Bijna alle grote luchtvaartmaatschappijen ter wereld hebben de afgelopen weken al aangekondigd vluchten in mei te schrappen. Inmiddels komen er steeds meer bedrijven bij die ook na mei hun vluchtschema inkrimpen. Maatschappijen halen vooral korteafstandsvluchten uit het programma.
is economieredacteur. Hij schrijft onder meer over de energietransitie.
Nadat de VS en Israël Iran aanvielen, werden er eerst vooral langeafstandsvluchten geschrapt die naar of via het Midden-Oosten vlogen. Nog altijd behoren de maatschappijen uit de Golfstaten, zoals Qatar en Etihad, om die reden tot de grootste verliezers. Zij zien hun vluchten in mei met tientallen procenten terugvallen, blijkt uit cijfers van Cirium, dat luchtvaartdata analyseert.
Cirium concludeerde vorige week echter ook dat maatschappijen in de rest van de wereld korteafstandsvluchten uit hun schema haalden als gevolg van de blokkade van de Straat van Hormuz. Al negentien van de twintig grootste maatschappijen hadden vorige week al vluchten geschrapt. Alleen Turkish Airlines deed dit nog niet. De eerder in mei verwachte groei van het aantal gevlogen kilometers per stoel is inmiddels met zo’n drie procentpunten naar beneden bijgesteld.
De zware olie uit de Perzische Golf is zeer belangrijk voor de wereldwijde kerosineproductie. De prijs van een vat vliegtuigbrandstof maakte daardoor afgelopen maanden een dikke verdubbeling door, tot 200 dollar per vat. Dat is relatief gezien meer dan een vat ruwe olie, waarvan de prijs grofweg steeg van 65 dollar tot rond de 100 dollar.
Vliegtuigmaatschappijen dekken zich deels in tegen zulke prijsstijgingen, maar hoe langer de hoge prijs aanhoudt, hoe meer zij de prijzen moeten doorberekenen. Nu de blokkade van de Straat van Hormuz nog aan lijkt te houden, komen ze stuk voor stuk met maatregelen.
Een van de grootste ingrepen kwam dinsdag van Lufthansa. De Duitse luchtvaartmaatschappij besloot tot en met oktober twintigduizend korteafstandsvluchten uit de dienstregeling te halen. De Duitse maatschappij spaart op die manier zo’n veertigduizend ton kerosine (ongeveer vijftig miljoen liter) uit.
Al is die maatregel niet alleen ingegeven door de hoge brandstofprijzen. Lufthansa wil al langer af van dochteronderneming CityLine, die veel korte afstandsvluchten uitvoert. Door de hoge brandstofkosten haalt het bedrijf die beslissing dus naar voren.
Daarnaast zegt Lufthansa in een toelichting op het besluit dat het ook geld nodig heeft om hoge personeelskosten te betalen. Het bedrijf heeft een conflict met piloten en cabinepersoneel over de pensioenregeling. Afgelopen tijd is er regelmatig gestaakt door personeel van Lufthansa, waardoor vluchten uitvielen.
Bij al deze cijfers is de ingreep bij KLM vooralsnog redelijk bescheiden. De Nederlandse luchtvaartmaatschappij kondigde vorige week aan dat het 160 vluchten uit de dienstregeling heeft gehaald vanaf eind april. Het gaat vooral om bestemmingen waarop veel wordt gevlogen, zoals Londen en Parijs. ‘Dan kunnen passagiers worden verplaatst naar andere vluchten’, aldus een woordvoerder.
Intussen blijft het vooral spannend wat er na april gaat gebeuren. ‘We hopen natuurlijk dat de situatie zich snel herstelt, maar dat zal de tijd uitwijzen.’
Voor KLM en andere maatschappijen die op Schiphol vliegen is er nog een andere belangrijke onzekerheid bij deze keuze: slotbehoud. Om op Schiphol te mogen vliegen zijn maatschappijen verplicht hun ‘slots’ (start- en landingsrechten) te benutten. Doen zij dat niet, dan kunnen zij de rechten kwijtraken aan concurrenten. Zeker nu het vliegverkeer op Schiphol wordt teruggebracht, zijn zulke rechten veel geld waard.
Tijdens de coronapandemie leidde dit ertoe dat maatschappijen lege vliegtuigen de lucht in stuurde om de slots maar te kunnen behouden. Nu zit KLM in een vergelijkbaar pakket. ‘We hopen nu dat er een zogenoemde slot waiver komt’, zegt de woordvoerder. ‘Dat het ministerie tijdelijk toestemming geeft om vluchten te schrappen zonder dat dat consequenties heeft voor de slots. Daarover wordt nu gesproken en we hopen dat er snel meer duidelijkheid komt.’
Source: Volkskrant