Ook in het vierde seizoen van de uitstekende thrillerserie From zitten personages opgesloten in een stadje waaruit ze niet kunnen ontsnappen. Films en series over afzondering en opsluiting zijn overal. Wat is hun aantrekkingskracht?
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Als het gaat om de bevredigendste, comfortabelste series om te (her)kijken, kwam ik zelf onlangs weer eens uit bij de klassieker Lost (2004-2010), waarin een handjevol personages na een vliegtuigcrash moet zien te overleven op een eiland waar niets is wat het lijkt. 121 afleveringen telt de serie, een eeuwigheid in een tijd waarin er elke week wel weer nieuwe, spraakmakende films en series uitkomen om zo snel mogelijk te bekijken.
Maar jeetje, wat was het heerlijk comfortabel om zo veel tijd door te brengen op een mysterieus eiland waar de personages maar niet vandaan lijken te kunnen (of mogen) komen. Hun afzondering en opsluiting, mijn comfort.
Film- en televisiemakers hebben maar al te goed door hoe aanlokkelijk die afzondering en opsluiting zijn. Televisieprogramma’s als Expeditie Robinson en Football Island zijn populair en ook in films en series zien we weer vaak dat makers met sardonisch genoegen personages opsluiten in een gebied waar ze niet zomaar weg kunnen.
Zo zagen we in de bioscoop recentelijk films als Send Help en Exit 8. In die eerste film strandt een toegewijde werknemer met haar afgrijselijke baas op een tropisch, onbewoond eiland waar ze samen moeten overleven, terwijl Exit 8 draait om een man die verdwaalt in een Japans metrostation en daar vervolgens niet meer wegkomt. Filmapp Letterboxd verhuurde onlangs horrorfilm It Ends, waarin een groep jongeren in de auto op een oneindige weg door het bos belandt.
En op HBO Max is deze week het vierde seizoen van thrillerserie From van start gegaan. Die serie was lange tijd niet tot nauwelijks te zien in Nederland, maar heeft op HBO nu eindelijk een thuishaven gevonden. Gelukkig maar, want het is een van de spannendste series van dit moment.
From heeft een huiveringwekkend uitgangspunt: een doodnormaal gezin stuit tijdens een campervakantie op een boom die de weg blokkeert. Tja, dat wordt omrijden. Maar welke kant ze ook oprijden: ze komen telkens weer uit bij die boom. Hun enige houvast is een klein stadje, waar ze voortdurend doorheen rijden op zoek naar een uitgang. Die blijkt er niet te zijn, waardoor de familie noodgedwongen hun intrek moet nemen in het stadje.
Het stadje blijkt te worden bevolkt door mensen die er in een eerder stadium zijn gestrand. Wat de bewoners ook proberen, ontsnappen lijkt geen optie. Een extra nare bijkomstigheid is dat er ’s nachts allerlei monsterlijke vreemdelingen uit het bos komen om de bewoners de stuipen op het lijf te jagen (en te vermoorden). Tja, dat kon er ook nog wel bij.
De bewoners zijn ratten in een mysterieuze val, voor wie niets anders erop zit dan proberen te overleven en berusten in hun lot. Niet voor niets is de titelsong een sombere, trage uitvoering van Que Sera, Sera door Pixies. Whatever will be, will be.
From is een kruising tussen het werk van Stephen King en het eerdergenoemde Lost. Enerzijds is de serie een spookverhaal over een klein stadje dat wordt gekweld door demonische, bovennatuurlijke entiteiten, anderzijds is de serie een verhaal over hoe mensen in tijden van nood en permanent gevaar toch iets van een gemeenschap kunnen vormen.
Uiteindelijk is dat wat de beste afzonderingsverhalen doen: tonen hoe de dynamiek verandert als alle gebruikelijke sociale normen vervallen. Dat zien we ook in Send Help, waarin de machtsverhoudingen tussen baas en werknemer drastisch kantelen als blijkt dat overleven op een onbewoond eiland net wat andere vaardigheden vergt dan een kantoor leiden.
Nog knapper is het om dat meerdere seizoenen vol te houden, zoals Lost deed, en From nu ook doet, als serie waarin elk antwoord wel weer een nieuwe vraag oproept. Soms is die afzondering dus ook gewoon nodig voor een goed, bevredigend mysterie. Tegenwoordig is er tenslotte altijd wel WhatsApp of Wikipedia, maar wat doe je als dat ineens wegvalt? Dan rest er niets anders dan alles opnieuw uitvinden en uitvogelen. Een goed afzonderingsverhaal herschrijft kortom de sociale regels en laat de personages de boel als het ware opnieuw uitvinden.
In dat licht is het ook interessant om te kijken wat de nieuwe Netflix-verfilming van Lord of the Flies (die vanaf 4 mei te zien is) te vertellen heeft. In zekere zin is Lord of the Flies natuurlijk het oerverhaal over afzondering, opsluiting en nieuwe dynamieken in een nieuwe omgeving, als een groep jongens neerstort op een onbewoond eiland. Dat verhaal werd vaker verteld (en verfilmd), maar het feit dat Adolescence-schrijver Jack Thorne de auteur is van deze bewerking, maakt toch op z’n minst nieuwsgierig.
Het toont maar weer aan dat dit soort verhalen uitermate populair blijven. Ze passen natuurlijk ook goed bij de richtingloosheid en de onzekerheden van deze tijd, waarin we voortdurend afhankelijk zijn van onvoorspelbare wereldleiders, en waarbij de toekomst iets permanents ongewis heeft.
Maar goed, die diepgang moet u zelf maar willen zoeken in al die films en series over nieuwe, ongewisse beschavingen, overlevingsstrategieën en allerhande gevaren. Ook From is in de kern uiteindelijk toch vooral een heerlijk potje griezelen voor gevorderden. De opsluiting is daarbij slechts een van de vele vormen van horror.
From is te zien op HBO Max.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant