Slotfilm ‘Donkey Days’ van Rosanne Pel sloot afgelopen zaterdag het prestigieuze New Directors/New Films-festival in New York af. De surrealistische komedie gaat over een giftige driekhoeksverhouding tussen twee zussen en hun moeder. „Ik wil het liefste heel hard door New York rennen en schreeuwen dat mijn film de slotfilm van het festival is.”
Filmregisseur Rosanne Pel maakt zich klaar in haar hotelkamer in het Empire Hotel in New York voor de vertoning van haar film in het Lincoln Center for the Performing Arts.
Morgen vlieg ik naar New York waar mijn speelfilm Donkey Days is geselecteerd als slotfilm van het New Directors/New Films-festival. Vanavond is de Nederlandse première. Achteraf misschien niet zo’n goed idee want ik ben nerveus voor de vlucht en alles wat ik moest invullen voor de ESTA, het digitale reisbewijs dat ik nodig heb om het land in te komen. Daarvoor moest ik bijvoorbeeld ook het beroep van mijn ouders doorgeven. Online inchecken lukte niet, ik kreeg een soort AI-robot aan de lijn die me ook niet verder hielp, dus dat moet morgen op het vliegveld. Het klinkt allemaal heel leuk, zo’n première en zo’n festival, maar het is best stressig.
Zo! Op het vliegveld! Ik denk dat ik maar een paar uur slaap heb gehad en gons nog na van… nou ja, van van alles. Soms ontstijgt een première z’n eigen vertoning en voelt het na zo’n heftige en lange draaiperiode helend om je eigen film van een afstandje te kunnen bekijken met de mensen die het dichtst bij je staan. Vrienden en familie die ik tijdens de productie echt veel te weinig zie en die dan toch om me heen zitten in de zaal en me vasthouden.
Het voelt alsof ik nog alcohol in mijn bloed heb, want ontzettende zin in een broodje tonijnsalade. Ben een beetje emotioneel door alle berichtjes die ik binnenkrijg om me succes en plezier te wensen in New York. Het is gek. Elke keer wanneer ik merk dat er weer iets groots is veranderd in de States, voel ik de combinatie van enthousiasme en spanning. Gisteren op de première raadde iemand me aan m’n laptop thuis te laten zodat die bij aankomst in New York niet onder de loep zou kunnen worden genomen. Iemand anders vond dat dan weer onzin.
Maar bij de check-in: al die vragen! Wat ga ik doen, waar verblijf ik, wat is het adres, wie is mijn contactpersoon ter plaatse? Alles wordt ingevoerd door een vrouw die dat allemaal heel normaal lijkt te vinden. Dat brengt me terug bij mijn scriptie voor de master van de Filmacademie: Hannah Ahrendt, de banaliteit van het kwaad.
Na de check-in een broodje tonijn gevonden. Er zitten uitjes op. Dat is me net wat te veel voor negen uur ’s ochtends.
Groepsfoto met vertegenwoordigers van het Lincoln Center for the Performing Arts en het MoMA New York, voorafgaand aan de vertoning van Pels film.
Aangekomen! Een grappig moment bij de controle van mijn ESTA. Er wordt gevraagd wat ik kom doen, dus ik zeg: „I’m invited bij MoMA.” De douanebeamte: „And where is your momma living?” Het duurt even voordat het misverstand is opgehelderd. Meesterlijke verwarring als je bedenkt dat Donkey Days over een nogal eigenzinnige moeder en haar twee dochters gaat.
Het is warm hier. New York heeft zijn eerste hete dag, meteen 32 graden. Het voelt alsof alle knoppen openspringen. De wereld staat in bloei.
Ondanks een laaiend enthousiaste recensie in The New York Times ben ik toch nerveus hoe mijn film over drie witte vrouwen met al hun privileges en hun ongelukkigheid geïnterpreteerd zal worden.
Gisteren raakte ik als een ratje verdwaald in het metrostelsel. Ik moest naar het Museum of the Moving Image in Queens maar eindigde in Manhattan en toen ik eindelijk bij het museum aankwam was er eigenlijk helemaal niemand. Moe, jetlagged en door elkaar geschud door die metrorit stond ik opeens oog in oog met alle poppen uit de Muppet Show in een vitrine. En toen snapte ik het: het museum was speciaal voor vijf filmmakers opengegaan. Ik vind poppen eigenlijk heel eng, dus het was alsof ik hallucinerend door het museum liep. Ik kon mijn ogen niet van een van de andere gasten afhouden die helemaal in het zwart gekleed als een stuiterbal door het museum selfies liep te maken. Ze moest haar telefoon nog opladen in een van die oplaadkluisjes die je hier overal hebt, dus toen zijn we zonder haar naar de pizzaparty gegaan.
Die was in een soort kelder. Meteen weer die typisch New Yorkse geur. Het ruikt hier best muf, vermengd met veel dure parfums. Het geeft de stad iets rafeligs.
Bij het MoMA aangekomen stonden we in de rij tussen de hipste mensen uit New York, wat ik heel leuk vind om naar te kijken. Het is gek. We hebben het nooit echt over de politieke veranderingen in de VS. Ik voel ook een lichte gespannenheid om erover te beginnen. Het voelt als iets wat je alleen met mensen bespreekt die je goed kent, en zeker niet iets voor zomaar op een borrel. Ik werd een paar keer op de foto gezet, maar zag eruit als een konijn dat in de koplampen van een auto kijkt.
Rosanne Pel in gesprek tijdens de receptie in Lincoln Center for the Performing Arts, voorafgaand aan de vertoning van haar film.
Rosanne Pel zit met filmproducent Floor Onrust in de zaal voorafgaand aan de vertoning van haar film ‘Donkey Days’.
Mijn oma vond trots een vieze emotie, niet iets om zelf te mogen voelen en ook niet voor mensen die dicht bij je staan. Ondanks dat we daar heftige discussies over hebben gevoerd, doet dat op dit soort momenten toch iets met me. Ik wil het liefste heel hard door New York rennen en schreeuwen dat Donkey Days de slotfilm van het festival is. En tegelijkertijd trekt iets anders me als een steen naar beneden.
Na de lunch loop ik met de Franse filmmaker Alexe Poukine naar de volgende activiteit. Haar film Kika, die vorig jaar in Cannes in première ging, draait hier ook. Onderweg stoot ze me aan: „Do you realize how fucking great this is, where our films will be shown? Do you get it?!” Zij kan dat gewoon. Trots zijn.
We vliegen omhoog in de lift van een gigantische wolkenkrabber en ik loop bibberend een skydeck op met uitzicht over New York. Ik had helemaal niet door dat er een fotoshoot was, dus al zwetend word ik op de foto gezet terwijl ik tegen een glazen wand hang.
Binnen zijn er verschillende bars. Ik vraag wat ik kan bestellen. De barkeeper antwoordt: „Everything ma’am.” Ik: „Everything?” Zij: „Everything.” Ik krijg een soort black-out en bestel een margarita en een zakje chips.
In het hotel krijg ik een berichtje van Dan Janvey, de producent van Nomadland, die koffie wil drinken en hoopt dat ik z’n berichtje ontvang.
Ik ga een rondje hardlopen in Central Park. Voor de fans van tv-serie Friends: ik moet dat op z’n minst even hebben gedaan in ‘Phoebe running style’.
Daarna een tafeltje gereserveerd voor de lunch. Tijdens filmfestivals vergeet ik vaak te eten en wanneer mijn venkelsalade en frietjes worden geserveerd stort ik me erop als een aapje. Ik denk trouwens dat er geen venkel in zit maar grapefruit.
Voordat ik naar de film van Alexe ga ren ik door MoMa. Twee uur is veel te kort. Elke ruimte barst van de geweldige kunstwerken die daar opeens zo nonchalant aan de muur hangen. Achter elke hoek ontdek ik iets nieuws: Pollock, Monet, Duchamp, Hopper, Sophie Calles The Sleepers. Opeens begin ik een beetje te huilen. Ik schaam me dood. Het is alsof ik door het verleden zweef en de mensen ontmoet die me over deze werken hebben verteld: leerkrachten, vrienden en overleden dierbaren. Ik kijk door hun ogen en schiet vol zonder dat ik er iets aan kan doen.
Morgen is mijn eigen vertoning.
Rosanne Pels notitieboek, waarin ze haar speech voor de avond heeft voorbereid, in haar hotelkamer in het Empire Hotel in New York.
Rosanne Pel spreekt de zaal toe voor de vertoning van ‘Donkey Days’.
Ik weet niet wat ik van de slotavond moet verwachten. Ik gebruik de ochtend om mijn bloes te strijken. Die heb ik in Berlijn op maat laten maken. Hij is simpel, van een mooie stof met een stevige strakke kraag met een gouden sluiting. Ik heb gemerkt dat zo’n met zorg uitgezocht kledingstuk een soort bescherming biedt bij publieke vertoningen. Misschien omdat het een soort uniform wordt. Beroepskleding.
De vertoning begint. Ik voel aan de reacties in de zaal dat ze beginnen te begrijpen naar wat voor soort film ze kijken. Niet zomaar iets sociaal-realistisch, maar een verhaal dat je naar alle uithoeken van de menselijke emotie slingert. Je kan twee dingen doen: op het karretje de achtbaan door of wegrennen. Gelukkig lijkt het grootste deel van het publiek een bijzondere tijd te beleven, aan hun gelach én hun groeiende ongemak te merken.
Na afloop word ik aangesproken door een man met een grote zwarte hoed die me tot in detail beschrijft hoe hij de film heeft ervaren. Plots beginnen mensen foto’s te maken en vertelt iemand me dat hij filmlegende en director of photography Ed Lachman is. Even later word ik met een aantal andere makers uitgenodigd om bij hem thuis nog een glas wijn te drinken en de film te vieren.
En dat doe ik. Want ik weet zeker dat ik het onverwachte met open armen wil ontvangen. Ik stap het achtbaankarretje in en vlieg morgen door naar San Francisco.
Opgetekend door Dana Linssen
Rosanne Pel pleegt een laatste telefoontje voor de kassa van Lincoln Center for the Performing Arts in New York, vlak voor de slotvertoning van ‘Donkey Days’.
‘Donkey Days’ is vanaf 7 mei te zien in de Nederlandse filmtheaters.