De choreografie in de show van popfenomeen Rosalía, deze week met haar Lux-tour in de Ziggo Dome, is bedacht door het gewilde trio (La)Horde uit Marseille. De drie verbinden genres als rave en opera naadloos aan elkaar. Wat maakt hun ‘post-internetdans’ zo goed?
schrijft voor de Volkskrant over dans en (circus)theater.
Het publiek ontploft wanneer de Spaanse popzangeres Rosalía op 28 februari met strijkers, dansers en koorstemmen haar debuut maakt tijdens de live-uitzending van de Brit Awards 2026. Zes miljoen mensen horen het popfenomeen het barokke Berghain inzetten, sleutellied van haar album Lux; haar loepzuivere sopraan bezingt een innerlijke strijd met rauwe emoties.
Dan verschijnt de IJslandse zangeres Björk voor een gastoptreden. Daarna gooit de 33-jarige Rosalía Vila Tobella – gelauwerd als International Artist of the Year – alle remmen los. Iedereen hakt en springt op razendsnelle beats. Het optreden, gechoreografeerd door het Franse trio (La)Horde, gaat viraal.
Van opera naar rave in vier minuten, dat is een specialiteit van (La)Horde. Het trio weet extremen naadloos te verbinden: klassiek ballet met hardcore, flamenco met jumpstyle, volksdans met techno, mambo met moderne dans.
Alle beweging ontspringt volgens hen uit hetzelfde verlangen: je versterkt je identiteit door gezamenlijk te dansen, off- en online. (La)Horde verwerpt hiërarchie: klassiek ballet is geen hogere kunst dan traditionele volksdans uit Transkaukasië of hardcore op technofeesten.
Begrijpelijk dat Rosalía, die op haar vierde album in even zoveel talen (dertien) als stijlen zingt – opera, flamenco, hiphop en reggaeton – bij (La)Horde aanklopte voor de choreografische regie van haar concerttour Lux. Deze week omringen dertien dansers in de Ziggo Dome de Spaanse superster met (La)Hordes choreografieën, zoals een openingsballet op spitzen, een swingende rumba, mambo en merengue, een stampende gabberdans en een doorleefde flamenco en jota.
Dit is post-internetdans, aldus (La)Horde, in lijn met post-internetkunst: beide kunststromingen zien internet als logische bron. Marine Brutti (40) en Jonathan Debrouwer (41), in Straatsburg opgeleid als filmmakers en performers, en Arthur Harel (35), in Pantin opgeleid als danser en acteur, laten hun choreografieën vanzelfsprekend beïnvloeden door populaire bewegingen, gedeeld via sociale media als TikTok, YouTube en Instagram.
Ze lenen karakteristieke motoriek uit onlinesubculturen zoals gabbers, volksdansers en gamers, en onderzoeken de herkomst van dansjes en filmpjes. Die mix laten ze live vertolken door een hechte queergemeenschap van dansers.
Het trio kent elkaar uit Parijse queerclubs en begint in 2013 (La)Horde om elkaar met opdrachten te helpen. Ze werken mee aan Madonna’s Celebration Tour (2023) en choreograferen muziekvideo’s van de Britse singer-songwriter Sam Smith (Unholy uit 2022 en To be free uit 2025) en de Belgische zangeres Angèle (What You Want, 2026).
Ook maken ze films met de Amerikaanse cultregisseur Spike Jonze en de Franse fantasyschrijver Alain Damasio, en campagnes voor modemerken als Burberry en Isabel Marant. Bovenal creëren ze dansvoorstellingen en presenteren ze video-installaties in musea.
Toon Lobach (28), voormalig danser bij Nederlands Dans Theater (NDT) en begin januari door (La)Horde aangenomen als Lux-danser, roemt de geweldige sfeer en aantrekkingskracht op jong publiek. ‘Alle dansers kunnen zichzelf zijn. Gender of identiteit is totaal geen issue meer.’
‘Je merkt dit omdat je het niet meer merkt, snap je? Er ligt geen nadruk op het queer zijn. Die vibe resoneert bij jonge mensen. Tijdens de première van Lux in Lyon dansten we voor zeventienduizend mensen! Hun dansvoorstellingen trekken ook veel jonger publiek naar theaters dan normaal bij moderne dans.’
Hoe uitputtend en energiek de zeven kwartier Lux-choreografieën ook ogen, moeilijk vindt Lobach het niet, gewend als hij is aan complexer werk bij NDT.
De drie makers van (La)Horde hebben ook geen ‘choreografisch’ verleden in een bepaalde dansstijl. Dat merk je bijvoorbeeld in de documentaire over het creatieproces van de eerste grote zaalvoorstelling van het trio, To Da Bone (2017). Ze rekruteren via internet elf jumpstylers uit Frankrijk, Nederland, België, Hongarije, Polen, Canada en Oekraïne. Fanatieke autodidacten die excelleren in ultrakorte spring- en stampexplosies met omhalen uit voetbalmotoriek.
Eenmaal samen bij (La)Horde moeten ze live synchroon bewegen, mét professioneel uithoudingsvermogen. Dat blijkt lastig, getuige de vage bewegingsinstructies en vele valkuilen in het eerlijk vastgelegde repetitieproces. To Da Bone wordt (La)Hordes internationale doorbraak.
Anita van Dolen, dansprogrammeur bij Internationaal Theater Amsterdam, honoreert in 2018 talloze gemailde smeekbedes van (La)Horde om To Da Bone op festival Julidans te presenteren. ‘Ze voerden zinnige redenen aan om, onbekend nog, op een belangrijk Nederlands dansfestival te staan. Ze hadden ontdekt dat jumpstyle is geboren uit de Nederlandse gabbercultuur. Ze mailden een filmpje uit 1997 van ravende kinderen in Zaandam.’
Inmiddels spreekt ze het creatieve trio regelmatig. ‘Ze vormen een continue ideeënmachine en vullen elkaar naadloos aan. Net Kwik, Kwek en Kwak.’
In 2019 toont Holland Dance Festival (La)Hordes Marry Me in Bassiani, over volksopstand, solidariteit en Georgische volksdans. Dat jaar verwerft het punky trio de artistieke leiding van het prestigieuze Ballet National de Marseille. Ze maken het behoudende, in (financiële) crisis verkerende instituut weer aantrekkelijk met een rebels manifest over wat een dansgezelschap anno 2020 zou moeten zijn. Niet klassiek óf urban óf modern, maar én-én-én.
In Marseille debuteren ze met Room with a View (2019) op dertien soundscapes van de hippe Franse producer Rone (Erwan Castex). De opvolger Age of Content (2023) opent Julidans 2024, met oplichtend autokarkas en vlieg-, loop- en schietmotoriek, geïnspireerd op bewegingen uit de populaire videogame Grand Theft Auto.
Vermaard theaterregisseur Ivo van Hove hoort via Van Dolen over (La)Horde en vraagt het trio dansscenes te choreograferen voor zijn voorstelling I Want Absolute Beauty (2024) met steractrice Sandra Hüller en songs van PJ Harvey.
‘Ik werk graag met makers die in de gesubsidieerde én commerciële wereld hun weg vinden. Zo opereer ik ook. Het trio werkt fantastisch harmonieus. Niemand is de baas. Hun extreme werk, waarbij dansers bijna uit elkaar spatten, komt zacht tot stand.’
• Marine Brutti (Gonesse, 1985), Jonathan Debrouwer (Soisy-sous-Montmorency, 1985) en Arthur Harel (Parijs, 1990) doopten hun kunstenaarscollectief (La)Horde – Frans voor roedel of meute – om massa te suggereren en indruk te maken. Het lidwoord staat tussen haakjes vanwege de ‘grafische’ uitstraling alsook om het non-binaire karakter te onderstrepen.
• De onlangs uitgebrachte videoclip What You Want van de Belgische Angèle en het Franse danceduo Justice is door (La)Horde ’s nachts met een iPhone opgenomen in Marseille, dicht op de huid van de zangeres, die gastdanseres Nora Monsecour kust, een trans vrouw wier levensverhaal het script vormt van de bekroonde speelfilm Girl (2018).
• Volgend seizoen komt (La)Hordes nieuwe voorstelling naar Amsterdam: twaalf dansers van Ballet National de Marseille dansen After Me, The Flood, over het ontmantelen van sociale mediamonsters in tijden van crisis (première 30-6 tijdens Montpellier Danse). Op 11 en 12 september danst het Britse Rambert in Amare, Den Haag, een drieluik waaronder Hop(e)storm van (La)Horde, dat lindy hop mixt met rave.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant