In de rubriek De broeikas schrijft klimaatverslaggever Jeroen Kraan elke zondag over wat hem opvalt. Deze week: hou bij wetgeving meer rekening met toekomstige generaties, adviseert de Raad van State. Nu maar hopen dat politici dat ter harte nemen.
Klimaatverandering is, om goed Nederlands te gebruiken, een wicked problem. Als we onze fossiele uitstoot willen terugdringen, vergt dat vergaande aanpassingen aan vrijwel alle aspecten van ons leven en onze economie. Die veranderingen kunnen ons leven prettiger maken, maar kunnen op korte termijn ook pijn doen.
De ernstigste effecten van klimaatverandering zullen ondertussen ergens in de toekomst plaatsvinden. Het kan wel zijn dat zeespiegelstijging grote effecten gaat hebben op ons leven in de delta, maar als dat pas over tientallen of honderden jaren is, maak je je toch eerder druk over de hoge dieselprijs.
Dat is geen nieuwe constatering. Het is begrijpelijk dat burgers zich vooral zorgen maken over het hier en nu, en dat politici zich vooral richten op beleid dat het goed doet in de volgende verkiezingscampagne. Zelfs als het op de langere termijn slecht uitpakt.
Maar dat het begrijpelijk is, betekent nog niet dat we het dan ook maar moeten accepteren. Ik was daarom blij om deze week in het jaarverslag van de Raad van State een pleidooi te lezen voor overheidsbeleid dat beter rekening houdt met toekomstige generaties. De regeringsadviseur concludeert daarin dat er nog meer mogelijk is om hun belangen mee te wegen in de keuzes die we nu maken.
Dat kan ook draaien om de houdbaarheid van de staatsschuld of de oplopende zorgkosten. Maar het is niet verrassend dat de Raad van State zelf ook veelvuldig verwijst naar klimaatverandering als een van de maatschappelijke problemen die een blik over de generaties heen vereisen.
Hoe kunnen we dan zorgen voor die intergenerationele rechtvaardigheid? De Raad van State wijst erop dat in 81 van de 196 grondwetten wereldwijd een verwijzing naar toekomstige generaties staat. In de Nederlandse Grondwet is dat niet het geval. De Raad van State pleit niet direct voor een aanpassing, want daar kunnen ook nadelen aan zitten. Maar het adviesorgaan hoopt duidelijk een discussie aan te zwengelen.
Ondertussen zijn er nog allerlei andere manieren om rekening te houden met de belangen van onze (((achter)achter)klein)kinderen. Zo bestaat er sinds een aantal jaar een 'generatietoets' om te kijken wat de effecten zijn van wetgeving op latere generaties. Volgens mij is er nog nooit een wet gesneuveld omdat deze de generatietoets niet doorstond, maar het is een begin.
Een andere aanbeveling van de Raad van State is om "brede parlementaire akkoorden" te sluiten met afspraken op de lange termijn over de "sociale, ecologische en economische duurzaamheid van ons land". Een prachtig idee, ik wens de zeventien fracties in de Tweede Kamer en twintig (!) fracties in de Eerste Kamer heel veel succes bij de uitwerking.
Vooruit, laat ik niet op die cynische noot eindigen. Volgende week begint in Colombia een internationale conferentie over het afbouwen van fossiele brandstoffen, met Nederland als medeorganisator.
Als je dacht dat het al lastig was om in ons versnipperde parlement een breed akkoord te sluiten over het klimaat, dan moet je eens proberen om wereldwijde afspraken te maken over fossiele brandstoffen. Dat blijkt al meer dan dertig jaar zo goed als onmogelijk.
Daarom komen leiders uit tientallen landen nu voor het eerst in een kleinere club bij elkaar om ideeën uit te wisselen over de overstap van fossiele naar duurzame energie. Hier moet de focus liggen op actie in plaats van op overtuiging, valt te lezen op de officiële website.
Het risico is dat het niet meer zal worden dan de zoveelste vrijblijvende praatclub. Toch is het ook hoopvol dat ambitieuzere landen voor het eerst een conferentie organiseren over dit onderwerp. Een mooie plek om te kijken wat er al mogelijk is en om vooral ook ruim aandacht te geven aan de belangen van toekomstige generaties.
Regisseur Werner Herzog zegt het aan het begin van Ghost Elephants maar meteen: deze film gaat niet echt over olifanten. Zoals altijd is de Duitse filmmaker (Fitzcarraldo, Grizzly Man) vooral geïnteresseerd in een mens met een obsessie, in dit geval olifantenonderzoeker Steve Boyes.
Hij gaat op zoek naar een mogelijk onontdekte soort op de hoogvlakte van Angola. Dat doet hij met behulp van inheemse sporenzoekers die pootafdrukken en uitwerpselen kunnen 'lezen als een kaart'. Zien hoe zij in contact staan met de natuur benadrukt nog maar eens hoe absurd onze westerse levensstijl eigenlijk is. Nu in de bioscoop.
Ik ontvang graag jullie vragen, feedback en tips. Je kunt me bereiken via jeroen@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen