De IND heeft de asielprocedures van Iraniërs tijdelijk opgeschort. Iraanse asielzoekers demonstreren in Den Haag tegen dit besluit. ‘Dit komt bovenop de stress en angst over onze familie in Iran.’
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over asiel, migratie en de multiculturele samenleving.
Voor de deur van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) haalt Jafar (44) een A4’tje uit een map. Voorzichtig, zodat het papier niet kreukelt. De Iraanse vluchteling pakt vervolgens een pen uit zijn tas en vraagt de andere aanwezigen de brief aan de Nederlandse regering te ondertekenen.
Het is donderdagmiddag, zo’n dertig Iraanse asielzoekers hebben zich verzameld voor het IND-loket in Den Haag. In de tochtige passage pal naast het Centraal Station hebben ze een spandoek uitgerold met daarop een dringend verzoek aan de IND: ‘Stop de opschorting, nu!’ Ook hun kinderen dragen bordjes met daarop noodkreten aan de IND en de regering.
Want op 2 maart, de maandag nadat Israël en de VS begonnen met het bombarderen van Iran, besloot asielminister Bart van den Brink (CDA) om de asielprocedures van Iraniërs op te schorten. Geplande afspraken met de IND, waar ze vaak jaren op hebben gewacht, zijn geannuleerd. Het is onduidelijk hoeveel Iraniërs dit treft, de IND heeft die cijfers niet paraat.
Jafar, die al drie jaar in de asielprocedure zit, las in de media over de ingelaste pauze. ‘We begrijpen er niks van, niemand legt ons iets uit’, zegt hij. Samen met zijn vrouw Elham (39) besloot hij daarom de brief te schrijven. Daarin uiten ze op beleefde toon hun zorgen over de pauze, wijzen op de toegenomen onderdrukking door het Iraanse regime en vragen om de asielprocedure van Iraniërs juist te versnellen.
In een appgroep verzamelden ze steunbetuigingen van 350 andere Iraanse asielzoekers en riepen ze op tot het protest voor de deur van de IND. Geen van de aanwezigen wil met de achternaam in de krant. Enerzijds zijn ze bang dat het negatieve gevolgen heeft voor hun asielaanvraag, anderzijds vrezen ze voor de veiligheid van familie in Iran. ‘Het regime dreigt om tegenstanders keihard te straffen’, vertellen ze, ‘inclusief familieleden van Iraniërs in het buitenland.’
Als iedereen het document heeft ondertekend, stopt Jafar het in een plastic hoesje en kijkt dan vertwijfeld naar de deur van het IND-loket. ‘Zou er iemand naar buiten komen om de brief in ontvangst te nemen?’, vraagt hij zich hardop af. Na enige tijd gaat hij zelf maar naar binnen. Maar hij is de draaideur nog niet door of een bewaker verzoekt hem vriendelijk weer te vertrekken. ‘Dit is een uitvoeringsinstantie’, aldus de beambte, ‘je moet bij het ministerie zijn.’
Jafar overlegt met de anderen. De IND valt onder het ministerie van Asiel en Migratie, dat weer onder het ministerie van Justitie en Veiligheid valt. Iemand ziet op Google Maps dat beide ministeries zijn gevestigd in een gebouw 80 meter verderop. ‘Zullen we ons verplaatsen?’, stelt een man voor. ‘Kunnen we niet beter naar het parlement gaan?’, oppert een ander.
Het komt vaker voor dat asielprocedures worden opgeschort als de situatie in een land van herkomst verandert. Dat gebeurde voor Syrië na de val van dictator Bashar al-Assad en voor Gaza tijdens de Israëlische bombardementen. Tijdens zo’n pauze onderzoekt de regering of er een formeel besluit- en vertrekmoratorium moet komen. Dat geldt doorgaans voor een half jaar en kan daarna worden verlengd.
‘De informatie op basis waarvan we besluiten nemen, is door de huidige ontwikkelingen in Iran achterhaald’, legt een woordvoerder van de IND uit. ‘Het is momenteel onduidelijk welke kant het daar opgaat.’ Jafar en Elham vinden die uitleg onbevredigend. ‘Wij zijn niet gevlucht voor een oorlog maar voor het regime, en dat zit er nog altijd’, aldus Elham. ‘Zelfs als het regime valt, is het niet meteen veilig in Iran’, vult Jafar aan. ‘Hun twintig miljoen aanhangers zijn straks niet ineens weg.’
Sommige aanwezigen hebben goede hoop dat het regime waarvoor zij zijn gevlucht, definitief valt. ‘Dan ga ik vrijwillig terug naar Iran’, aldus de 35-jarige Arwin. Anderen vrezen een lange, bloedige burgeroorlog. Allemaal zijn ze op van de zenuwen omdat ze al twee weken geen contact hebben kunnen leggen met hun familie in Iran. ‘De stress en angst is onbeschrijflijk’, aldus Elham. ‘En daar komt dit IND-besluit dan nog bovenop.’
Terwijl de Iraniërs overleggen waarheen ze hun protest gaan verplaatsen, is in de Tweede Kamer het Irandebat bezig. Tijdens dat debat laat premier Rob Jetten weten dat Iraanse asielzoekers voorlopig niet worden uitgezet, en dat een besluit- en vertrekmoratorium ophanden is. De onzekerheid die dat moratorium oplevert voor asielzoekers die hier al zijn, komt niet ter sprake. Wel uiten veel partijen hun zorgen over ‘nieuwe vluchtelingenstromen’ uit Iran.
De 45-jarige Ela is ten einde raad. ‘Ik ben hier al zeven jaar’, vertelt ze. ‘Ik ben aanvankelijk afgewezen en wacht nu tot mijn beroep dient.’ Haar grijsgroene ogen staan dof, ze heeft drie zoons in Iran en hoopt hen ooit hierheen te krijgen. ‘Ik heb een baan op de bloemenveiling, ik betaal belasting, ik probeer een goede burger te zijn. Wat moet ik nog meer doen?’ Ze schudt het hoofd: ‘Mijn land wordt verwoest en ook hier lijkt geen toekomst. Alles voelt duister.’
De asielzoekers besluiten uiteindelijk hun demonstratie op te doeken. Ze hebben een locatiegebonden vergunning voor het protest en willen geen problemen met de politie. Jafar bergt de brief weer op in zijn tas en maakt zich op voor de terugreis naar Nijmegen, waar hij en Elham in een azc wonen. ‘Maandag gaan we opnieuw proberen de brief aan te bieden’, zegt hij. ‘Dan gaan we naar het parlement.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant