In El Salvador is het massaproces begonnen tegen 486 vermeende leden van de misdaadbende Mara Salvatrucha, kortweg MS-13, ondanks bezwaren van juristen en mensenrechtenactivisten. Die vrezen dat de rechten van de beklaagden in de knel komen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De collectieve berechting komt uit de koker van president Nayib Bukele, die bij zijn aantreden in 2019 de bestrijding van de georganiseerde misdaad als hoogste prioriteit markeerde.
Aanklagers zeggen dat de 486 mannen die terechtstaan worden verdacht van meer dan 47 duizend misdrijven, gepleegd tussen 2012 en 2022, en uiteenlopend van moord tot wapensmokkel. Van de aangeklaaden zitten er ruim vierhonderd al achter tralies.
Tegen zo’n zeventig anderen lopen arrestatiebevelen. Zij kunnen ook bij verstek worden veroordeeld tot gevangenisstraffen die oplopen tot 245 jaar. De openbare aanklagers hebben de rechters gevraagd voor elk vergrijp de maximaal toegestane straf op te leggen.
Onder de verdachten bevinden zich ook een aantal vermeende leden van MS-13 die in maart 2022 betrokken waren bij bendeoorlogen die in een weekeinde alleen al bijna negentig mensenlevens eisten. Die gevechten waren voor president Bukele aanleiding tot het uitroepen van de noodtoestand. Sindsdien zijn meer dan 91 duizend mensen opgepakt in El Salvador en vastgehouden zonder zicht op een proces.
Massaprocessen waren niet mogelijk in El Salvador, maar het parlement nam een wet aan die de weg vrijmaakte voor collectieve berechting. Juristen hebben deze aanpak veroordeeld omdat een eerlijke veroordeling niet mogelijk zou zijn, en verhindert dat individuele verdachten een eigen advocaat kunnen inschakelen. Alle 486 beklaagden moeten het doen met een gezamenlijk aantal verdedigers.
Ook experts van de Verenigde Naties vinden dat het massaproces indruist tegen het mensenrecht, dat stelt dat iedere verdachte voor onschuldig moet worden gehouden totdat zijn schuld in een rechtszaak is komen vast te staan.
De verdachten in het massaproces worden vastgehouden in vijf strafinrichtingen, waaronder de beruchte Cecot-gevangenis waar tegen de veertigduizend mensen worden vastgehouden. Dit Centro de Confinamiento del Terrorismo (‘huis van bewaring voor terrorisme’) is ook het complex waar vorig jaar maart 238 Venezolanen terechtkwamen die door de Verenigde Staten waren uitgewezen omdat ze geen verblijfsvergunning hadden.
De Amerikaanse regering van president Donald Trump betaalde El Salvador miljoenen om de Venezolanen ‘op te vangen’. Zij zitten daar tussen de zwaarste criminelen van het land, niet alleen behorend tot MS-13, maar ook tot de rivaliserende bende Barrio 18.
Ondanks de omstreden en voortdurende noodtoestand in het land is president Bukele populair. Hij werd in 2024 met 84 procent van de stemmen herkozen. De eerste keer haalde hij een krappe meerderheid. Volgens overheidsstatistieken is het aantal moorden in El Salvador dankzij de harde aanpak van de misdaadbendes gedaald van 38 op elke 100 duizend inwoners naar 1,9 in 2024.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant