Het kabinet gaat een wetsvoorstel afslanken dat armere mensen moet helpen om inkomenssteun te krijgen. De bijstand verdwijnt voorlopig uit de wet, terwijl veel mensen deze uitkering nu onterecht mislopen. Gemeenten zijn stomverbaasd over de plotselinge wijziging.
"Dit besluit is tegen al onze verwachtingen in", zegt Marianne van der Sloot, wethouder in Den Bosch en voorzitter van de commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). "Gemeenten willen kwetsbare inwoners in armoede helpen en hun dienstverlening makkelijker maken." Maar nog voordat de wet ingaat, wordt hij al afgeslankt.
De Wet proactieve dienstverlening is in het leven geroepen om de bestaanszekerheid van burgers te vergroten. Veel mensen die in armoede leven, kunnen meer inkomenssteun krijgen dan dat ze aanvragen. Het stelsel voor die steun is zo ingewikkeld geworden dat mensen niet weten waar ze recht op hebben.
De wet zorgt ervoor dat instanties zoals het UWV en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) informatie met elkaar mogen uitwisselen over burgers met weinig inkomen. Ze mogen die informatie alleen gebruiken om mensen te benaderen voor hulp bij het aanvragen van een regeling.
De gemeente is verantwoordelijk voor het verstrekken van bijstandsuitkeringen, ook aan werkende armen. Maar in de Voorjaarsnota is te zien dat het kabinet de bijstand uit deze wet haalt. De wijziging moet de overheid structureel 30 miljoen euro opleveren om andere gaten in de begroting te dichten.
Een derde van de mensen die recht hebben op een bijstandsuitkering, krijgt deze niet, blijkt uit cijfers van de Nederlandse Arbeidsinspectie uit 2021. Dat zijn zo'n 170.000 huishoudens.
"De wet verliest veel aan zin als gemeenten hun rol niet kunnen spelen", zegt Van der Sloot. Gemeenten kunnen volgens haar helpen als burgers erop achteruitgaan door de voorgenomen afschaffing van de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA) of de verkorte WW. "Via proactieve dienstverlening kun je de gegevens delen en zorgen voor een goede overgang van deze burgers van WW en IVA naar de bijstand."
Een woordvoerder van minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) laat weten dat het niet om een definitieve keuze gaat en dat het budget voor de algemene bijstand "op een later moment" alsnog kan worden gevonden. Verder kunnen gemeenten wel gegevens uitwisselen als de wet ingaat. Er is alleen geen budget om de extra bijstandsuitkeringen te verstrekken.
Het kabinet heeft meer plannen die de kleinere portemonnee pijn doen. Zo willen D66, VVD en CDA het maximumdagloon voor mensen met een uitkering met 20 procent verlagen. Ook sneuvelt de IVA-uitkering voor arbeidsongeschikten, waardoor hun inkomen erop achteruitgaat.
Het wetsvoorstel over de proactieve dienstverlening is al langs de Raad van State gegaan en wordt in april behandeld in de Tweede Kamer. Het kabinet wil de wet halverwege dit jaar laten ingaan.
Source: Nu.nl economisch