NAALDWIJK - Ze nam haar kinderen nog liever mee naar een oorlogsgebied dan dat ze in Nederland in een jeugdinstelling terecht kwamen. De nu 49-jarige Ayada K. uit Naaldwijk zei dat in telefoongesprek met één van haar zussen nadat ze in Syrië terecht was gekomen. K. wordt onder andere vervolgd voor het rekruteren van een kindsoldaat, haar destijds 14-jarige zoon Abdalla. Die sneuvelde in Raqqa, de hoofdstad van terreurbeweging IS.
K. ging in 2014 met haar twee pubers van 14 en 15 naar Turkije. Tegen haar ex-man zei ze dat het voor een vakantie was, maar ze had de huur van haar huis in Naaldwijk al opgezegd en de inboedel weggedaan.
Ze had afgesproken met een uit Denemarken afkomstige Libanese jihadist om in Turkije met hem te trouwen. Eenmaal in de buurt van de Syrische grens werd ze met haar kinderen in een auto gestopt. Toen ze daar uitstapten, bleken ze in Syrië te zijn.
Volgens het OM wist ze precies met wat voor man ze had afgesproken, want op zijn Facebook-profiel had hij foto's van zichzelf staan waarop hij poseerde met afgehakte mensenhoofden en wapens.
In Syrië werd het huwelijk met de Deense jihadist gesloten in een kantoortje terwijl K. zelf in de auto moest blijven zitten. In de paar jaar daarna volgden de ontwikkelingen elkaar snel op.
K. raakte zwanger, haar dochter werd uitgehuwelijkt aan de Leidse jihadist Reda N., en K. kreeg een miskraam, mogelijk omdat ze ernstig werd mishandeld door haar man.
Haar zoontje Abdalla mocht op een dag met Reda N. 'chillen in Raqqa', maar werd in plaats daarvan in een shariakamp van IS ondergebracht en later in een militair trainingskamp. Hij was toen 14. De jongen kwam te werken bij de militaire politie van IS. Daarmee verdiende hij geld om het gezin te onderhouden.
Reda N. ging in 2016 terug naar Nederland, waarop de dochter werd uitgehuwelijkt aan een andere man, van wie ze zwanger raakte.
K. zelf werd ook weer zwanger, maar voor ze beviel van een zoontje liet haar man zich van haar scheiden. Oudste zoon Abdalla kwam op 10 juni 2017 om het leven.
Het Openbaar Ministerie denkt dat dat gebeurde toen de jongen eten ging brengen naar IS-strijders die buiten Raqqa in een gevecht waren verwikkeld.
Volgens het OM wist K. dat Abdalla voor IS werkte. 'Hij kreeg een geweer en een baan met salaris. Van het geld onderhield hij zijn moeder en een minderjarige, vermoedelijk z'n halfbroertje.'
'Verdachte wist dat Abdalla bij IS zat en profiteerde van zijn salaris. Dat bleek toen ze op een gegeven moment bij IS klaagde dat ze geen salaris meer kreeg.' Dat deed ze met een in het Nederlands handgeschreven briefje.
Dat briefje schreef ze nadat haar zoon een strafoverplaatsing kreeg omdat hij een telefoon had gestolen. Dat koste hem twee weken gevangenisstraf, 79 zweepslagen en blijkbaar ook een deel van zijn salaris.
K. wist volgens het OM dat het in het kalifaat bepaald geen paradijs was. Eén van haar zussen had haar daarvoor gewaarschuwd, maar volgens de aanklagers had K. dat ook op andere manieren kunnen weten.
'Er is alleen maar dood en verderf. IS pleegt de meest verschrikkelijke misdaden, er zijn dingen gebeurd die zo barbaars zijn dat we dachten dat we daar na de Middeleeuwen vanaf waren.'
'Onthoofdingen en executies in het openbaar. Wie daar woonde, heeft dat gezien.' In de maanden voor K. naar Syrië ging was de genocide op de Yezidi's in het nieuws, evenals de onthoofding van de Amerikaanse journalist James Foley. Ook dat moet ze hebben geweten, vindt het OM.
Volgens het OM is het ook niet waar dat vrouwen in het kalifaat niks te zeggen hadden. 'Dat vrouwelijke uitreizigers onderdrukt werden en niks te zeggen hadden, blijkt niet uit de propaganda van IS. Ze zorgden voor hun mannen, gaven de kinderen les en deden de sociale media.'
K. wilde vrijdag in de rechtbank niks zeggen, behalve soms het woord 'zwijgrecht'. Slechts één keer liet ze zich gaan, tijdens het requisitoir van de officieren van justitie.
Toen de officier zei dat ze had moeten weten dat Abdalla ooit door IS gerekruteerd zou worden en dat ze dat niet heeft tegengehouden, zelfs geen probleem vond, riep K. ineens: 'Dat klopt toch niet wat hij zegt? Het is allemaal gelogen.'
De officier hekelde het zwijgen van de verdachte, want hij had vragen te over. 'Hoe is het zover gekomen dat je een meisje van 14 en een jongen van 13 meeneemt naar een oorlogsgebied? Waar de jongen sneuvelt en het meisje op haar 16e al met haar tweede IS-strijder is getrouwd.'
'Misschien zijn het vragen waar nauwelijks een antwoord op te geven valt. Het is een ongelooflijk verdrietige zaak, met de nadruk op verdrietig én ongelooflijk.
'De dochter is haar jeugd kwijtgeraakt, Abdalla zijn leven en hun vader zijn kinderen. Ze heeft het gevaar voor haar zoon zo verhoogd dat zijn overlijden haar kan worden aangerekend. Dat het zijn moeder was die hem op zijn veertiende in die positie bracht rekent het OM haar zwaar aan.'
Het OM denkt ook dat K. nog steeds het gedachtengoed van IS aanhangt. Ze reisde tot het eind in 2019 mee met de slinkende IS-troepen, totdat die werden verslagen.
In 2023, als ze al jaren in verschillende Koerdische gevangenkampen heeft gezeten, zegt ze nog tegen haar zus dat ze niet terug wil naar Nederland, 'omdat daar geen toekomst is voor moslims'.
Toch worden zij, haar dochter en haar jongste zoon in mei 2024 teruggehaald door de Nederlandse overheid. Haar dochter wordt uiteindelijk niet vervolgd, omdat zij minderjarig was toen het gezin vertrok. De tweede man van de dochter is in 2017 omgekomen bij een bombardement.
Het Openbaar Ministerie vindt dat K. zeven jaar de cel in moet voor deelname aan IS, wapenbezit, onttrekking van de kinderen aan het ouderlijk gezag van hun vader, het rekruteren van een kindsoldaat en schuld aan zijn dood.
Er is voldoende bewijs in de administratie van IS dat het gezin in Syrië heeft gewoond, dat Abdalla voor IS werkte en dat het gezin daarvan leefde, zo stelt het OM. De administratie is na de val van het kalifaat in beslag genomen door de Amerikanen.
'Ze heeft bijgedragen aan een middeleeuws en barbaars regime. Zonder de mensen die zich bij IS aansloten was het kalifaat niet zo groot geworden, dus ze heeft er aan bijgedragen en is er verantwoordelijk voor.'
'Ze heeft vooral spijt voor wat haar is overkomen. Spijt voor alle ellende die ze heeft veroorzaakt komt niet zo goed uit de verf', zo zeiden de officieren van justitie.
Volgens de verdediging ging K. niet naar Syrië omdat ze jihadistische ideeën had, maar omdat ze blind verliefd was op een man die haar een beter leven had beloofd.
Abdalla zou een PlayStation krijgen en de dochter zou uit de handen van jeugdzorg blijven. 'Dat was haar motivatie om naar Turkije te gaan. Daar heeft de man haar over de grens gelokt. Ze was in shock daarna en zou volgens haar dochter hebben geschreeuwd dat ze terug wilde', aldus de advocaat.
'Eenmaal in Syrië zat ze in de val en kon ze niets meer', zo heeft haar Deens-Libanese ex-man daarover verklaard. Volgens de raadsman moest ze niets hebben van IS en wilde ze ook niet dat haar kinderen er iets mee te maken zouden hebben.
'Ze heeft er niet mee ingestemd dat Abdalla voor IS zou werken als loopjongetje van de politie', aldus de raadsman. Hij betwijfelde ook de administratie van IS. Die is te krakkemikkig om als bewijs te kunnen dienen. 'Het was een chaos in het kalifaat.'
De verdediging stelt dat Abdalla misschien niet heeft meegedaan aan militaire trainingen, maar alleen koranlessen heeft gevolgd. Het is niet bekend wat hij in het shariakamp deed.
Van het document waaruit zou moeten blijken dat de jongen bij de militaire politie van IS ging werken, is niet vast te stellen of het wel echt was, zo vindt de advocaat.
Hij was alleen loopjongen voor de gewone politie en dat is geen 'inlijving in een gewapende groep'. Daarmee is zijn moeder niet schuldig aan rekrutering van haar zoon op zijn veertiende voor een gewapende groep.
Volgens de raadslieden was ze ook niet bewust lid van IS, zoals het OM stelt.
Source: Omroep West Den Haag