DEN HAAG - 'Hij zegt dat hij niet terug kan omdat zijn vader officier was in het leger van Assad, dat hij daarom nu gevaar loopt in Syrië.' De advocaat van de IND legt uit waarom de immigratiedienst dat geen goede reden vindt. 'We weten niet eens of het waar is. Zijn vader is in 1998 met pensioen gegaan en tien jaar geleden overleden. Al die tijd heeft hij gewoon in Damascus gewoond.'
Dit is een verhaal in onze serie Bij de Politierechter
Op de dag dat uw verslaggever naar een politierechterzitting wil, blijken die er niet te zijn. Voor de verandering daarom een keer een asielzaak. Een ochtend lang worden bezwaren behandeld van afgewezen Syriërs, die om uiteenlopende redenen vinden dat ze niet terug kunnen naar hun land.
'Dat zijn vader dood is, doet niets af aan het gevaar', zo betoogt de advocaat van Ali. 'Het gaat om de perceptie van anderen om hem heen. De dreiging blijft.'
De advocate van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) vindt dat de raadsman die dreiging overdrijft, ook als het gaat om de algehele veiligheidssituatie. 'Volgens de laatste EU-cijfers uit december 2025 is Damascus het veiligste deel van het land.'
Ali's advocaat interpreteert die cijfers heel anders. 'Er zijn af en toe nog beschietingen, luchtaanvallen en ontploffende bomresten. Het kan onverwacht en overal zijn en alle burgers treffen. Dat er minder mijnen zijn, wil niet zeggen dat ze er helemaal niet meer zijn.'
Mahmoud komt uit het noordoosten van het land. Hij is een Arabier die in het Koerdische deel van Syrië woont. Daar is het nog veel gevaarlijker dan in Damascus, zo stelt zijn advocaat. 64 geweldsincidenten alleen in december vorig jaar.
'Dat zijn er dan ongeveer twee per dag, toch', vraagt de rechter quasi-onschuldig. De jurist van de IND vindt in elk geval dat daarmee prima is te verdedigen dat het ook in die regio veilig is. Het getal uit december is ook het laagste van vorig jaar.
Mahmoud heeft dan ook een ander argument voor zijn asielaanvraag. Twee van zijn neven zijn in de gevangenis gegooid vanwege een moord. Zelf heeft hij daar niks mee te maken, maar hij is bang dat hij vanwege de familiebanden met de neven toch niet veilig is.
De IND vindt dat geen argument. 'Het ziet op een toekomstige vrees.' Bovendien heeft Mahmoud geen documenten van bijvoorbeeld een rechtbank in zijn stad waaruit blijkt dat hij gevaar loopt voor arrestatie vanwege die moord.
Een voorwaarde voor asiel is dat je het gevaar voor je leven goed documenteert om je aanvraag te ondersteunen en dat je je best doet om voor zoveel mogelijk documenten te zorgen. Ali heeft alleen een screenshot van een Messenger-bericht ingeleverd. Veel te weinig, vindt de IND.
'Bij ons is bekend dat je als burger in Syrië voor alles gewoon naar de overheid kan en formulieren en documenten kan krijgen. Hij moet aantonen waarom hij die niet heeft. Eén screenshot van één Messenger-bericht is echt onvoldoende.'
De rechter wil weten waarom de IND niet zelf ook verder onderzoek heeft gedaan naar de verhalen van de man. De advocaat kan er kort over zijn: 'We vinden al zijn motieven ongeloofwaardig en dan is er geen reden voor verder onderzoek.'
De advocaat komt nog met een zogeheten ambtsbericht van het Rijk over de situatie in Syrië in 2024, waarin iets wordt opgemerkt over het gebrek aan transparantie bij de rechtspraak en de regionale verschillen bij de Syrische overheid.
'Maar dat gaat over de steden Hama en Aleppo, niet over Damascus', werpt de advocaat van de IND tegen.
Ali zelf zit erbij en luistert naar de vertaling van zijn tolk. Pas aan het eind van de zitting mag hij ook wat zeggen, maar hij vindt dat zijn advocaat het goed heeft gedaan. Hij hoopt dat de rechter goed naar zijn persoonlijke omstandigheden kijkt.
Mahmoud zijn raadsman voert nog aan dat de man naast een politiebureau woonde. Daar werd nog wel eens op geschoten. Hij is bang dat zijn huis misschien wordt geraakt.
De man zelf heeft een vraag voor de rechter. 'Is de IND verantwoordelijk voor mij als ik terugga en mij iets overkomt in Syrië?' Die vraag kan de rechter niet beantwoorden. 'Dan heb ik niks meer te zeggen.'
De rechter constateert dat de IND en de beide asieladvocaten lijnrecht tegenover elkaar staan. 'Daar moet ik dus een beslissing over nemen', zegt ze monter. Uiterlijk 9 april weten de mannen of ze toch mogen blijven.
De namen van Ali en Mahmoud zijn gefingeerd.
Source: Omroep West Den Haag