Via webshops als Funcaps veroverden zware kalmeringsmiddelen of ‘designerbenzo’s’ de markt. Vooral jongeren in geestelijke nood grijpen naar het levensgevaarlijke bromazolam, vaak met fatale afloop of blijvende hersenschade tot gevolg. De Volkskrant sprak met experts en drie slachtoffers.
zijn verslaggevers van de Volkskrant. Ze schrijven vaker over de vernietigende gevolgen van drugsgebruik.
Het Stadhuisplein in Eindhoven was altijd een van Geert Krugers’ favoriete hangplekken. Een tegelplein vol skaters en daklozen, met bankjes waarop hij met zijn vrienden kon chillen en blowen. Wie hem daar in zijn hoodie had zien zitten in 2022, net geslaagd voor zijn vmbo, had niet kunnen vermoeden hoe zijn leven er vier jaar later zou uitzien. Nu is hij 21, afhankelijk van zijn scootmobiel en komt hij nog amper in de stad.
De boomlange Krugers schuifelt achter een rollator door zijn met Japanse animeposters behangen appartementje. Dat is zo’n beetje het enige voordeel van zijn ‘toestand’: als een van de weinigen uit zijn vriendengroep heeft hij een zelfstandige woonruimte, met zelfs een klein terras. ‘Dat is wel geluk’, zegt Krugers, die enigszins hakkelend praat en soms zoekt naar woorden.
Het is een van de symptomen waardoor hij in aanmerking kwam voor deze plek: een locatie voor begeleid wonen voor mensen met ‘niet-aangeboren hersenletsel’. Zo wordt het genoemd als je schade hebt opgelopen aan het brein door bijvoorbeeld een ongeluk of een beroerte. Of, zoals in het geval van Krugers, als je een verkeerde combinatie van designerpillen hebt geslikt.
Zijn moeder Angela de Vries vertelt hoe ze op een vrijdagochtend in de herfst van 2022 naar haar werk was gegaan, terwijl haar zoon, destijds 18, nog boven in bed lag. ‘Vanaf mijn werk probeerde ik hem een paar keer te bellen. Toen ik aan het begin van de middag thuiskwam, ging ik toch eens kijken waar hij bleef. Ik kreeg hem niet meer wakker.’
Toen de ambulance arriveerde, ademde hij nauwelijks en werkte zijn hart slecht. Met gierende spoed werd Krugers naar het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven gebracht, waar artsen hem aan de beademing legden.
Naast zijn bed was onder andere een verpakking midazolam gevonden, een kortwerkend kalmeringsmiddel dat behoort tot de stofgroep benzodiazepinen. Maar de hoeveelheid die hij daarvan maximaal had geslikt kon deze noodtoestand niet verklaren, meenden de artsen. Wel was na bloed- en urineonderzoek duidelijk dat de oorzaak moest worden gezocht bij andere benzodiazepinen. Het gekke was: zulke medicijnen had Krugers nooit voorgeschreven gekregen.
Een paar dagen later – Krugers lag op de intensive care en had nog geen teken van bewustzijn gegeven – ontdekte De Vries in de mailbox van haar zoon dat hij een bestelling had gedaan bij Funcaps, een webshop voor designerdrugs.
‘Eerder hadden wij al eens een pakketje onderschept, dat hebben we weggegooid’, vertelt De Vries. ‘Maar ik ontdekte dat hij zijn bestellingen daarna had laten bezorgen bij zo’n afhaalpunt.’ In zijn laatste order zaten onder meer 25 pillen bromazolam, een zwaar kalmeringsmiddel dat nooit als medicijn op de markt is gebracht.
Haar zoon doet zijn verhaal hortend en stotend, maar Geert Krugers heeft geluk dat hij het überhaupt nog enigszins kan navertellen. Begin februari bleek in de rechtbank in Zwolle dat de middelen van Funcaps door justitie in verband worden gebracht met 58 sterfgevallen. Twee eigenaren van de webshop zitten sinds afgelopen zomer vast op verdenking van het bewust verkopen van schadelijke producten. Komende woensdag staan zij bovendien in hoger beroep terecht in België, waar zij eerder werden veroordeeld tot een taakstraf wegens de invoer van verboden middelen.
Volgens justitie in Nederland blijkt uit hun onderlinge appverkeer dat de twee mannen op de hoogte waren dat er doden vielen, maar interesseerde het hen maar weinig. ‘Is zijn eigen kankerprobleem en moet die ons niet mee lastigvallen’, appte ondernemer Jord van W. bijvoorbeeld aan zijn collega nadat er iemand in het ziekenhuis was terechtgekomen door een door Funcaps geleverde pil. Advocaat Gerard van der Meer van de twee verdachten noemde dit tijdens een voorbereidende zitting ‘geklets tussen jongemannen en stoer doen’. Hij wil nu verder geen commentaar geven op de zaak.
Funcaps was een website die gebruikmaakte van een maas in de wet, zoals veel andere webshops dat nog altijd doen. Ze verkopen designerdrugs: drugs of medicijnen waarin een kleine chemische wijziging is aangebracht, zodat ze niet onder de Opiumwet of Geneesmiddelenwet vallen. De aangepaste stof geldt niet als een verboden middel of geregistreerd medicijn, maar heeft wel grofweg dezelfde werking en dezelfde potentieel schadelijke effecten.
Zo kon je bij Funcaps met een paar klikken een waaier aan synthetische opiaten, tripmiddelen en amfetamineachtige pillen in je virtuele winkelmandje leggen – vandaag besteld, morgen in huis. De oprichters van Funcaps zijn er rijk mee geworden: volgens justitie heeft de webshop in vijf jaar tijd zo’n 42 miljoen euro omgezet.
‘Leverancier van prachtige momenten vol euforie, energie, ontspanning en ontdekking’, zo beschreef Funcaps zichzelf in een nieuwsbrief. Je zou daardoor kunnen denken dat de webshop vooral partydrugs leverde, maar dat is niet het beeld dat uit het dossier oprijst. ‘De gebruikers van de middelen die naar voren komen in het onderzoek zijn over het algemeen geen mensen op zoek naar fun, maar mensen in geestelijke nood’, zei de officier van justitie in februari. Zo kreeg de politie een melding over een jonge vrouw die overleed op de crisisafdeling van een ggz-instelling, nadat zij een overdosis van bij Funcaps bestelde middelen had ingenomen.
Haar overlijden lijkt, net als dat van nogal wat andere slachtoffers, verband te houden met het zware kalmeringsmiddel bromazolam. Dat is niet bepaald een pil die je neemt als je plannen hebt voor een feestje: je spieren worden slap en je valt er doorgaans snel mee in slaap. Bromazolam is een designervariant van een groep medicijnen die bekendstaan als benzodiazepinen. Bekende benzo’s op recept zijn bijvoorbeeld oxazepam, alprazolam (Xanax) en diazepam (Valium), die door artsen worden voorgeschreven bij angst- of paniekklachten of slaapproblemen.
Artsen zouden volgens hun protocollen terughoudend moeten zijn met het (langdurig) voorschrijven van kalmeringsmiddelen, vanwege de verslavende werking. Niettemin slikten in 2025 1,2 miljoen Nederlanders een benzodiazepine op recept. Daarnaast gebruiken volgens de Nationale Drugsmonitor jaarlijks bijna een half miljoen Nederlanders een kalmerings- of slaapmiddel dat niet door een arts is voorgeschreven. Het vaakst zijn dat mensen in de leeftijdsgroep van 18 tot 29 jaar: 4 procent van hen heeft in 2024 zonder recept kalmeringspillen gebruikt.
Welk aandeel daarvan bestaat uit designerbenzo’s, is onzeker. Cijfers van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum suggereren in elk geval een opmars in de afgelopen jaren. In 2024 werden daar 343 intoxicaties met designerbenzo’s gemeld, 107 meer dan het jaar daarvoor. Bromazolam was daarbij de grootste boosdoener. Dit is overigens een internationale trend: het bureau van de Verenigde Naties dat wereldwijd de opkomst van designerdrugs monitort, concludeerde in 2024 dat bij 42 procent van de geregistreerde overlijdens door designerdrugs bromazolam in het spel was. Het middel is daarna door de VN onder ‘internationale controle’ geplaatst, wat de aangesloten lidstaten verplicht tot een verbod. In Nederland staat bromazolam daarom sinds eind januari op de opiumlijst.
Waarom is er blijkbaar zo’n grote behoefte aan kalmeringsmiddelen? En waarom kiezen zoveel gebruikers ervoor om daarvoor niet langs een dokter te gaan, maar bestellen ze liever bij een dealer of in een webshop?
In het geval van Geert Krugers kwam zijn benzogebruik vooral voort uit experimenteerdrift. Aan de laatste maanden voor hij in het ziekenhuis belandde, heeft hij nauwelijks herinneringen – iets wat niet ongebruikelijk is bij ernstig hersenletsel. Maar hij weet nog wel goed hoe hij ooit door een vriend werd gewezen op Funcaps, en hoe makkelijk het bestellen daar was.
‘Ik was vooral geïnteresseerd in oppeppende middelen, zoals 3MMC’, zegt hij. Die designerdrug, ook wel bekend als ‘miauw miauw’, geeft energie en een euforisch gevoel. ‘Ik vond het gewoon leuk om verschillende drugs uit te proberen’, zegt Krugers, terugblikkend op zijn 18-jarige zelf. ‘Even onderzoeken: welk effect heeft dit middel?’
Hij gebruikte met vrienden weleens xtc, soms ook speed of coke. En op Funcaps bestelde hij 2F-ketamine, ‘dat leek gewoon hetzelfde als andere ketamine’, hexedrone, ‘ook een beetje zo’n upper’, en uiteindelijk ook een ‘proefpakket’ benzo’s.
Soms had hij moeite om in slaap te komen. ‘Ik dronk veel van die Monster-blikjes, energiedrank, dat zou ermee te maken kunnen hebben.’ Een dokter raadplegen kwam niet in hem op. Op de kalmeringsmiddelen die hij kocht bij zijn dealer, sliep hij goed. En nadat hij wat benzo’s had geprobeerd via het Funcaps-proefpakket, bestelde hij die vaker.
Achteraf gezien gebeurden er soms vreemde dingen, met die designerbenzo’s achter zijn kiezen. ‘Ik had een keer zo’n zware pil van Funcaps genomen in de avond. De volgende middag zag ik ineens dat ik een video op mijn Snapchat had gezet waarop ik stond te blowen bij de TU Eindhoven. Ik kon me helemaal niet herinneren dat ik daar was geweest.’
Zijn moeder kijkt hem op dit punt in het interview ongelovig aan: ‘Toen dacht je niet bij jezelf: goh, dit is eigenlijk helemaal niet goed, dat moest ik maar niet meer doen?’ Krugers: ‘Nee. Ik had meer zoiets van: dat is raar.’
De Volkskrant sprak naast Krugers nog twee bromazolamgebruikers. Voor hen was het geen puberale nieuwsgierigheid. Een 41-jarige gebruiker, die met het oog op toekomstige sollicitaties niet met zijn naam in de krant wil, vertelt dat hij last had van zenuwklachten als gevolg van de ziekte van Lyme. ‘Een raar gevoel in mijn been, alsof dat aan het afsterven was. Bezoekjes aan de neuroloog leverden niets op. Ik kreeg in het reguliere circuit geen medicatie voorgeschreven, daarom heb ik in 2020 zelfmedicatie opgestart.’
Via Funcaps kwam hij uit bij twee designerbenzo’s, waaronder bromazolam, ‘om een ontspanningsgevoel te krijgen’. Het mondde uit in een verslaving. Ook hij heeft de ervaring ‘hele stukken’ kwijt te zijn. ‘Eén keer ben ik weggeraakt terwijl ik achter het stuur zat. Dat was op Texel. Op weg naar de veerpont ben ik dwars tegen een slagboom opgeknald. Als die slagboom open had gestaan, was ik zo het water ingereden.’
De 27-jarige Mariëlle, die niet met haar achternaam in de krant wil, heeft een zwaar psychiatrisch verleden en gebruikte bromazolam om haar zorgen te vergeten. Een vriendin tipte haar dat het via websites als Funcaps en Lekker Gaan te bestellen was. ‘Ik hoorde dat het goed spul was: even kalmering, rustig worden.’
Ze slikte de pillen totaal roekeloos: soms wel tien tegelijk, een hele hand vol. ‘Ik wilde gewoon even mijn hoofdje uit’, zegt ze via een videoverbinding vanuit haar kamer in een woonvoorziening in Veendam, waar ze 24-uursbegeleiding krijgt.
Haar buitensporige gebruik leidde tot gevaarlijke en bizarre situaties. Zo stond ze eens midden in de nacht de klinkers van de parkeerplaats te dweilen. De volgende dag wist ze van niks. Haar begeleider bevestigt dat zij de volgende ochtend de camerabeelden terugkeek en tot haar stomme verbazing zag hoe haar cliënt ‘fanatiek met de dweil tekeerging’.
‘Je wordt zo’n zombie daarvan’, zegt Mariëlle. ‘Je herinnert je niks meer.’
Mariëlle kampt met borderline, depressie en PTSS. De oorsprong daarvan ligt in een traumatische en onveilige jeugd. Ze kwam al op jonge leeftijd in de ggz terecht.
Vanaf dat moment kreeg ze zware kalmerings- en slaappillen voorgeschreven, voornamelijk benzodiazepinen: temazepam, oxazepam, flurazepam, maar ook middelen tegen schizofrenie en depressies. ‘Zonder die medicijnen durf ik niet te slapen en ben ik heel angstig.’
Ze is, zegt ze zelf, extreem impulsief en verslavingsgevoelig. ‘Mijn stemming kan omslaan van nul naar honderd.’ En daarom kon ze de bromazolam soms niet laten liggen, hoewel ze al verslaafd is aan een hele waslijst aan medicatie. ‘Die andere middelen doen mij niet veel meer, ik heb een tolerantie opgebouwd.’ Het ‘out gaan’ voelde voor haar fijn. ‘Ik kreeg niks mee als mensen boos op me waren.’ Ze werd inventief in het omzeilen van de begeleiding. ‘Pakketjes verstopte ik in kussenhoezen of achter fotolijstjes, zodat niemand ze zou vinden.’
Toch viel volgens haar begeleider het bromazolamgebruik meestal snel op. ‘Dan liep ze zwaar verdoofd over de gang van de woongroep. Je kon geen contact met haar maken, het kwijl liep uit haar mond.’ Ze werd steeds onhandelbaarder. En dus is haar begeleiding er inmiddels wel klaar mee. Als ze nog één keer de fout in gaat met designerdrugs, wordt ze uit de woonvoorziening gezet. ‘Ik moet mezelf er goed aan herinneren dat dit mijn laatste kans is op een plekje hier.’
Wat ze nodig heeft, zegt Mariëlle, is structuur. ‘Begeleiding, controle en rust.’ Juist daarom vindt ze het moeilijk dat websites waar ze vroeger bestelde haar blijven benaderen. Aan de lopende band ontvangt ze nieuwsbrieven en sms’jes met aanbiedingen of kortingscodes.
Ze laat tientallen berichten zien waarmee ze is bestookt. ‘Black Friday sale! Get 20% Off Everything at Lekkergaan.nl.’ En, onlangs nog: ‘Nieuw: Paddodruppels van The Drops! Bestel nu tijdelijk met 30% korting.’ Als ze de nummers of e-mailadressen blokkeert, wordt ze even later weer door andere adressen benaderd.
Als ze nu een reclame-sms’je krijgt, stapt ze meteen naar de begeleiding. ‘Help, zeg ik dan, ik kom nu in de verleiding.’ Ze probeert haar leven opnieuw op te bouwen, zodat ze niet op straat eindigt. ‘Ik wil niet hoeven aankloppen bij het Leger des Heils.’
Bij Antes, een ggz-instelling in de regio Rotterdam, heeft verslavingsarts David Herdes de doelgroep van bromazolam – ‘makkelijk te herkennen omdat het van die fluorgroene pilletjes zijn’ – de afgelopen jaren steeds gevarieerder zien worden. Eerder waren het naar zijn indruk vooral jongeren die designerdrugs op het darkweb bestelden. Hij moest zich even achter de oren te krabben toen rond 2018 ‘een wat angstigere, vermijdende dame van een jaar of 60’ die aan de designerbenzo’s zat werd opgenomen. ‘In eerste instantie verbaasde mij dat. Ik dacht: jij bent niet iemand die handig is met computers of het darkweb.’
Totdat hij zich realiseerde: juist voor zo’n angstiger persoon is het een uitkomst dat ze niet langs een dealer hoeft. ‘Daar kan zo iemand zich een week in paniek over opvreten. De huisarts heeft haar waarschijnlijk ook al een keer streng aangekeken dat hij geen herhaalrecept voor benzo’s gaat geven. Hoe comfortabel is het dan om op zo’n website anoniem van alles aan te klikken? Desnoods bestel je er duizend. Je betaalt met iDeal en je krijgt het in een bruine enveloppe thuisbezorgd.’
Dat de middelen legaal worden aangeboden, geeft gebruikers alle gelegenheid om hun gebruik goed te praten, zegt Herdes. ‘Zo van: het is niet zo erg en ik kon het allemaal toch niet weten, want het mag gewoon worden verkocht.’
Voor de verslavingszorg zijn de designerbenzo’s een behoorlijk hoofdpijndossier, omdat artsen vaak niet weten hoe de pillen precies zijn samengesteld. ‘Daardoor weet je dus ook niet welk middel en welke dosering je er tegenover moet zetten om iemand verantwoord te laten afkicken’, zegt Herdes.
Om collega’s enig houvast te bieden, publiceerde hij vorig jaar met twee andere artsen een casestudy van een 23-jarige patiënt die onder medische begeleiding bromazolam succesvol inruilde voor diazepam, een geregistreerd medicijn waarvan de werking bekend is. Want wat wel zeker is: een benzoverslaafde cold turkey laten stoppen met bromazolam is levensgevaarlijk. Het kan leiden tot een onthoudingsinsult – een soort epileptische aanval – of een onthoudingsdelier, waarbij ernstige verwarring optreedt. In beide gevallen is er een grote kans op ongelukken.
Er is volgens Herdes niet één type gebruiker. ‘De gemene deler is dat mensen graag willen dempen, om maar niet die vervelende dingen te hoeven voelen’, zegt Herdes. ‘Er zijn zeker ziektebeelden waarbij benzo’s noodzakelijk zijn. Maar uit commerciële overwegingen zijn deze medicijnen destijds vooral in de markt gezet als pillen voor mensen die niet ziek zijn, maar die last hebben van het leven dat hen te veel spanning geeft. In de jaren vijftig in Amerika werden benzo’s geadverteerd als zogenoemd hulpmiddeltje voor overbelaste huisvrouwen. Op internet kun je die beruchte advertenties nog terugvinden: ‘Is jouw vrouw ook zo gespannen? Geef haar dan Valium.’ Terwijl het zeker geen onschuldig middel is.’
Onder een plaatje van een vliegende arrenslee met de Kerstman erin, schreef Funcaps aan zijn klanten: ‘Tip van Rudolf. Zwevend de kerstdagen door!’ Om de feestdagen te vieren gaf de webshop 15 procent korting op onder meer bromazolam. En op een maandag in mei 2024 landde er bij ruim zestigduizend klanten een bericht in hun mailbox: ‘Maandagdip? Niet nodig!’, met daarbij opnieuw 15 procent korting op designerbenzo’s.
Op de spoedeisende hulp van het Catharina Ziekenhuis constateerden artsen op een zeker moment dat er een correlatie bestond tussen dit soort promotieacties en het aantal vooral jonge mensen dat door de ambulance werd binnengebracht met een overdosis designerdrugs. In een normale week krijgt het ziekenhuis te maken met twee of drie drugsintoxicaties. In 2024 werden in één bepaalde week tijd negen patiënten gezien die zichzelf hadden vergiftigd, van wie zes met designerbenzo’s. Latere navraag leerde dat het merendeel van de patiënten de pillen had besteld bij Funcaps, waar de benzo’s die week stevig waren afgeprijsd.
Volgens ziekenhuisapotheker en klinisch farmacoloog Marieke Kerskes zijn er in het Catharina de afgelopen jaren meerdere van dit soort ‘clustergewijze presentaties van intoxicaties’ geweest: piekjes van drugsvergiftigingen op de spoedeisende hulp die samenvielen met promotieweken van een aantal bekende webshops voor designerdrugs.
‘We hebben hier geen onderzoek naar gedaan, dus we kunnen niet hardmaken dat er sprake is van een oorzakelijk verband’, vertelt Kerskes. ‘Maar het valt wel op. Artsen zeiden onderling op een gegeven moment gekscherend: voor je aan je dienst begint zou je eigenlijk eerst bij de grote webshops moeten checken welk middel er deze week in de aanbieding is.’
Tussen de patiënten die worden binnengebracht zitten jongeren die opzettelijk experimenteren met verschillende soorten drugs en een designerbenzo nemen om goed te kunnen slapen na een nacht feesten. Maar het zijn soms ook patiënten die denken een onschuldig slaapmiddel te slikken, voor hun gevoel ‘niks spannends’ doen en vervolgens vier dagen buiten westen op de intensive care liggen, zegt Kerskes. ‘Dat is een belangrijke boodschap: in deze designerpillen zit heel vaak niet wat er op de verpakking staat. Het is Russische roulette, je weet niet wat je binnenkrijgt.’
Kerskes noemt bromazolam de ‘topper’ qua meest voorkomende drugsvergiftiging. ‘Dat middel werkt heel erg sterk. Neem je daar te veel van, of neem je er andere dempende middelen bij, zoals alcohol, GHB of opioïde stoffen zoals fentanyl, dan kun je last krijgen van ademhalingsuitval.’
Ondernemer Jord van W. wilde wel ‘minimaal’ tien doden tegen de tijd dat ze met Funcaps zouden stoppen, grapte hij in een appje aan zijn zakenpartner Stefan P. ‘Nee flauwekul (...) Heb je geen medelijden met de overledenen?’ Dat had Stefan P. ‘zeker niet’. ‘Nog minder als niks, zijn ze zelf bij.’
Deze appjes openbaarde justitie in februari tijdens een voorbereidende zitting in het proces om aan te tonen dat ‘de dood van Funcaps-klanten bekend is bij verdachten en weinig indruk op ze maakt’. De officier van justitie zei toen dat ‘de dood lijkt te zijn ingecalculeerd in de bedrijfsvoering’. De rechtbank besloot dat de twee mannen voorlopig blijven vastzitten.
Het is niet voor niets dat in de rechtszaal zo wordt benadrukt dat de verdachten wisten dat er doden vielen. De stoffen die op de webshop werden verhandeld, waren op dat moment nog niet geregistreerd als verboden middel volgens de Opiumwet. Justitie gaat de Funcaps-ondernemers daarom aanpakken via een andere route: het verbod op het bewust verkopen van voor de gezondheid schadelijke spullen. Wie weet dat hij gevaarlijke producten verkoopt – of dat nu een designerpil is, speelgoed met losrakende kleine onderdelen of salmonellakip – is strafbaar. Bovendien verkocht Funcaps in sommige gevallen medicijnen die alleen op recept mogen worden verstrekt, waardoor het bedrijf ook kan worden vervolgd voor overtreding van de Geneesmiddelenwet.
Op dit moment is het Nederlands Forensisch Instituut nog druk bezig met het onderzoeken van de 58 sterfgevallen die aan Funcaps worden gelinkt. In 35 van die gevallen is er nog bloed beschikbaar dat rond het overlijden is afgenomen, waardoor extra toxicologisch onderzoek mogelijk is.
Emile Kolthoff, emeritus hoogleraar criminologie aan de Open Universiteit, zegt dat het in dit soort zaken lastig kan zijn om de exacte doodsoorzaak vast te stellen. ‘Mensen die benzodiazepinen gebruiken, bestellen die middelen vaak bij meerdere leveranciers. Probeer dan maar eens hard te maken dat iemand is overleden door de rommel van Funcaps en niet door iets dat hij bij bedrijf B of C heeft gekocht.’ Daarnaast kan de verdediging twijfel zaaien over de toestand van het slachtoffer, zegt Kolthoff. ‘Was de verdachte bijvoorbeeld labiel, en speelde alcohol- of ander middelengebruik niet een veel grotere rol?’
Toch denkt Kolthoff dat de kans op een veroordeling groot is. De omvang van de zaak zal daar een belangrijke rol in spelen. ‘Het gaat om meer dan vijftig overlijdens, de kans is dan groot dat justitie bij een aantal slachtoffers wel een direct oorzakelijk verband kan vaststellen. Daarnaast is het simpelweg moeilijk toeval te noemen dat 58 mensen die producten bij Funcaps hebben besteld zijn overleden.’
Als justitie kan bewijzen dat de middelen niet alleen gezondheidsschade aanrichtten, maar ook tot de dood hebben geleid, kan de straf zwaar uitvallen: dan is de maximumstraf in het uiterste geval zelfs levenslang.
Ondertussen verschijnen er alweer nieuwe websites die designerbenzo’s en andere middelen aanbieden. ‘Dat is een groot probleem’, zegt Kolthoff. ‘Het offline halen van een website werkt meestal maar tijdelijk. De volgende dag duiken ze via een andere buitenlandse provider weer op.’ Volgens hem blijft strafrechtelijk onderzoek daarom de belangrijkste aanpak. ‘Recherchewerk, proberen de hele organisatie achter zulke websites op te rollen.’
Sinds er tientallen doden worden gelinkt aan de middelen van Funcaps, hebben Jord van W. en Stefan P. bakken met morele verontwaardiging over zich heen gekregen. Maar in Eindhoven is de invalide Geert Krugers opvallend mild gestemd over het duo. ‘Ik kan wel kwaad zijn, maar waarom? Ik heb zelf dat spul gehaald om er high van te worden. Misschien is het een beetje hun schuld, maar toch niet echt, vind ik, als je het bewust inneemt. Ik heb het toch gehaald voor mijn eigen plezier.’
Zijn moeder kijkt er iets minder vergevingsgezind naar: ‘Je wist toch niet dat het zo ernstig kon zijn? Zij verkochten willens en wetens levensgevaarlijke middelen.’ Krugers haalt zijn schouders op. ‘Geld hè’, zegt hij droog.
De Vries en Krugers hebben nooit een melding of een aangifte tegen Funcaps gedaan. Krugers kon zich niet herinneren wat hij nu precies had genomen, en hoewel het ziekenhuisonderzoek in combinatie met zijn bestelgeschiedenis bij Funcaps in dezelfde richting wijzen, had zijn moeder niet het gevoel dat ze keihard kon bewijzen dat juist deze webshop de aanstichter was van zijn ellende.
Eerlijk gezegd hadden ze de afgelopen jaren ook wel iets anders aan hun hoofd. Na de drugsvergiftiging is Krugers maandenlang niet bij bewustzijn geweest. ‘Hij kon op een gegeven moment wel weer zelfstandig ademen, maar hij keek dwars door je heen en reageerde nergens op’, herinnert zijn moeder zich. ‘Als ze hem rechtop zetten in zijn stoel, kon hij niet zelfstandig zijn hoofd overeind houden.’
In een revalidatiecentrum in Tilburg was het nog maar de vraag of daar überhaupt veel verbetering in zou komen. De Vries: ‘Ik heb daar genoeg mensen gezien die bewusteloos binnenkwamen en er ook buiten bewustzijn weer weggingen. Geert heeft echt verrekte mazzel gehad.’
Langzaam begon hij af en toe een beweging te maken en te reageren op geluid. ‘Zelfstandig eten met een lepel is het hoogst haalbare’, was in 2023 nog de prognose. Dat hij nu grotendeels voor zichzelf kan zorgen in een begeleidwonenproject is een klein wonder, volgens zijn moeder mede te danken aan zijn overplaatsing naar het Daan Theeuwes Centrum in Woerden. Hier wordt de revalidatie van jongeren met niet-aangeboren hersenletsel benaderd alsof het topsport is, met dagelijks vele uren training tot het gaatje.
‘Jongeren met hersenschade hebben in verhouding nog de meeste mogelijkheden om dingen opnieuw te leren’, zegt De Vries. ‘En daar zijn ze creatief in, en stimulerend vanuit wat jongeren zelf leuk vinden.’ Zo kreeg Krugers de opdracht een thema-avond over anime te organiseren.
Voordat het allemaal misging, was Krugers voornemens zich in te schrijven bij het SintLucas, een creatief-technische vakopleiding. Dat plan is nu ver weg. Het is zeer onzeker of hij ooit nog kan studeren of werken.
Vorig jaar heeft hij op het Summa College, een mbo in Eindhoven, voor leeftijdsgenoten een praatje gehouden over zijn slechte ervaringen met drugs. ‘Als iemand van 40 of 50 zoiets vertelt, is de kans klein dat ze luisteren. Als ik het doe, is die kans iets groter.’ Dat is ook de reden dat hij nu met de Volkskrant praat. ‘Al denk ik niet dat er nog een jong iemand is die de krant leest, maar dan misschien voor de ouders.’
Over zijn invloed maakt hij zich weinig illusies: de meeste jongeren zijn in zijn ervaring eigenwijs. Hij heeft een paar jongere vrienden die drugs doen. ‘Als ik zeg dat ze voorzichtig moeten zijn, kijken ze me aan van: ja ja ja, het zal wel.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant