Verpact zamelt nog steeds te weinig statiegeldverpakkingen in. Het gaat steeds beter met het inzamelen van flessen en blikjes, maar de wettelijke norm van 90 procent voor statiegeldverpakkingen echt bereiken blijkt lastig.
Dat blijkt uit de nieuwste voorlopige resultaten van Stichting Verpact, de organisatie die verantwoordelijk is voor het statiegeldsysteem. Als het gaat om blikjes, stijgt het inzamelpercentage van 83 procent naar 85 tot 87 procent, en bij plastic flessen is dat van 77 naar 77 tot 79 procent.
Nederland is alsnog een echt recycleland en een van de koplopers van Europa, zegt CEO Hester Klein Lankhorst van Verpact. "We moeten versnellen op de inzameling van statiegeldverpakkingen om ook daar de wettelijke inzameldoelstelling van 90 procent te halen."
De in november 2025 gepresenteerde Totaalaanpak Statiegeld moet die versnelling mogelijk maken. In 2025 openden ruim dertienhonderd nieuwe innamepunten, waaronder bulkmachines en zogeheten Statiegeld Retourshops. In het eerste kwartaal van 2026 kwamen daar nog eens ruim duizend inleverpunten bij.
In totaal werd in het systeem ruim 659 miljoen euro geïnvesteerd, waarvan 317 miljoen euro specifiek voor plastic en 221 miljoen euro voor het statiegeldsysteem.
De huidige vooruitgang volgt na jaren van tegenvallende prestaties en dwangsommen van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Sinds de invoering van statiegeld op plastic flessen op 1 juli 2021 met een wettelijke inzamelnorm van 90 procent bleef de inzameling ver achter.
In 2022 werd volgens de ILT maar 68 procent ingezameld. Een eerste verbeterplan van Verpact werd door de inspectie zelfs als onvoldoende beoordeeld.
De ILT stelde voor het statiegeld naar 30 cent te verhogen, omdat de inzameling volgens haar te slecht ging. Toenmalig staatssecretaris Thierry Aartsen (Milieu) wees dat af: een hogere bijdrage zou de verantwoordelijkheid bij de consument leggen, terwijl het systeem zelf nog niet op orde was.
Omdat de inzameling jarenlang te laag was, legde de ILT vijf dwangsommen op, samen goed voor maximaal 305 miljoen euro. Een belangrijk verwijt was dat Verpact zelf had gezegd dat er ongeveer 12.000 betaalde inleverpunten nodig waren, terwijl er in 2023 maar 4.140 waren.
Daarnaast bleef een groot deel van het statiegeld niet geclaimd. Consumenten lieten over de periode 2021 tot 2024 ongeveer een 500.000 euro aan niet opgehaald statiegeld liggen.
Daarmee financierde de consument zelf feitelijk zo'n drie kwart van het statiegeldsysteem, terwijl de wettelijke verantwoordelijkheid bij producenten ligt. In oktober 2024 leverde Verpact drie noodzakelijke onderzoeken tijdig aan bij de ILT, waardoor drie van de vijf dwangsommen kwamen te vervallen.
Ondanks de positieve inzamelresultaten is de plasticrecyclemarkt een groeiend zorgpunt, zegt de statiegeldorganisatie. Nieuw plastic van buiten Europa is momenteel goedkoper dan gerecycled plastic. Dat bedreigt de voortgang richting Europese en Nederlandse duurzaamheidsdoelen.
Verpact pleit daarom voor extra overheidsmaatregelen. "Als we minder afhankelijk willen zijn van olieproducerende landen, moet er meer gerecycled plastic worden ingezet in nieuwe verpakkingen. Dat zijn de grote uitdagingen voor 2026", zegt Klein Lankhorst.
Source: Nu.nl economisch