REGIO - Als je voor werk of studie veel met het openbaar vervoer reist, vallen de reiskosten je waarschijnlijk niet heel erg op (want de baas of ome DUO betaalt toch). Maar check, na het lezen van dit artikel, de afschriften van je ov-pas maar eens goed. Soms kost precies hetzelfde ritje op de heenweg veel meer of juist een stuk minder dan de terugweg. Hoe kan dat?
Een voorbeeld: stel je wil een retourtje maken van Pijnacker naar de redactie van Omroep West in Den Haag. Dan reis je ’s ochtends eerst met de metro van RET van Pijnacker Centrum naar Den Haag Leidschenveen en betaal je 2,27 euro. Daarna pak je de bus van EBS van Leidschenveen naar Laan van ’s-Gravenmade en ben je nog eens 0,92 euro kwijt. Tot dusver niets opvallends aan de hand.
Dan de terugweg. Wanneer je in de bus incheckt bij de Laan van ’s-Gravenmade en daarna precies dezelfde route aflegt naar Leidschenveen ben je opeens 2,08 euro kwijt. En voor de reis van Leidschenveen naar Pijnacker Centrum betaal je dan weer 1,11 euro. Oftewel de busrit terug is ruim twee keer zo duur en de metrorit een stuk goedkoper dan de heenreis.
Komt dat prijsverschil doordat je tijdens de spits of in de avond bijvoorbeeld meer moet betalen? Of zit er een rare bug in de in- en uitcheckpaal? Nee, dat is het allemaal niet. 'De ritprijzen kloppen allemaal hoor', zegt een woordvoerder van RET geruststellend.
Het heeft alles te maken met het basistarief. Aan het begin van een reis in het openbaar vervoer betaal je altijd een basistarief van 1,16 euro. Daar bovenop betaal je dan het bedrag van het aantal kilometers dat je hebt gereisd met de bus, tram of metro.
'Vol-kilometertarief' in het openbaar vervoer is de standaardprijs die je betaalt per gereisde kilometer zonder abonnement of kortingen. Kinderen van 4 tot en met 11 jaar en reizigers van 65 jaar of ouder kunnen bij de meeste vervoerders gebruik maken van een kortingstarief.
'Maar wanneer je tijdens die reis binnen 35 minuten overstapt van de ene vervoerder naar de andere vervoerder betaal je niet nog een keer het basistarief. Dat tarief betaal je alleen tijdens de rit van je eerste vervoerder van je reis', laten RET en EBS weten.
'Het basistarief is eigenlijk een overblijfsel van de strippenkaart', vertelt de woordvoerder van EBS. 'Vroeger moest je altijd een 'basisstrip' afstempelen aan het begin van je reis. Daardoor was je, hoe kort je reis ook was, minimaal twee strippen kwijt om te reizen met het openbaar vervoer.'
'Met die basisstrip kon je ook overstappen naar een andere vervoerder en hoefde je die daar dus niet opnieuw af te stempelen', gaat hij verder. 'Dat is in het ov-chipkaartsysteem vertaald naar een basistarief dat je aan het begin van je reis betaalt.'
Maar waarom is er gekozen voor die 'overstapgrens' van 35 minuten? 'Dat is een landelijk besluit van DOVA (Samenwerkingsverband Decentrale OV-Autoriteiten). Die regel is er al sinds de introductie van de OV-chipkaart', laat RET weten.
'Er is specifiek gekozen voor die 35 minuten zodat iedere reiziger een overstap naar een andere vervoerder makkelijk kan halen', voegt EBS toe. 'Die overstaptijd is bewust niet langer gemaakt, omdat je dan ook een retourrit zou kunnen maken en dat is natuurlijk ook weer niet de bedoeling.'
Maar stel de bus, tram of metro heeft een lange vertraging waardoor je niet binnen 35 minuten kan overstappen, heb je dan pech en betaal je dan opnieuw het basistarief? Het korte antwoord: ja.
'Bij de vervoerders van Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) heb je bij lange vertragingen vaak wel weer recht op een compensatie', laat de woordvoerder van RET weten.
Er is alleen wel een grote uitzondering in dit hele verhaal: de NS. Deze vervoerder werkt namelijk met een totaal ander tariefsysteem. 'Dat doen we om ervoor te zorgen dat reizen op lange afstand betaalbaar blijven en dat de prijzen op korte afstand wel vergelijkbaar zijn met de bus, metro of tram', legt een woordvoerder uit.
Hoe werkt hun tariefsysteem dan? De NS heeft een 'tariefeenhedenkaart' van de stukken spoor tussen alle stations in Nederland. Daarbij heeft iedere afstand tussen twee opeenvolgende stations een aantal 'tariefeenheden' toegekend gekregen.
'Deze tariefeenheid is niet direct gekoppeld aan kilometers, maar in de praktijk ligt dat wel dicht bij elkaar', voegt de woordvoerder toe. Die tariefeenheden worden met behulp van de 'tariefeenhedentabel' omgerekend naar een prijs in euro’s.
Je reist van Den Haag Centraal naar Delft. Dan reis je met de trein langs de volgende stations:
In totaal reis je dus 9 tariefeenheden, dat volgens de tariefeenhedentabel gelijk staat aan 3,30 euro.
Bij de NS betaal je dus geen basistarief, zoals in de bus, tram en metro, aan het begin van je reis. ‘Maar de NS hanteert wel een minimumtarief. Dat houdt in dat je minstens 3 euro betaalt als je acht tariefeenheden of minder reist’, vertelt de woordvoerder.
Daarnaast heeft de NS een ‘lange afstandskorting’ in hun tariefsysteem verwerkt. ‘Lange treinreizen zijn verhoudingsgewijs goedkoper: de prijs per tariefeenheid is voor langere reizen lager dan voor kortere reizen’, legt de woordvoerder uit.
‘Zo kost bijvoorbeeld een rit van Den Helder naar Eindhoven 33,20 euro. Maar als je van Den Helder naar Maastricht reist, ben je 33,30 euro kwijt. Het stuk van Eindhoven naar Maastricht kost in dit geval dus 'maar' 0,10 euro extra’, geeft hij als voorbeeld. ‘Daarnaast heeft de NS een maximumtarief van 33,30 euro.’
Het verschil tussen de systemen van de NS en lokale vervoerders zorgt er alleen wel voor dat het basistarief dat je hebt betaald voor de bus, tram of metro ‘vervalt’ als je vervolgens op de trein overstapt. ‘Na een overstap wordt de reis bij NS als nieuwe reis gezien en beginnen we met tellen vanaf tariefeenheid 1’, legt de woordvoerder uit.
Source: Omroep West Den Haag