Marie-Louise Eta werd afgelopen weekend wereldnieuws door haar aanstelling bij Union Berlin. De Duitse is de eerste vrouwelijke voetbalcoach van een mannenteam in een Europese topcompetitie. Wordt het glazen plafond ook in Nederland doorbroken? "Het is een kwestie van tijd."
"Met alle respect: welke man, laat staan een voetballer, neemt een vrouw serieus als ze iets over tactiek of voetbal wil uitleggen?", schreef iemand op sociale media na de benoeming van Eta. Het was één van de vele negatieve reacties. Union zette de tegenaanval in. "Met alle respect: dit is seksisme", reageerde de Bundesliga-club.
Union was stomverbaasd over de stortvloed aan online haat richting de 34-jarige Eta, die tot het einde van het seizoen interim-coach is na het ontslag van Steffen Baumgart. Na het seizoen gaat Eta de vrouwenploeg van Union coachen. "De reacties zijn bizar. We hebben het hier over een zeer competente leidinggevende", zei Union-directeur Horst Heldt.
Het is niet de eerste keer dat Eta vanwege haar geslacht in de schijnwerpers staat. De voormalige middenvelder én Champions League-winnaar werd in 2023 bij Union de eerste vrouwelijke assistent-trainer in de Bundesliga-geschiedenis. Na een periode bij de Onder 19 van Union mag Eta nu vijf duels de hoofdmacht leiden. Ze debuteert zaterdag tegen VfL Wolfsburg.
"Dit is een logische ontwikkeling", zegt sportsocioloog Agnes Elling van het Mulier Instituut tegen NU.nl. Ze doet onderzoek naar sociale ongelijkheid en inclusie in de sport. "Vrouwen maken in de mannensport een opmars, zoals in directies. Maar we lopen in dat opzicht nog wel achter op Duitsland. Er zijn in Nederland nog steeds weinig vrouwelijke coaches in de top van de mannensport."
Twee zeldzame voorbeelden van vrouwelijke topcoaches in de Nederlandse mannensport zijn Ageeth Boomgaardt en Gaëlle Bouzin. Boomgaardt is sinds dit seizoen hoofdcoach van de Eindhovense hockeyclub én koploper Oranje-Rood. De Belgische Bouzin heeft sinds 2024 de leiding bij de Zwolse basketbalclub Landstede Hammers.
"De aanstelling van Eta is een historische stap", zegt Boomgaardt. "Haar benoeming en de aandacht ervoor laten zien dat deze ontwikkeling niet vanzelfsprekend is." Ook Bouzin is enthousiast. "Maar het feit dat er zoveel over wordt gezegd en geschreven, laat zien dat er nog veel te winnen valt. In de Verenigde Staten zouden ze er minder snel van opkijken."
Beide coaches ervoeren nauwelijks kritiek en weerstand bij hun aantreden. Ze beseffen wel dat hun sport minder onder een vergrootglas ligt dan voetbal. "Ik kreeg in mijn gezicht geen negatieve reacties. Dat zal bij Eta hetzelfde zijn", zegt Bouzin. "Online heeft iedereen een uitgesproken mening. Daar moet ze zich niets van aantrekken. Zolang de club maar positief is."
Dat nog weinig vrouwen in de top van het mannenvoetbal vertegenwoordigd zijn, komt volgens sportsocioloog Elling mede doordat de wedstrijdsport naar geslacht is ingedeeld. "De meeste sporten zijn voor en door mannen uitgevonden. In het bedrijfsleven of in andere sectoren is er geen vergelijkbaar onderscheid. Daar doen vrouwen en mannen hetzelfde werk."
Omdat volgens Elling de samenleving is gefeminiseerd, is het mannenvoetbal ook belangrijker geworden als plek van 'mannen onder elkaar'. "In dat soort mannenculturen komt een gemiddelde man makkelijker aan de beurt dan een vrouw, ook in posities waar fysieke verschillen er niet toe doen. De vrouwen die dan wél bovendrijven, zijn dan doorgaans heel competent."
De historische keuze voor Eta staat niet op zichzelf, zegt Elling. "Dat een vrouw nu ook in het mannenvoetbal coach kan worden, komt door twee dingen. Ten eerste heeft het vrouwenvoetbal grote stappen gezet en wordt het serieuzer genomen."
Daarnaast wordt volgens Elling leiderschap tegenwoordig anders gewaardeerd. "Van oudsher wordt een autocratische leiderschapsstijl het meest gewaardeerd, waardoor je aan mannen denkt. Maar tegenwoordig is een coach ook een soort begeleider. Een coach moet communicatief vaardig zijn en staat deels naast de selectie. Zulke traditioneel 'vrouwelijke' eigenschappen worden nu meer gewaardeerd."
Zowel Boomgaardt als Bouzin ervaart de samenwerking met mannen als naturel. Van gefronste wenkbrauwen naar de coaches is geen sprake. "Het groepsproces bij mannen is grotendeels vergelijkbaar met dat bij vrouwen", zegt Boomgaardt, die eerder vrouwenteams coachte. "Mannen zijn wat directer en vragen ook eerder om feedback."
De vraag rijst of binnenkort in Nederland een vrouwencoach eindverantwoordelijke wordt in het mannenvoetbal. En of een vrouw het aandurft. "Je krijgt hoe dan ook shit over je heen. Je moet er maar zin in hebben", zegt Elling. "Toen Leonne Stentler het mannenvoetbal ging analyseren, waren er ook felle reacties. Er heerste een gevoel van: mannenvoetbal, dat is van ons."
Toch is het volgens Elling, Boomgaardt en Bouzin een "kwestie van tijd" voordat ook in Nederland een vrouwelijke coach wordt aangesteld in het mannenvoetbal. "De keuze voor Eta is de eerste stap", zegt Bouzin. Ook Boomgaardt ziet weinig hordes. "Waarom zou dit niet ook in Nederland kunnen?"
De hockeycoach hoopt dat Eta gaat slagen bij Union door vast te houden aan haar eigen principes. "Staan voor de persoon die je bent. Authentiek durven zijn." Bouzin heeft een soortgelijk advies. "Ze moet haar ding doen en zich op het team focussen. De rest is achtergrondlawaai."
Eta zei donderdag al op een persconferentie weinig waarde te hechten aan online haat. "Ik denk dat het meer zegt over de mensen die het online plaatsen dan over de persoon die wordt aangevallen", zei de pionier, die hoopt als inspiratiebron te dienen. "Misschien kan ik deuren voor jonge meiden openen, doordat ze zien wat er allemaal mogelijk is."
Source: Nu.nl algemeen