De Zitting Waardevolle elektrische bakfietsen worden in Amsterdam om de haverklap gestolen. Maar die ene Urban Arrow in Amsterdam-Noord? Nee, die heeft Rory écht niet gestolen. „Fietsen vastgebonden aan een paal, daar begon ik nooit aan.”
Ze hadden wat biertjes gedronken in de buurt van de tennisclub in Amsterdam-Noord, vertelt de geboren Amsterdammer Rory in april aan de politierechter. Maar wat daarna precies is gebeurd op woensdagavond 27 maart 2024? Dat herinnert hij zich niet meer.
De lange en ranke Rory is 43 jaar, maar oogt dankzij zijn baseballjack en dito petje een stuk jonger. Hij wordt verdacht van de diefstal van een elektrische bakfiets van het merk Urban Arrow. De fiets stond vlak bij de tennisclub op slot achter een afgesloten poort.
Met een slijptol zouden de sloten van de poort en de fiets zijn opengemaakt, die bewuste woensdag. Volgens de officier van justitie leidde het politieonderzoek naar Rory en een andere verdachte, die afwezig is tijdens de zitting in de rechtbank van Amsterdam.
Nadat de eigenaar aangifte had gedaan, werden Rory en de tweede verdachte aangehouden. De twee wezen tijdens het politieverhoor naar elkaar. „Hoe zit dat nou?”, vraagt de rechter. Rory: „Kijk, we kwamen vaker in die buurt. En ik heb daar weleens een Arrow voor de deur zien staan. Maar die stond altijd vastgemaakt aan een paal. En fietsen die vaststonden, daar begon ik nooit aan.”
In steden als Amsterdam is de diefstal van elektrische bakfietsen een groot probleem. Ze zijn duur: de nieuwprijs van een Urban Arrow ligt rond de 5.000 euro. Daarom zijn ze een aantrekkelijk doelwit voor dieven, die soms met busjes door woonwijken rijden en meerdere elektrische bakfietsen stelen.
Hun gewildheid maakt het in sommige gebieden inmiddels lastig om de fietsen te verzekeren. Unigarant, het verzekeringsbedrijf van de ANWB, overwoog vorig jaar nog om te stoppen met Urban Arrow-bakfietsen verzekeren, zo vertelde een woordvoerder van de verzekeraar aan Het Parool.
Dat is niet gebeurd, maar de premie is wel met 50 procent omhooggegaan en komt voor de dure modellen soms uit boven de 1.000 euro per jaar. Fietsfabrikanten proberen met track and trace-systemen de bakfietsen minder aantrekkelijk te maken voor dieven. Maar een ervaren dief kan makkelijk de daarvoor gebruikte chips verwijderen.
Omdat Rory de diefstal ontkent, zit de rechter in een lastig parket, legt ze uit. Op camerabeelden is een man met een slijptol te zien. En een tweede man die lijkt te rommelen aan de poort. En die tweede man is door de wijkagent herkend als Rory.
Die schudt zijn hoofd als de rechter op een groot scherm twee foto’s laat zien. Nee, dat ben ik niet. „Weet u het zeker?”, vraagt de rechter. Rory blijft ontkennen. „Het lastige is dat de wijkagent een proces-verbaal heeft opgemaakt, op basis van de beelden, waarin hij zegt dat hij u herkent”, vertelt de rechter.
Hoewel de kwaliteit van het beeldmateriaal te wensen overlaat, snapt de rechter de conclusie van de wijkagent wel, gezien het verleden van Rory: „U heeft een fors strafblad.” Rory, die soms moeilijk te verstaan is, vertelt over problematisch gebruik van alcohol en cocaïne.
De rechter herkent dat verhaal uit een reclasseringsrapport. Daarin staat ook dat Rory ruim een jaar geleden is gestopt met gebruiken. Hij heeft een ‘zorgmachtiging’ opgelegd gekregen door de civiele rechter. Daarbij wordt iemand op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg gedwongen opgenomen als ernstig nadeel dreigt voor de persoon of diens omgeving.
Sindsdien kan Rory niet meer vrij bewegen en de zorginstelling controleert of hij nog alcohol of drugs gebruikt. „Sindsdien gaat het veel beter met me”, zegt hij. „Ik heb ook afstand genomen van mensen die een negatieve invloed op me hadden.” Achter in de zaal zitten twee behandelaars nadrukkelijk te knikken.
Maar wat te doen met die verdenking? De officier is daar heel kort over: hij eist vrijspraak. Het signalement op basis waarvan de wijkagent Rory heeft herkend, zegt de officier, is algemeen. Bovendien is op de beelden niet te zien dat Rory betrokken is bij een voltooide diefstal. „De fiets is vermoedelijk gestolen door de andere verdachte”, aldus de officier. „Dat Rory daar bij is betrokken, staat niet vast.”
Na de zitting legt de officier uit dat de tweede verdachte niet wordt vervolgd, omdat hij voor twee jaar is opgenomen in een Inrichting voor Stelselmatige Daders. Vervolging is zinloos volgens de officier nu deze verdachte al vastzit.
Het leidt geen twijfel dat u vaker in deze buurt bent geweest, zo begint de rechter. „En het idee dat de wijkagent u op basis van het signalement heeft herkend, begrijp ik dan ook heel goed gezien uw strafblad.” De rechter stelt daarom dat er bewijs is voor de betrokkenheid van Rory.
Rory zit lichtjes voorovergebogen, maar bij de volgende woorden van de rechter veert hij op. „Maar ondanks het bewijs ontbreekt bij mij de overtuiging dat u het ook echt gedaan heeft. Daarom spreek ik u vrij van diefstal of een poging daartoe.” Ze voegt eraan toe dat ze hoopt dat Rory de positieve ontwikkeling in zijn leven doorzet.
In deze rubriek beschrijven verslaggevers elke week een rechtszaak.