), ‘in de nabije toekomst’ naar Washington komen.
Het ligt voor de hand dat die bezoeken gescheiden zullen zijn. Netanyahu zou Aoun graag ontmoeten, maar dat ligt aan Libanese kant gevoelig, omdat het een normalisering van de relaties suggereert. De publieke opinie in Libanon is daar niet klaar voor; voor menigeen zou het neerkomen op hoogverraad.
Toen toenmalig president Bachir Gemayel het in 1982 op een akkoordje gooide met Israël, werd hij in Beiroet vermoord. In plaats van op een vredesverdrag, mikt Libanon daarom op een reeks wederzijdse veiligheidsgaranties.
Met alle opgewektheid in het Witte Huis – ‘we can make Lebanon great again’, grapte de Libanese ambassadeur in de VS, Nada Moawad – zou je bijna vergeten dat de posities van beide landen ver uit elkaar liggen. De meest zuidelijke 8 à 10 kilometer van Libanon is door het Israëlische leger bezet. Om er samen uit te komen, zal Israël zich daar terug moeten trekken.
Andersom eist Israël een ontwapening van Hezbollah, een verlangen dat in Libanon gelezen wordt als een recept voor een bloedbad. De aangewezen partij om een ontwapening voor elkaar te krijgen, het Libanese leger, bestaat voor 30 tot 40 procent uit sjiitische moslims. Ze zouden dan hun neven en broers uit Hezbollah (eveneens sjiitisch) moeten ontwapenen, terwijl Hezbollah geldt als de meest machtige van de twee.
Om zo’n scenario te voorkomen, probeert de regering-Aoun sjiieten geleidelijk in hun kamp te krijgen. ‘Als het te snel gaat, omdat sommigen de Libanees-Israëlische onderhandelingen willen gebruiken voor een fotomoment, kan het hele proces mislukken’, zei een betrokkene deze week in de Emiraatse krant The National. Trump is daarentegen dol op snelheid. Het zou niet de eerste keer zijn dat hij in een conflicthaard de ‘vrede’ uitroept, zonder zich om de details te bekommeren. In Gaza ging het zo, en daar is het proces vastgelopen.
Veel zal daarnaast afhangen van de machtsverhoudingen in de regio. Hezbollahs bondgenoot, Iran, is als morele winnaar uit de oorlog met Amerika gekomen, en gebruikte eerder zijn overwicht in de Straat van Hormuz om het duo Trump-Netanyahu te dwingen tot een bestand in Libanon. Een dergelijke koppeling blijft in de toekomst denkbaar, ook al doen de VS, Israël en de Libanese regering verwoede pogingen de fronten gescheiden te houden.
Om de gevoeligheden te onderstrepen, wees een verslaggever Trump donderdag op een oude Libanese wet die contact met Israëliërs verbiedt. ‘Is het een misdaad om met Israël te praten?’, vroeg hij verbaasd. ‘Ik ben er vrij zeker van dat die wet snel zal worden afgeschaft’, vervolgde hij. ‘Daar zal ik voor zorgen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant