Giorgia Meloni laat dit weekend het Italiaanse volk beslissen over een ingrijpende wijziging van de grondwet, via een referendum over de hervorming van het rechtssysteem. De premier, inmiddels drieënhalf jaar aan de macht, ziet de stemming als een cruciale test voor haar regering, terwijl tegenstanders het referendum uitroepen tot protestmoment tegen haar leiderschap.
Meloni voert intensief campagne voor een "ja" en zoekt daarbij nadrukkelijk jongere kiezers op. Zo schoof ze deze week aan bij de populaire podcast Pulp van rapper Fedez en co-host Mr Marra, waar ze ruim een uur lang vragen beantwoordde en haar voorstel presenteerde als een manier om het rechtssysteem "meer meritocratisch, meer verantwoordelijk, meer efficiënt" en "meer rechtvaardig" te maken. Omdat er geen opkomstdrempel geldt, wint simpelweg het kamp met de meeste stemmen, wat de strijd om mobilisatie extra belangrijk maakt.
De hervorming richt zich op het scheiden van de loopbanen van rechters en aanklagers en het oprichten van aparte bestuursorganen en een nieuwe tuchtkamer voor beide groepen. Voorstanders stellen dat de huidige nauwe verwevenheid binnen de magistratuur leidt tot wederzijdse vriendendiensten en ondoorzichtige politieke invloeden, de zogeheten "correnti". Volgens constitutioneel rechtsexpert Alessandro Sterpa, die zelf niet tot Meloni’s achterban behoort, is de hervorming nuttig en vergroot zij de politieke greep op de rechtspraak niet.
Toch is de weerstand groot, met name bij oppositiepartijen en vakbonden, die de hervorming presenteren als bedreiging voor de democratische machtsbalans. Op een massabijeenkomst van het "nee"-kamp op het Romeinse Piazza del Popolo riepen sprekers op om "de democratie te verdedigen" en de grondwet, opgesteld na de val van het fascisme, te beschermen tegen ingrepen van een 'radicaal-rechtse' regering. Vakbondsman Andrea Malpassi wijst erop dat de huidige grondwet juist bedoeld is om machtsmisbruik te voorkomen en vreest dat toekomstige onderzoeken naar ministers moeilijker worden.
De campagne is verder verhard door Meloni’s eigen retoriek over de rechtspraak, die zij herhaaldelijk bekritiseert als een machtsblok dat haar beleid, vooral rond migratie, zou dwarsbomen. In Milaan suggereerde ze dat een "nee"-stem zou leiden tot "meer immigranten, verkrachters, pedofielen, drugshandelaars" die op vrije voeten komen en de veiligheid aantasten. De hervorming is bovendien een langgekoesterde wens van coalitiepartner Forza Italia, de partij van de overleden Silvio Berlusconi, die zelf jarenlang in conflict lag met justitie.
Politicoloog Roberto D'Alimonte van de Luiss-universiteit verwacht dat de uitslag spannend wordt en waarschuwt dat een nederlaag Meloni politiek zal verzwakken, al heeft ze zelf duidelijk gemaakt niet af te treden bij een "nee".
Georgia Meloni
Source: Fok frontpage