De vrijgave van 90 miljard euro aan Europese steun voor Oekraïne zal als een enorme opluchting voelen in zowel Kyiv als Brussel. Met het steunpakket geven beide partijen het signaal af dat de strijd in Oekraïne nog niet gestreden is.
Het is moeilijk om te overschatten hoe hard Oekraïne de financiële steun nodig heeft. Het pakket bevat in totaal 90 miljard euro aan Europese leningen voor de komende twee jaar. Het gaat om een van de grootste Europese steunpakketten voor Oekraïne sinds de Russische invasie in dat land van ruim vier jaar geleden.
Woensdag gaven de 27 EU-lidstaten groen licht voor de vrijgave van het steunpakket na een maandenlange blokkade van Hongarije. Daarmee slaat Oekraïne een flinke slag op het financiële slagveld.
De 90 miljard euro vanuit Brussel dekt zo'n twee derde van de ongeveer 135 miljard euro die Oekraïne nodig heeft om de oorlog tegen Rusland de komende twee jaar vol te houden. Dat is extra hard nodig nu de Verenigde Staten hun steun vrijwel volledig hebben teruggeschroefd onder president Donald Trump.
Een deel van het geld - ongeveer een derde - is bedoeld om het Oekraïense begrotingstekort te financieren. Het overige deel gaat naar de Oekraïense defensie-industrie. Daarbij ligt de focus op het stutten en uitbreiden van de Oekraïense productieketens, maar een deel van de wapens zal in Europese landen worden geproduceerd.
De Europese Commissie heeft al laten weten dat de productie van drones wat Europa betreft de eerste prioriteit is. Oekraïne is sinds de start van de oorlog met Rusland uitgegroeid tot een wereldwijde expert op het gebied van de productie en het goedkoop neerhalen van vijandelijke drones. De EU hoopt daarvan te kunnen leren.
De Commissie verkoopt het steunpakket daarnaast ook als mechanisme om Oekraïne dichter naar de EU te trekken. Aan de financiële steun is een aantal strenge voorwaarden verbonden. Oekraïne moet onder meer transparant zijn over de besteding van het geld, stappen zetten in de strijd tegen corruptie en democratische instituties versterken.
Daarover hebben de EU en Oekraïne bestaande afspraken die moeten worden nageleefd. Brussel heeft zich voorgenomen om Oekraïne op termijn te laten toetreden tot de EU om het land zo eens en voor altijd uit de Russische invloedssfeer te trekken. Die weg is nog heel lang, maar het steunpakket kan worden gezien als een steuntje in de rug zodat Oekraïne op termijn voldoet aan de criteria voor EU-toetreding.
De eerste 45 miljard euro kan mogelijk al op korte termijn op de Oekraïense bankrekening staan. De tweede helft van het steunpakket volgt in de loop van 2027, mits Kyiv aan alle voorwaarden voldoet.
De verwachting is dat internationale partners - de G7, het Internationaal Monetair Fonds en losse EU-lidstaten - nog eens 45 miljard euro zullen bijleggen, waarmee Oekraïne op de benodigde 135 miljard zou komen. Dat geld zou Oekraïne normaal gesproken financieel op de been moeten houden tot eind 2027.
Niet alleen betekent dit dat de regering van president Volodymyr Zelensky weer financiële ademruimte heeft om vooruit te plannen, ook is Oekraïne daarmee voor een groot deel van Trumps presidentstermijn voorzien van de nodige financiële steun. Mocht het weer tot onderhandelingen komen, dan is de positie van Oekraïne mét financiële middelen een stuk sterker dan zonder.
De vrijgave van steun is bovendien een klap in het gezicht van Rusland, dat met Viktor Orbán een nuttige loopjongen in Brussel had zitten. De Hongaarse premier was degene die dwarslag bij het vrijgeven van de miljarden, maar hij geeft binnenkort het stokje door aan Peter Magyar, die welwillender tegenover steun aan Oekraïne staat.
Hongarije betaalt overigens niet mee aan de miljardenlening, net als Tsjechië en Slowakije. Regeringen in die landen onderhouden relatief warme banden met Rusland.
De EU kondigde woensdag bovendien het twintigste sanctiepakket tegen Rusland af. Ook dat pakket werd lange tijd tegengehouden door Orbán. Het signaal vanuit Brussel is nu: de Europese steun aan Oekraïne is sterker dan ooit.
Source: Nu.nl economisch