Iran is van plan tol te heffen op schepen die door de Straat van Hormuz varen: één dollar per vat olie aan boord, te betalen in bitcoin. Dat is niet in lijn met het internationaal recht, benadrukt de Europese Commissie.
Een woordvoerder van de Iraanse exporteursunie voor olie- en gasproducten heeft het plan bevestigd aan de Financial Times. Schepen moeten hun vrachtgegevens doorgeven aan de Iraanse autoriteiten en krijgen dan een paar seconden om in cryptovaluta te betalen. Daarmee wil Iran sancties omzeilen.
"Iran moet controleren wat de zeestraat in en uit gaat om ervoor te zorgen dat deze twee weken niet worden gebruikt voor het transport van wapens", zegt de woordvoerder.
Het is niet de eerste keer dat Iran geld vraagt voor doorvaart. De afgelopen weken hanteerde het land al informeel een tarief van 2 miljoen dollar per enkele reis. Nu wil Teheran dat dit formeel wordt vastgelegd.
De veiligheidscommissie van het Iraanse parlement keurde een plan goed om tolheffing wettelijk vast te leggen en "de soevereine rol van Iran" over de zeestraat te benadrukken. Het plan voorziet ook in een verbod op doorvaart voor schepen uit de Verenigde Staten en Israël.
Of deze regeling beperkt blijft tot de twee weken van het staakt-het-vuren of een permanente maatregel moet worden, wordt een van de belangrijkste discussiepunten in de onderhandelingen die volgen.
De tolheffing zou Iran vorig jaar zo'n 7,3 miljard dollar (6,2 miljard euro) hebben opgeleverd. De internationale reacties op het plan zijn afwijzend. "Het internationaal recht garandeert de vrijheid van scheepvaart. In principe betekent dat dat er helemaal geen betaling of tol geheven mag worden", laat de Europese Commissie weten.
De Franse buitenlandminister Jean-Noël Barrot noemde het "onaanvaardbaar" en illegaal. Vrije doorvaart is volgens hem een "gemeenschappelijk goed".
Ook topman Arsenio Dominguez van de International Maritime Organization (IMO) waarschuwt voor een gevaarlijk precedent: de tol garandeert geen veiligheid voor de schepen die betalen.
Sultan Ahmed Al Jaber, topman van het Emiratische staatsoliebedrijf Adnoc, schreef een emotionele post op zijn LinkedIn-pagina. "De Straat werd niet gebouwd, geconstrueerd of gefinancierd door een staat. Het is een natuurlijke doorgang. Het VN-verdrag inzake het recht van de zee garandeert de doorgang als een recht, en geen voorrecht om te geven, te onthouden of te bewapenen." Volgens hem liggen er 230 volgeladen schepen te wachten om de Perzische Golf te verlaten.
De situatie blijft nog altijd instabiel. Hoewel heropening van de straat onderdeel is van het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran, meldden Iraanse persbureaus donderdag dat de zeestraat opnieuw is gesloten als reactie op nieuwe Israëlische aanvallen op Libanon.
De EU roept alle partijen op het internationaal recht te respecteren, maar laat de keuze uiteindelijk aan de bedrijven zelf. "Het is aan de betrokken rederijen om te bepalen of ze deze vergoeding willen betalen."
Source: Nu.nl economisch