Rechtbank Noord-Holland onderzoekt een eigen rechter die naar schatting 4000 onzinnige Woo-verzoeken naar vrijwel alle Nederlandse gemeenten stuurde. De man wilde daarmee aantonen hoe makkelijk de Wet open overheid kan worden misbruikt, schrijven journalisten van Follow The Money (FTM). Gemeenten kregen brieven vol brede en onspecifieke verzoeken waar ambtenaren veel tijd aan kwijt waren.
FTM stuitte bij een onderzoek naar mogelijk misbruik van de Woo per toeval op de massale stroom verzoeken van de rechter. Het platform wilde nagaan of de wet in de praktijk voor grote problemen bij gemeenten zorgt, maar vond daarvoor weinig aanwijzingen. De enige opvallende en omvangrijke casus bleek die van de rechter zelf.
De betrokken rechter behandelt in zijn functie ook Woo-zaken en staat er volgens FTM om bekend vaak de overheid gelijk te geven. In zijn uitspraken gunde hij overheden ruime termijnen en stelde hij geregeld dat burgers de wet misbruiken. Het platform voor Woo-verzoekers SPOON noemde zijn beslissingen in 2024 al "vooringenomen".
De Wet open overheid geeft iedereen het recht informatie bij overheden op te vragen, bijvoorbeeld documenten over hoe beleid wordt gemaakt en uitgevoerd. Journalisten, wetenschappers, organisaties en burgers kunnen zo meer inzicht krijgen in bestuurlijke beslissingen, tenzij er bijvoorbeeld privacy- of veiligheidsredenen zijn om stukken geheim te houden. De rechter gaf zelf aan niet werkelijk in die informatie geïnteresseerd te zijn, maar gemeenten te willen wijzen op "de kwetsbaarheid" van de wet en hen zo aan te zetten tot gezamenlijke lobby richting Den Haag.
In de praktijk zorgden zijn acties volgens FTM voor grote stapels "onzinnig" werk bij gemeenten. Hij vroeg brede documentensets van burgemeesters, wethouders, ambtenaren en gemeenteraden over meerdere jaren, zonder concreet onderwerp. De gemeente Utrecht wees als eerste zijn verzoeken af met het argument dat sprake was van "misbruik van het recht".
Volgens FTM sluiten de vonnissen van de rechter niet aan bij bestaande jurisprudentie in vergelijkbare Woo-zaken. Hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans zegt tegen het platform dat de rechter met deze actie "zaagt aan de stoelpoten van de onpartijdigheid van de rechterlijke macht". De rechtbank Noord-Holland laat weten dat de rechter "veel gemeenten onnodig heeft belast" en gezien zijn positie "beter had moeten weten". De rechtbank gaat met hem in gesprek en bekijkt of er maatregelen nodig zijn.
Afbeelding: Grok AI / FOK.nl
Source: Fok frontpage