Bedrijven in de chemische industrie en de metaalsector hebben grote moeite om de gestegen energiekosten vanwege de oorlog in het Midden-Oosten door te berekenen aan klanten en consumenten. Daardoor komen vooral kleine en middelgrote ondernemingen in financiële problemen.
"De investeringen bij bedrijven in de maakindustrie staan nu op on hold. Het is niet makkelijk om de kosten door te berekenen", zegt voorzitter Mark Helder van de Koninklijke Metaalunie, de branchevereniging voor mkb'ers in de maakindustrie, tegen NU.nl. "Het sentiment onder ondernemers is momenteel negatief."
Volgens Helder zorgt de oorlog in het Midden-Oosten voor veel onrust. Zo'n 78 procent van de ondernemers heeft daardoor te maken met stijgende energie-, brandstof- en transportkosten. Bovendien staat de leveringszekerheid onder druk, ook nu de Straat van Hormuz is geopend voor commerciële scheepvaart.
Zo verslechteren orderposities, staan marges onder druk en nemen de winstgevendheid en export af. Verder zorgen externe factoren en aanhoudende onzekerheid ervoor dat bedrijven voorzichtiger opereren. Zonder herstel van de orderinstroom blijft de druk op de sector naar verwachting aanhouden.
"We zien nu al dat er minder winstgevende bedrijven zijn", zegt Helder. "Het aantal bedrijven dat verlies lijdt neemt ook toe. Dat heeft ook te maken met heffingen op staal en de gestegen loonkosten. Dat is een zorgelijke trend, want de klap komt vooral hard aan bij mkb-bedrijven."
Ook consultancykantoor PwC constateert dat het onder meer voor chemiebedrijven en metaalfabrikanten moeilijker wordt om de hogere kosten door te berekenen dan tijdens de vorige energiecrisis in 2022. Zij kunnen daardoor minder investeren in innovatie en groei.
Na de coronacrisis zorgden steunpakketten, lage rentes en spaargeld ervoor dat consumenten veel te besteden hadden. Nu is dat veel minder het geval en zouden klanten hun producten links laten liggen als ze te duur worden, stellen de economen van PwC.
Als bedrijven hun extra kosten niet volledig kunnen doorberekenen, vreet dat extra aan hun winstmarges. In bedrijfstakken die toch al weinig overhouden, kan dat voor verliezen zorgen.
De Koninklijke Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI) laat weten dat er sprake is van een gemêleerd beeld.
"Maar in het algemeen geldt dat bedrijven met langetermijncontracten de hogere energie- en grondstofprijzen door de crisis in het Midden-Oosten meestal niet kunnen doorberekenen aan hun afnemers en die met korte termijncontracten wel of makkelijker", zegt een woordvoerder.
Hoe groot de impact gaat zijn, hangt af van hoelang de situatie gaat duren. "De marges in de chemische industrie stonden sowieso al onder druk, onder meer door de hoge energieprijzen in Nederland ten opzichte van de omringende landen. Daar komt de oneerlijke concurrentie uit Azië nog bovenop."
Source: Nu.nl economisch