Mensen met een Wajong-uitkering moeten afscheid nemen van hun uitkering als ze na vijf jaar werken een bepaald inkomen hebben. Voor een specifieke groep betekent dit een verlies van gemiddeld 750 euro bruto per maand.
De Wajong-uitkering is bedoeld voor mensen die vóór hun achttiende ziek of gehandicapt zijn geworden. In 2021 is een aantal nieuwe regels ingegaan waardoor sommigen erop achteruit gingen. Zij kregen ter compensatie maandelijks het zogeheten garantiebedrag. Duizenden mensen zien nu het einde naderen van die specifieke uitkering.
Wie vijf jaar onafgebroken werkt, verliest namelijk het recht op een Wajong-uitkering. Volgens een schatting van het UWV geldt dat voor 11.500 Wajongers, van wie zo'n 3.400 mensen ook het garantiebedrag krijgen.
Dit garantiebedrag varieert van 10 tot 2.200 euro bruto per maand. Het gemiddelde maandelijkse inkomensverlies is 750 euro bruto, schreef oud-staatssecretaris Jurgen Nobel in december in een brief aan de Tweede Kamer.
De uitkering stopt alleen als iemand zonder professionele begeleiding werkt en daarmee 75 procent van het maatmanloon verdient. Dat is een bedrag gebaseerd op het minimumloon. Geen vetpot dus.
Het einde van de uitkering valt de Wajongers rauw op hun dak, ook al stond dit vijf jaar geleden al in de regels beschreven,. "Het is een veel te harde klap voor deze mensen", zegt directeur Deborah Lauria van belangenbehartiger Ieder(in). "Het voelt als een straf voor werken."
En het gaat verder dan een gevoel, omdat voor sommigen hun hypotheek of huurovereenkomst op die inkomsten is gebaseerd. Ze dreigen hun huis te verliezen als het garantiebedrag wegvalt.
Sommigen zijn volgens Lauria al uitgevallen op hun werk vanwege de stress die erbij komt kijken. Klachten zoals paniekaanvallen zijn toegenomen. "Ironisch genoeg behouden ze daardoor wel hun uitkering." Die stopt immers alleen als iemand vijf jaar lang onafgebroken werkt.
"De hele aanpak gaat erg in tegen het idee om een eigen leven op te bouwen", zegt Lauria. "Deze mensen werken bijvoorbeeld zestien uur en houden dat net vol. Ze hebben geen ruimte om meer uren te maken of om beter betaald werk te doen." Het gaat bovendien om een groep die meerdere stijgende kostenposten moet opvangen, zoals een hoger eigen risico.
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de deadline voor het beëindigen van de uitkering al een jaar uitgesteld tot 1 januari 2027. Het lukte uitvoeringsorganisatie UWV namelijk niet om alle gevallen op tijd te beoordelen.
Het UWV heeft 11.500 cliënten in beeld die sinds januari vijf jaar werken. Zij krijgen tussen april en juli bericht wat hen te wachten staat. De groep die het garantiebedrag verliest krijgt extra aandacht. Wajong-uitkeringsadviseurs van het UWV staan klaar om te helpen, bijvoorbeeld met het vinden van andere inkomenssteun.
"Ze krijgen een half jaar de tijd om 750 euro inkomensverlies weg te poetsen", zegt Lauria. "Ik zie een groot probleem ontstaan in januari." De betreffende Wajongers krijgen vanaf 2027 minstens twee maanden van tevoren bericht dat hun uitkering stopt.
Ieder(in) stelt voor het garantiebedrag stapsgewijs af te bouwen en daar extra tijd voor te nemen. Ook zou de inkomensgrens beter op 100 procent van het maatmanloon kunnen liggen, vindt de belangenorganisatie. "Dat zorgt voor een zachtere val. Bovendien voorkom je dat deze mensen zich genaaid voelen door de overheid", zegt Lauria. De Commissie Sociale Zaken vergadert dinsdag over dit onderwerp.
Source: Nu.nl algemeen