Jacqueline Koopmans (52) ziet weinig toeristen uit Saudi-Arabië, Dubai, Syrië of Israël in de kaaswinkel in Giethoorn, sinds het seizoen is begonnen. Ze weet dat omdat ze altijd vraagt waar klanten vandaan komen. Dat heeft te maken met de kaas. Vacuüm verpakt blijft het lang goed, maar het mag niet altijd mee de grens over. Engeland bijvoorbeeld wil geen meegenomen kaas.
De vraag was of de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten te merken zijn in Giethoorn, een van de toeristische hotspots van Nederland. Giethoorn is de overtreffende trap van pittoresk met de rietgedekte boerderijen langs de smalle grachten met houten bruggetjes. De hele wereld trekt voorbij, de telefoon in de aanslag. Of vaart voorbij, want dat vinden de meeste toeristen het leukst: een rondvaart of zelf een bootje huren, eventueel met picknickmand.
Jacqueline, verkleed als kaasmeisje met gestreept schort, wit kapje en boerenzakdoek om de hals, telt meer Europeanen dan voorgaande jaren. Bezoekers uit Scandinavië. En veel Duitsers. Duitsland heeft deze week meivakantie. „Er zijn altijd veel Duitsers, maar nu nóg meer dan anders.”
Haar dochter Aukje (23) – ook in kaasmeisjesoutfit – valt een toename op van klanten uit Hongarije, Bulgarije en Tsjechië.
Jacqueline: „En Nederlanders natuurlijk. Er zijn altijd veel Nederlanders.”
Jacqueline en Aukje Koopmans
Wat zij zien, zagen de onderzoekers van de ANWB Vakantiemonitor ook. Volgende week in de meivakantie gaan acht miljoen Nederlanders op pad, zo’n 40 procent blijft in eigen land. 94 procent blijft in Europa.
De drang om dingen te zien die je thuis niet ziet is groot, denkt Marianne Stuit (67). Mensen gaan hoe dan ook op reis. Zij had een annulering van een familie uit Maleisië voor de bed and breakfast in haar woonboerderij omdat het luchtruim gesloten was. De vrijgekomen plek werd opgevuld door een Brits gezin dat naar Dubai op vakantie zou gaan maar daar niet heen kon door de oorlog. Marianne: „Je hebt dus, zeg maar, de vervangingstoerist.”
Er komen wellicht andere toeristen maar toeristen zijn er altijd. In Giethoorn is dat eigenlijk altijd het type beschaafde toerist, zegt ze. Een enkel groepje dronken jongemannen is wel het ergste dat ze meemaakte. Gerard Kemperman (78) van Rietberg botenverhuur vindt dat zo’n contrast met „de waanzin in de wereld”. Bezoekers uit alle uithoeken van de wereld, ook uit landen die in oorlog zijn met elkaar, wandelen eendrachtig langs de gracht. Op het water groeten ze en roepen ze ‘amazing, amazing’. Hij gunt ze veel. Als er „een groepje kornuiten” een boot wil huren, dan vindt hij dat goed.
Het enige waar hij nog steeds aan moet wennen, is dat hij telkens op de foto moet. „Ze willen alles, alles vastleggen. Ook de man van de boot.” Jacqueline staat op duizenden foto’s. Ze roept voor de grap wel eens: vijf euro! Ook vandaag weer poseert ze geduldig met Aukje tussen het inpakken en afrekenen van de kaas door.
Marianne en Alwin benutten de fotodrang op een andere manier. Bij hen kunnen bezoekers een foto in authentieke klederdracht uit de regio laten maken. Marianne kleedt de dames in lange plooirok, kleurig geborduurd hesje, geblokte omslagdoek en afgebiesd mutsje. De mannen krijgen van Alwin een kiel, klompen en pijp. Dan zet hij ze op de foto met een keukentje met Delfts blauwe tegeltjes, een koperen ketel en houten hobbelpaard als achtergrond. Net als vroeger. Toen er nog helemaal geen toeristen waren in Giethoorn.
Sheila Kamerman doet wekelijks ergens vanuit Nederland verslag