Door de Iranoorlog stijgen de hypotheekrentes en daalt sinds donderdag de gemiddelde huizenprijs. NU.nl-lezers vroegen zich af waarom een oorlog in een ander land effect heeft op de Nederlandse woningmarkt. Volgens experts heeft dat te maken met verwachtingen en inflatie.
Sinds de oorlog in het Midden-Oosten is er minder aanbod van olie en gas voor Europa en de rest van de wereld. De gestegen prijzen waren twee dagen na het begin van de oorlog al aan de pomp te zien, omdat tankbedrijven een tekort aan brandstof verwachtten. Om diezelfde reden volgde al snel een stijging van de prijzen van vliegtickets.
Nu zie je dat deze prijsstijgingen in steeds meer producten worden doorberekend. Door al deze prijsstijgingen wordt geld minder waard, wat leidt tot inflatie. "Als de inflatie oploopt, stijgen de rentes doorgaans mee", zegt woningmarkteconoom Mike Langen van ABN AMRO.
Volgens de experts begint het allemaal op de financiële markt. "Beleggers kijken niet alleen naar de huidige inflatie, maar ook naar de inflatie die ze verwachten. Dat maakt het een stuk complexer", vertelt Oscar Noorlag, hypotheekexpert bij Van Bruggen.
Geldverstrekkers zoals banken lenen geld bij beleggers op de financiële markten. Als daar de rentes zijn gestegen, moeten de banken die hypotheekleningen verstrekken uiteindelijk ook hun hypotheekrentes verhogen. "Dus het stijgen van hypotheekrentes heeft niet direct met de oorlog in Iran te maken, maar met hoe beleggers op de oorlog reageren, afhankelijk van vraag en aanbod. En die financiële markten zijn moeilijk te sturen", zegt Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft.
Volgens de experts is de impact van de Iranoorlog op hypotheekrentes nog redelijk beperkt, omdat het conflict nog niet lang bezig is. "Over de huidige rentestijging komen we wel heen. Het wordt pas een probleem als de oorlog straks maandenlang duurt. Dan neemt de inflatie fors toe, stijgen de rentes verder en zullen minder mensen een huis willen kopen", zegt Noorlag.
"Als je kijkt naar de cijfers die de NVM (de Nederlandse Vereniging van Makelaars, red.) donderdag heeft gedeeld, waarin de afkoeling van de gemiddelde huizenprijs te zien is, ligt dat zeker niet alleen aan de Iranoorlog", vertelt Langen. Die cijfers gaan over de periode januari tot en met maart, terwijl de oorlog in Iran pas eind februari begon.
Daarbij zien Noorlag en Boelhouwer dat met name starters zich minder laten beïnvloeden door de geopolitieke spanningen. "Starters zijn echt op zoek naar een woning, terwijl doorstromers makkelijker kunnen wachten", zegt Boelhouwer. Zo zag Noorlag na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne dat starters actief bleven zoeken op de woningmarkt en doorstromers wachtten tot de rente was gedaald.
Daarbij helpt het niet dat de oorlog in Iran tot een olietekort leidt. "Olie, brandstof en gas werken door in alle lagen van de economie en dat maakt ons allemaal energieafhankelijk", zegt Noorlag. "Dit zie je niet alleen in de Iranoorlog maar dit speelde ook aan het begin van de oorlog in Oekraïne."
Een tekort aan deze grondstoffen kan ook effect hebben op bouwmaterialen. Hierdoor wordt het bouwen van huizen nog duurder. "Denk bijvoorbeeld aan cement: dat kost enorm veel energie om te produceren en is daardoor duur", vertelt Boelhouwer. "Tijdens de energiecrisis in 2022 zag je daarom ook dat veel baksteenbedrijven stopten met leveren."
Of een buitenlandse oorlog uiteindelijk de Nederlandse woningmarkt beïnvloedt, hangt dus vanzelfsprekend af van de economische gevolgen voor Nederland. In het geval van de oorlogen in Oekraïne en Iran gaat het vooral om olie.
"Stel je voor: er breekt een oorlog uit in China", zegt Noorlag. "Wij halen veel goedkope producten uit China, maar als de handel daardoor wordt verstoord, moeten wij producten elders inkopen tegen hogere prijzen. Dat kan de inflatie opnieuw doen stijgen, waarmee ook de hypotheekrentes stijgen."
Source: Nu.nl economisch