Het opleidingsinstituut van de FSB krijgt weer de naam van de meedogenloze oprichter van de Tsjeka. Onder leiding van Feliks Dzerzjinski, bijgenaamd ‘IJzeren Feliks’, executeerde de voorloper van de Russische geheime dienst tienduizenden mensen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Met de hernoeming verwijst Poetin naar een bloederig hoofdstuk uit de Russische geschiedenis. Kort na de Oktoberrevolutie van 1917 richtte Dzerzjinski in opdracht van Vladimir Lenin de eerste geheime politie van de Sovjet-Unie op, de Tsjeka, die berucht werd vanwege het uit de weg ruimen van tienduizenden politieke tegenstanders.
Ruim honderd jaar later probeert Vladimir Poetin Dzerzjinski’s naam op te poetsen. Op de geboortedag van Lenin heeft de Russische president zijn handtekening gezet onder een decreet waarmee de academie de naam krijgt van de beruchte oprichter van de FSB-voorloper. Poetin, die zelf werkte voor de KGB en later de FSB, roemt Dzerzjinski om zijn ‘uitmuntende bijdrage aan de staatsveiligheid’.
Het onafhankelijke journalistencollectief Faridaily noemt het een symbolische daad, die laat zien waar de Russische leiders voor staan. Volgens het platform is het de eerste keer dat Poetin zich publiekelijk op deze wijze uitlaat over Dzerzjinski.
Onder Dzerzjinski’s leiding executeerde de Tsjeka in krap vijf jaar tienduizenden mensen. Hij was de architect van de periode die als Rode Terreur de geschiedenisboeken inging. Maar in de propagandistische geschiedenisboeken uit de Sovjet-tijd werd Dzerzjinski herinnerd als een held van de revolutie. Het opleidingsinstituut van de geheime dienst werd ook naar hem vernoemd.
Rondom het uiteenvallen van de Sovjet-Unie viel ‘IJzeren Feliks’ letterlijk en figuurlijk van zijn sokkel. Betogers in Moskou haalden in 1991 zijn standbeeld voor het hoofdkwartier van de KGB neer. Een jaar later verdween zijn naam van de gevel van het opleidingsinstituut van de geheime dienst.
Het is niet voor het eerst dat de Russische overheid een poging doet de verering van Dzerzjinski terug te brengen. In 2021 schreef de gemeente Moskou een referendum uit waarin burgers zich konden uitspreken over het in ere herstellen van het standbeeld op de plek waar het werd neergehaald. Burgemeester Sergej Sobjanin zette de stemming uiteindelijk stop, omdat het onderwerp volgens hem ‘te polariserend’ was.
Twee jaar later liet het Kremlin een ander project niet afhangen van de steun van de bevolking. Toen werd een replica van Dzerzjinski’s standbeeld onthuld voor het gebouw van de buitenlandse geheime dienst, de SVR.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant