De energieprijzen schieten alle kanten op door het conflict in het Midden-Oosten. Toch hoeven huishoudens niet direct in te grijpen en hun energiecontract vast te zetten. De komende maanden bieden genoeg ruimte een goede keuze te maken, stellen experts.
De onrust op de energiemarkt is groot. Door de oorlog in het Midden-Oosten en de afsluiting van de Straat van Hormuz is een flink deel van de wereldwijde olie- en gasstroom verstoord. Ook zijn in verschillende landen belangrijke raffinaderijen voor olie en gas beschadigd.
Ongeveer 20 procent van de olie en het vloeibaar gas (lng) kan daardoor niet meer worden verhandeld. "Zelfs als de Straat van Hormuz weer opengaat, duurt het nog een tijd voordat de markten weer in balans zijn", zegt energiedeskundige Lucia van Geuns van het kennisinstituut HCSS tegen NU.nl.
De gevolgen zijn wereldwijd merkbaar, ook in Europa. Diesel, benzine, gas en elektriciteit worden duurder. Dat werkt uiteindelijk door in de energierekening van huishoudens.
"Ondanks de spanningen is er op dit moment geen acuut tekort aan gas in Nederland", onderstreept Marie-Lou Grégoire van Gasunie. "De leveringen lopen door, maar de prijzen zijn nu heel hoog en reageren sterk op onzekerheid op de wereldmarkt. Het is één grote markt, dus verstoringen elders hebben gevolgen voor iedereen."
Klanten met een variabel energiecontract voelen prijsstijgingen vrijwel meteen. Sommige energiebedrijven passen hun variabele tarieven elke maand aan, andere één keer per kwartaal of één keer per half jaar.
Eén ding is zeker, zegt Pim Holstvoogd van vergelijkingssite Independer. Voor iedereen met een variabel energiecontract komt in de komende weken of maanden een punt waarop de energietarieven en daarmee de maandelijkse rekening flink omhooggaan.
"Ongeveer 40 procent van de huishoudens heeft op dit moment een variabel energiecontract", zegt Holstvoogd. Het gaat daarbij meestal om klanten van wie het vaste energiecontract is afgelopen. In dat geval wordt je contract automatisch omgezet in een variabel contract.
"Overigens betekent dat niet dat huishoudens nu halsoverkop hun energiecontract moeten aanpassen", nuanceert Tom Schuitemaker van vergelijkingssite Pricewise. "We gaan richting de zomer, dus de komende maanden verbruiken huishoudens minder gas dan in de winter. Dan voel je prijsstijgingen minder. Dat geeft je eventueel de tijd om de markt in de gaten te houden."
Die tijd is waardevol, omdat de prijzen volgens Schuitemaker nu sterk schommelen. "Alleen al afgelopen week zagen we de jaarbedragen voor vaste energiecontracten van de ene op de andere dag met 200 euro in prijs schommelen."
"Mensen moeten zich afvragen: past het contract dat ik nu heb nog bij mijn situatie en mijn buffer?", zegt Holstvoogd van Independer. Dat verschilt per huishouden en hangt onder meer af van de financiële situatie en hoeveel risico je wil nemen.
Een vast contract biedt zekerheid over de prijs. Maar de prijs daarvan is momenteel relatief hoog. Variabele of dynamische contracten kunnen goedkoper uitvallen, maar brengen meer risico met zich mee.
Als de prijzen nóg verder stijgen, ben je met een variabel of dynamisch contract mogelijk duurder uit. Maar als de prijzen dalen, zit je met dat soort contracten niet langere tijd vast aan hoge tarieven. "Vastzetten geeft zekerheid, maar kan ook betekenen dat over een half jaar blijkt dat je de hoofdprijs betaalt", zegt Holstvoogd.
Indien de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt en de olie- en gasmarkten langdurig verstoord blijven, gaan huishoudens dat vooral vanaf de tweede helft van het jaar voelen. Zodra de temperaturen dalen, stijgt het gasverbruik en worden prijsverschillen veel sterker merkbaar.
Ook op langere termijn blijft de situatie onzeker. Door de oorlog is er flinke schade aan bijvoorbeeld gasinstallaties in Qatar en olieraffinaderijen in Koeweit. Mogelijk gaat het herstellen van de schade aan energie-infrastructuur maanden tot jaren duren
De schade kan daardoor nog een lange tijd effect hebben op het aanbod van gas en olie en daarmee op de prijs. "Het is niet voor niets dat het Internationaal Energieagentschap de huidige situatie de grootste energiecrisis ooit noemt", zegt Van Geuns van HCSS.
Daarom is het verstandig om ruim vóór oktober een keuze te maken, adviseert Schuitemaker van Pricewise. Tot die tijd kunnen consumenten de markt volgen en eventueel inspelen op eventuele gunstige momenten.
Source: Nu.nl economisch