De afgezette Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores staan donderdag voor de federale rechter in New York. Ze worden beschuldigd van het runnen van een drugskartel. Naar verwachting zal het ingewikkelde proces jaren in beslag nemen.
De twee werden begin januari gevangengenomen tijdens een kortstondige Amerikaanse militaire invasie van Venezuela. Maduro wordt beschuldigd van narcoterrorisme, grootschalige cocaïnesmokkel naar de Verenigde Staten en het bezit van machinegeweren en andere wapens om bij die smokkel te gebruiken. Flores wordt verdacht van dezelfde misdrijven, minus narcoterrorisme.
Het echtpaar ontkent alle beschuldigingen. Hun advocaten hebben een motie ingediend om de zaak te laten seponeren. Tijdens de zitting op donderdag zal het naar verwachting in de eerste plaats gaan over een vrij technisch juridisch argument: de Amerikaanse regering zou de grondwettelijke rechten van Maduro en Flores schenden.
Maduro en zijn vrouw mogen geen overheidsgeld uit Venezuela ontvangen om hun verdediging te bekostigen. Dat is een schending van hun grondwettelijke rechten op de keuze van hun eigen juridische vertegenwoordiging en een eerlijk proces, zeggen hun advocaten. Het gaat ook in tegen de Venezolaanse wet, die de staat verplicht tot zulke bijstand aan het staatshoofd.
De aanklagers voeren op hun beurt aan dat de Amerikaanse regering Maduro sinds 2019 niet meer erkent als legitiem verkozen leider, na een presidentsverkiezing die duidelijk doorgestoken kaart was. Ze stellen dat de Venezolaanse regering bovendien niets mag overmaken naar Maduro vanwege Amerikaanse sancties tegen Venezuela en hem persoonlijk.
Het argument over hun vertegenwoordiging is niet de enige benadering waarop het echtpaar Maduro en hun advocaten hebben voorgesorteerd. Zo is onder meer aangevoerd dat Maduro als zittend (of recent afgezet) staatshoofd recht heeft op diplomatieke immuniteit en dat hij en Flores illegaal werden ontvoerd uit Caracas.
Tijdens hun eerste verschijning in de rechtbank op 5 januari verklaarde Maduro ook dat hij een krijgsgevangene is. Dat zou betekenen dat de Amerikaanse rechtbank onder het internationaal humanitair recht mogelijk niet bevoegd is om hem te berechten voor 'gewone' misdrijven.
Volgens de aanklagers stonden de twee aan het hoofd van het 'Kartel van de Zonnen', een criminele organisatie van hooggeplaatste figuren uit het Venezolaanse regime. De organisatie zou een deal met de Colombiaanse rebellenbeweging FARC hebben gesloten om Venezuela een doorvoerland voor de cocaïnesmokkel naar de VS te maken.
Juridische deskundigen denken dat het twee jaar kan duren voordat het bijzonder ingewikkelde proces tegen Maduro en Flores is afgerond. Het beroepsproces kan daarna ook meerdere jaren in beslag nemen.
De rechter in de zaak is een van de oudste en meest ervaren federale rechters in de VS: de 92-jarige Alvin Hellerstein. Hij heeft een reputatie als een zorgvuldige en onafhankelijke rechter die weinig geduld heeft voor onzin. Eerder leidde Hellerstein het proces tegen de Venezolaanse oud-spionagechef Hugo 'El Pollo' Carvajal, die schuld bekende aan drugssmokkel en naar verwachting zal optreden als een van de belangrijkste getuigen tegen het echtpaar.
Eerder deze week kwam een opvallend zijpaadje van de kwestie-Maduro voorbij in een rechtbank in Miami. De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio verscheen daar dinsdag om te getuigen in het proces tegen een vriend en voormalige huisgenoot. Oud-parlementariër David Rivera wordt ervan beschuldigd in het geheim te hebben gelobbyd voor Maduro en Delcy Rodríguez. Rivera ontkent alle aanklachten.
Rubio, de eerste Amerikaanse minister sinds 1983 die een getuigenis aflegde in een strafrechtzaak, zei voor de zitting tegen CBS News dat hij niets weet over illegale lobbypraktijken. Hij wordt zelf niet verdacht van betrokkenheid.
Rodríguez was vicepresident van Venezuela onder haar mentor Maduro. Na zijn afzetting werd ze benoemd tot interim-president. De rest van het regime bleef intact. Rodríguez heeft sindsdien afstand genomen van haar voormalige baas en werkt nauw samen met Washington.
Source: Nu.nl algemeen