Geen volwaardig ziekenhuis, hogeschool of poppodium. Zelfs de H&M vertrok. De politieke partij JongLelystad wil de ‘verloedering’ van de hoofdstad van Flevoland tegengaan.
is verslaggever binnenland van de Volkskrant.
Echt jong kun je ze na acht jaar in de gemeenteraad niet meer noemen. Toch zit het werk van Meral (30) en haar broer Murat Aktan (36), de oprichters van JongLelystad, er nog niet op. In het ‘stadshart’ is duidelijk te zien waarom: een groot deel van de winkelpanden staat al jaren leeg. De Douglas, Sting en H&M vertrokken. Er keerde amper iets voor terug.
‘We moesten iets doen om ondernemers weer deze kant op te krijgen’, zegt Meral. Dat lukte toen de gemeente de huurprijs verlaagde naar 1 euro. Binnenkort wordt het winkelaanbod uitgebreid met een sneaker- en een delicatessenzaak, die pas over een jaar de volle mep gaan betalen.
Als de Aktans de hoofdstad van Flevoland in 2018 steeds verder zien ‘verloederen’, besluiten ze een politieke partij op te richten om het tij te keren. Aan de zijlijn ‘staan klagen’ is niets voor hen, ze willen zich inzetten om Lelystad (85 duizend inwoners) weer aantrekkelijk te maken. Een hogeschool of universiteit is er niet, waardoor veel van hun vrienden vertrekken, om niet meer terug te keren. Zonde, meent Meral. ‘Want in principe heb je hier alles. Genoeg ruimte, redelijk betaalbare woningen en groen. Er gebeurt alleen te weinig.’
De naam ontstaat op een servetje tijdens een avond in een sushizaak in Amsterdam. Meral studeert op dat moment bedrijfskunde aan de VU, en Murat, die ze haar ‘abi’ noemt (grote broer in het Turks) is consultant op de Zuidas. ‘We zijn altijd hecht geweest. Waar Nederlandse klasgenootjes hulp bij hun huiswerk kregen van hun ouders, had ik hem. Toen ik zeven was, leerde hij me de stelling van Pythagoras.’
De ludieke (online)campagne waarin ze pleiten voor een eigen universiteit en Ikea slaat aan. Wekenlang flyeren op plekken waar veel jongeren komen levert broer en zus – ook tot hun eigen verbazing – twee zetels op. In 2022 slagen ze erin dat aantal te verdubbelen en worden ze de tweede fractie na de VVD.
Toch is Lelystad acht jaar na hun ‘geboorte’ nog steeds niet echt bruisend te noemen. In een recente campagnevideo van de partij hebben de meeste Lelystedelingen slechts één woord nodig om hun stad te beschrijven. Saai. Of zoals Johan, een kwieke vijftiger, het verwoordt: alleen de fontein bruist hier.
Door hun succesvolle socialmediacampagne worden de Aktans deze middag geregeld herkend tijdens het flyeren. ‘Ik ga op jullie stemmen’, roept een meisje met een grote koptelefoon op haar hoofd, als ze de Kruidvat binnenloopt. Een vrouw in een jas met het logo van Denk belooft de volgende keer campagne voor hén te voeren. Het is de vraag of de gemeenteraadsverkiezingen hier echt leven, slechts 41 procent van de inwoners ging de vorige keer naar de stembus.
Dat het bestuur van de stad momenteel kampt met een crisis zal niet helpen. De 37 leden tellende raad bestaat uit maar liefst vijftien partijen. Om ondanks die versnippering toch iets voor elkaar te krijgen, werd gewerkt met een breed raadsakkoord, in plaats van het traditionele coalitieakkoord. Dat leek een succes, maar de boel klapte op de valreep toen drie van de vier wethouders opstapten na een hoog opgelopen strijd met hun ambtenaren.
De verhoudingen kwamen op scherp te staan door onhoudbare problemen binnen de lokale jeugdzorg. Meral sprak de afgelopen weken tientallen zorgverleners en ouders van kinderen die door lange wachttijden geen hulp krijgen. Die schrijnende verhalen leidden tot een palet aan oplossingen: minder doorverwijzen en bureaucratie, direct ingrijpen. De vraag is of het daadwerkelijk zo simpel is. En of er geld voor is. ‘We weten dat dit niet snel opgelost is’, zegt Meral. ‘Maar we denken dat relatief eenvoudige aanpassingen, zoals beter zicht op wachttijden en resultaten, al veel verschil kunnen maken.’
Kritiek is er ook. Zo vindt de lokale VVD (vier zetels) het verkiezingsprogramma van JongLelystad wel een erg hoog ‘gratis bier-gehalte’ hebben en constateert de lijsttrekker van Inwonerspartij Lelystad (drie zetels) dat ze dingen beloven waar het gemeentebestuur helemaal niet over gaat. De terugkeer van de H&M bijvoorbeeld. Murat kan zich daar niet in vinden: ‘We beloven niets, maar werken aan een centrum waar dit soort winkels zich weer willen vestigen. Daar gaan we als gemeente wél over.’
Zo wil JongLelystad parkeren in het centrum het eerste uur gratis maken. Een eerder voorstel haalde het niet, maar het tweede uur krijgen bezoekers er sindsdien wel kosteloos bij. Murat: ‘Het wordt heus niet van de ene op de andere dag beter, maar ik zeg altijd: geen actie zonder ambitie.’
Op het Agorahof, waar een gloednieuw poppodium moet verrijzen, laat hij een foto zien uit de tijd dat zijn vader hier een döner kebab-zaak runde. ‘In de jaren negentig was dit een levendige plek. Die periode moet herleven.’ Of dat lukt, valt nog te bezien. De PVV (vier zetels) en Forum voor Democratie (een zetel) zijn fel tegen de komst van de concertzaal. En ook de VVD twijfelt, door de gestegen kosten.
Toch houdt Murat Aktan de moed erin. ‘Ooit zal het een soort Leidseplein worden.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant