In de schaduw van de aanstaande kampioen PSV heeft de Klassieker tussen Feyenoord en Ajax zondag als inzet de tweede plaats en een Champions League-ticket. De Eredivisie dreigt dit seizoen de slechtste nummer twee in deze eeuw te krijgen.
Over zijn eerste confrontatie met aartsrivaal Feyenoord als technisch directeur van Ajax wilde Jordi Cruijff zaterdagavond niet praten. Zelden was het roemruchte verleden van Ajax zo tastbaar als bij de première van de documentaire over zijn vader Johan Cruijff in het stadion dat naar hem is vernoemd.
Tien jaar na zijn dood hangt de geest van Cruijff indirect over De Klassieker, ook omdat hij voor beide clubs heeft gespeeld. Al wensten de 35.000 Cruijff-aanbidders in de Johan Cruijff ArenA daar niet aan worden herinnerd door Ruud Gullit, die in 1984 aan de zijde van Cruijff landskampioen werd met Feyenoord.
Onder gefluit en gejoel vertelde Gullit over de invloed van Cruijff. "Johan had wraakgevoelens na zijn gedwongen vertrek bij Ajax. Hij was ook bij Feyenoord al een trainer op het veld."
In de Johan Cruijff ArenA werden op grote beeldschermen de eerste twee afleveringen vertoond van de vierdelige serie over Cruijff, als in een voetbalwedstrijd verdeeld over twee helften. In de documentaire zijn niet eerder geopenbaarde gesprekken met Cruijff te horen, vlak voor hij in 2016 aan kanker overleed.
De huidige Ajax-trainer Óscar García debuteerde bij Barcelona met Cruijff als trainer. Vrijdag noemde Garcia zijn leermeester "een genie" en beloofde hij Feyenoord zondag te zullen bestrijden in de Ajax-stijl, zoals die ooit door Cruijff werd gepropageerd.
Zaterdagavond werd Jordi Cruijff geraakt door de beelden van zijn vader en zijn stem. "Dan zie ik de liefdevolle vader en komen alle herinneringen naar boven. Ik moet een beetje acteren bij het zien van de documentaire, want van binnen komen de tranen. Johan is er niet en toch is hij er nog steeds. Ik ben trots op de liefde die hij nog altijd krijgt van zoveel mensen."
Bij Ajax greep Jordi Cruijff hard in, zoals zijn rebelse vader met diens 'fluwelen revolutie' in 2010 om de club zijn gezicht terug te geven. Eerst verving Jordi de staf van Jong Ajax om een winnaarsmentaliteit te creëren. Óscar García en zijn Spaanse assistenten schoven na de afgang van Ajax bij FC Groningen door naar het eerste elftal om de lijdensweg van interim-coach Fred Grim te beëindigen.
De derde trainer dit seizoen bij Ajax na de in november ontslagen Heitinga en Grim moet alsnog de tweede plaats zien te bereiken. En daarmee het voor Ajax broodnodige startgeld van zo'n 40 miljoen euro uit de Champions League binnenhalen. Ajax moet De Klassieker winnen om de achterstand op Feyenoord van vijf punten te verkleinen tot twee.
Feyenoord staat nu op de tweede plaats voor nummer drie NEC. Maar de Eredivisie lijkt de slechtste nummer twee te krijgen sinds het seizoen 1998-'99, toen Willem II met 65 punten achter landskampioen Feyenoord eindigde. Het team van de vorig jaar overleden trainer Leo Beenhakker behaalde de titel met 80 punten, een aantal waar de huidige coach Robin van Persie ver van is verwijderd.
Feyenoord wekt bijna krampachtig de indruk dat er niet zoveel aan de hand is in De Kuip. De ploeg wordt achtervolgd door chronisch blessureleed en voetbalt matig, zeker na de winterstop. De negativiteit rondom de club wordt gevoed door het morrende legioen, waarvan een flink deel om het ontslag van Van Persie schreeuwde.
De 78-jarige Dick Advocaat fungeert nu in de rol van klankbord als een extra schild voor Van Persie. De oud-international was vol lof over zijn voormalige trainer bij Oranje en Fenerbahçe.
Maar Advocaat zou afgelopen week niet langs het trainingsveld hebben gestaan als Feyenoord zondag de titel kon grijpen. Zijn aanstelling is tevens een vorm van crisismanagement om de tweede plaats vast te houden.
Van Persie noemde Feyenoord-Ajax "de grootste wedstrijd die ik ooit heb gespeeld". Daar dacht hij na de 2-0-nederlaag eerder dit seizoen in de Johan Cruijff ArenA nog anders over. Toen noemde de ontstemde Feyenoord-trainer De Klassieker geen topper, omdat Ajax volgens hem zo verdedigend had gespeeld.
Twee jaar geleden werd Ajax door Feyenoord vernederd in De Kuip en was de 6-0-zege voor de scheidende trainer Arne Slot een machtig slotakkoord. Maar de laatste drie duels met Ajax gingen verloren. Van Persie kent de waan van de dag in het voetbal.
Hij klampt zich vast aan de gedachte dat De Klassieker het chagrijn in De Kuip in één klap kan doen verdwijnen. "Zo voelt het wel." Zijn gedachten gingen vrijdag terug naar zijn laatste Klassieker als speler van Feyenoord in de Eredivisie, toen hij met twee treffers bijdroeg aan de 6-2-zege. "We werden dat seizoen derde, maar iedereen heeft het nog steeds over die wedstrijd."
Jordi Cruijff zal een zege voor Ajax in De Kuip tegen Feyenoord uitleggen als een passend eerbetoon aan zijn vader, die hij tien jaar na zijn dood nog steeds tracht te begrijpen. Zaterdagavond citeerde Jordi een markante uitspraak van Johan Cruijff die als een rode draad door de documentaire loopt. "Je ziet het of je ziet het niet."