ZOETERMEER - 'Hij heeft niet alleen zichzelf en zijn passagier gered, maar ook de levens van de bewoners van een woonwijk in Zoetermeer waar hij op dat moment boven vloog.' Het zijn lovende woorden voor piloot Jan die een ramp met een politiehelikopter op het nippertje wist te voorkomen.
Zo'n anderhalf jaar geleden maakt de vlieger van de luchtvaartpolitie een vlucht van Rotterdam The Hague Airport naar Schiphol. Jan heeft een collega bij zich en ze hebben te maken met slecht weer. Op ongeveer duizend meter hoogte nadert de helikopter Zoetermeer.
In de wolken heeft de piloot geen enkel zicht. Daarom moet Jan vertrouwen op alle apparatuur aan boord. Maar er is iets mis met zijn belangrijkste instrument: de kunstmatige horizon.
De kunstmatige horizon, ook wel attitude indicator genoemd, is een instrument dat de stand van een helikopter ten opzichte van de horizon weergeeft.
Het toont de pitch (neus omhoog of omlaag) en de roll (kanteling links of rechts), waardoor de piloot de oriëntatie van het toestel kan bepalen, zelfs zonder zicht op de echte horizon. Het instrument werkt op basis van een gyroscoop die zijn oriëntatie behoudt terwijl de helikopter beweegt.
Bron: Federal Aviation Administration (FAA)
De politiehelikopter dreigt neer te storten als Jan niet snel ingrijpt. De voor iedereen bekende Airbus Eurocopter EC135 maakt een duikvlucht naar beneden. Jan en zijn collega stevenen met een snelheid van meer dan 370 kilometer per uur af op de grond: een woonwijk in Zoetermeer.
De rotorbladen gaan zelfs door de geluidsbarrière. De knal die dat veroorzaakt horen de mensen op de grond. Ondertussen komt de grond met hoge snelheid dichterbij.
Het lukt uiteindelijk op zo'n dertig meter hoogte om de politiehelikopter onder controle te brengen. De duikvlucht wordt weer een horizontale vlucht. Piloot Jan heeft een dramatisch ongeluk weten te voorkomen.
Een collega-piloot van de luchtvaartpolitie heeft Jan voorgedragen voor een Eremedaille voor verdienste politie. Dat is de hoogste onderscheiding die een politiemedewerker in Nederland kan krijgen.
'Dat Jan dit zo stressbestendig en doortastend heeft weten op te lossen is niet vanzelfsprekend', is de motivatie van zijn collega.
'Dit is niet iets dat je kunt trainen. Hij heeft niet alleen zichzelf en zijn passagier gered, maar ook de levens van de bewoners van een woonwijk in Zoetermeer waar hij op dat moment boven vloog.'
Tijdens een vlucht op drieduizend voet van Rotterdam The Hague Airport (EHRD) naar Schiphol onder instrumentvliegvoorschriften (IFR) en in instrumentweersomstandigheden trad een storing op in het systeem dat de kunstmatige horizon voor de piloot presenteert. Even later kwam de helikopter in een ongecontroleerde duikvlucht met hoge snelheid terecht.
Het toestel kwam op een hoogte van circa 450 voet onder de wolken uit. De piloot stuurde de helikopter vervolgens uit de duikvlucht en kwam net boven de aanwezige bebouwing in een horizontale vlucht. De piloot keerde terug naar EHRD waar hij een veilige landing maakte.
Behalve Jan kreeg ook agent Bjorn van de politie in Leidschendam-Voorburg een onderscheiding. Toen hij in 2012 nog in opleiding zat redde hij het leven van een collega die in haar nek was gestoken bij een inval.
De politieagent heeft een slagaderlijke bloeding. Bjorn drukt de wond in haar hals dicht en blijft met zijn collega praten tot de ambulance er is.
'Hij heeft letterlijk zijn vingers in de wond gestopt en de ader dichtgehouden en daarmee haar leven gered', beschrijft een andere politieagent die erbij is. Ook de artsen bevestigen later: Bjorn heeft levensreddend gehandeld.
'Het leven moeten redden van een collega is gelukkig een uitzonderlijke situatie. De emotionele belasting die hiermee gepaard gaat, is niet in woorden uit te drukken', reageert zijn teamchef die hem heeft voorgedragen voor de onderscheiding.
'Ten tijde van het incident was Bjorn nog in opleiding en kwam hij in een zeer chaotische situatie terecht. Ondanks dit alles wist hij toch, misschien instinctief, te handelen. Dat is een uitzonderlijke prestatie.'
In totaal kregen vijf politiemedewerkers donderdag de Eremedaille voor verdienste politie. 'Wat jullie hebben gedaan, is buitengewoon', zei korpschef Janny Knol. 'Uit jullie verhalen blijkt hoe belangrijk en veelzijdig politiewerk is, maar ook hoe gevaarlijk het kan zijn.'
De eremedaille wordt sinds 2016 uitgereikt. In de afgelopen tien jaar hebben 24 politiemensen de onderscheiding gekregen.
Source: Omroep West L'dam