Straat van Hormuz Iran heeft woensdag twee westerse containerschepen die door de Straat van Hormuz voeren, beschoten en in beslag genomen. Over het lot van de bemanningen is niets bekend.
Een satellietbeeld toont de MSC Francesca en de Epaminondas op 22 april. Scheepstraceringgegevens bevestigen dat de containerschepen zich op deze locatie bevonden op het moment waarop het satellietbeeld werd gemaakt. De vorm van de schepen kwam overeen met archiefbeelden van de MSC Francesca en Epaminondas.
Voor het eerst sinds het begin van de oorlog, eind februari, heeft Iran twee schepen opgebracht die probeerden de Straat van Hormuz te passeren. Volgens Iraanse staatsmedia gaat het om de containerschepen MSC Francesca en Epaminondas, die worden vastgehouden op zo’n vijftien kilometer voor de kust bij het Iraanse plaatsje Sirik.
Beide schepen zouden op de vroege woensdagochtend zijn aangevallen door de Iraanse Revolutionaire Garde, die zonder voorafgaande waarschuwing het vuur zou hebben geopend. Op de brug van de Epaminondas zou grote schade zijn aangericht, maar er vielen geen slachtoffers.
Volgens openbare gegevens van de website MarineTraffic was de MSC Francesca van het Saoedische Damman onderweg naar Sri Lanka. De Epaminondas voer van Dubai naar India.
De twee containerschepen waren in gebruik bij het in Zwitserland gevestigde bedrijf MSC, de grootste containervervoerder ter wereld. De Francesca is eigendom van MSC en vaart onder Panamese vlag, de Epaminondas werd gecharterd van een Griekse eigenaar en is in Liberia geregistreerd.
Later op woensdagochtend zou een derde containerschip door Iran zijn aangevallen. Iraanse staatsmedia beweren dat deze Euphoria daardoor voor de Iraanse kust is gestrand, hoewel het volgens gegevens van MarineTraffic voor anker ligt in de Golf van Oman.
Iran stelde kort na het uitbreken van de oorlog een blokkade in, waarbij het schepen „van de Verenigde Staten, de zionisten en hun handlangers” een „legitiem doelwit” noemde. Andere schepen mochten de Straat van Hormuz – de enige scheepvaartverbinding tussen de Perzische Golf en de rest van de wereld – wel passeren, maar alleen tegen betaling en via een door Iran gecontroleerde vaarroute.
Volgens een Iraanse verklaring is de Francesca „gelieerd aan het zionistische regime” en bedreigde het net als de Epaminondas de maritieme veiligheid door zonder toestemming door het gebied te varen en „te rommelen met navigatiesystemen”.
Volgens bronnen van de in scheepvaart gespecialiseerde publicatie Lloyd’s List had de Epaminondas toestemming om door de straat te varen. Als dat klopt, is mogelijk sprake van oplichting. Het Griekse maritieme beveiligingsbedrijf Marisks waarschuwde maandag dat sommige rederijen frauduleuze berichten hadden ontvangen, waarin oplichters die zich voor Iraanse autoriteiten uitgeven veilige doorvaart beloven tegen betaling in cryptovaluta.
Over het lot van de bemanning van de twee schepen is niets bekend. MSC reageerde niet direct op een mail met verzoek om commentaar.
In april 2024 enterde de Iraanse Revolutionaire Garde een ander vrachtschip van MSC, het containerschip Aries. Dat zou volgens de Iraanse autoriteiten banden met Israël hebben, dat twee weken eerder een aanval had uitgevoerd op het Iraanse consulaat in Damascus.
De 25 bemanningsleden van de Aries, die onder Portugese vlag voer, werden na enkele weken vrijgelaten, het schip zelf is nog steeds in Iraanse handen.
De blokkade van de Straat van Hormuz is een belangrijke troef van Iran in de strijd met de Verenigde Staten en Israël: de sluiting van de zeestraat veroorzaakt schaarste aan olie, gas, en cruciale grondstoffen zoals kunstmest en helium.
Afgelopen vrijdag kondigde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi nog aan dat de zeeroute weer open zou gaan, nadat Israël er een dag eerder mee had ingestemd ook in zijn oorlog tegen Libanon een staakt-het-vuren in acht te nemen. Een dag later draaide Iran dat besluit terug omdat de Verenigde Staten hun blokkade van de Straat in stand hielden.
De VS stelden die blokkade op 13 april in, gericht op schepen die Iraanse havens en kustwateren aandoen. Daarmee trof de maatregel met name de Iraanse schaduwvloot van ongeregistreerde tankers die zorgen dat het land ondanks westerse sancties olie kan exporteren, vooral naar China. Die export is een belangrijke inkomstenbron van Teheran.
Zondag schoot de Amerikaanse marine in de Arabische Zee op een Iraans vrachtschip, en nam het vervolgens in beslag. De Touska, die onderweg zou zijn van China naar Iran, staat op een Amerikaanse sanctielijst vanwege overtredingen van het wapenembargo tegen Iran.
Dinsdag gingen de Amerikanen aan boord van de olietanker Tifani in de Golf van Bengalen, tussen Sri Lanka en Maleisië. Het schip, onder de vlag van Botswana, zou Iraanse olie aan boord hebben.
Het Iraanse parlementslid Ebrahim Rezaei leek woensdag naar die incidenten te verwijzen toen hij de Iraanse inbeslagname van de twee containerschepen op X „een verpletterend antwoord aan de vijand” noemde: „Oog om oog, tanker om tanker. De trawanten van Epstein zullen hun nederlaag niet in een overwinning ombuigen.”