Het werd altijd gezien als de veiligste regio van Irak: Iraaks Koerdistan. Inwoners voelden zich de afgelopen jaren beschermd door westerse troepen die hier gelegerd zijn. Met de oorlog in Iran zijn die troepen juist ook doelwit. Oorlogsjournalist Hans Jaap Melissen is ter plaatse.
De afgelopen dag kwam een Franse militair om het leven bij een droneaanval op een basis niet ver van Erbil, de hoofdstad van dit gebied. Ook andere bases en het Amerikaanse consulaat zijn populaire doelwitten.
"Het is goed dat het Amerikaanse consulaat nu buiten Erbil ligt, met al die beschietingen", zegt Mohammed. Met twee vrienden inspecteert hij het oude terrein van het consulaat dat vrijdag voor het eerst toegankelijk is voor een gewone burger.
Bouwvakkers zijn bezig de betonnen beschermmuren weg te halen. Het terrein is eigenlijk gewoon een complete villawoonwijk in Erbil, waar de Amerikanen de inwoners ooit een niet te weigeren bod hebben gedaan. "Ja, 5.000 dollar per maand, ook aan mijn opa, kijk dat grijze huis daar", zegt Nasser. "Dat is vijf keer de normale huur."
Afgelopen december ging het nieuwe consulaat open, volgens de Amerikanen het grootste Amerikaanse consulaat ter wereld. Het vormt nu steeds een doelwit, maar is dankzij luchtafweer nog niet geraakt.
Het formaat van het nieuwe consulaat schetst het belang dat de Amerikanen aan deze Koerdische regio hechten. Verder zijn al jaren in Iraaks Koerdistan meerdere bases met Amerikaanse troepen en gevechtsvliegtuigen. Bij het internationale vliegveld van Erbil zitten ook Amerikanen op een basis met militairen van andere westerse nationaliteiten, zoals Italianen.
De aanwezigheid van westerse troepen in de Koerdische regio is een erfenis van 2003, toen de Amerikanen Irak waren binnengevallen tijdens Operation Iraqi Freedom.
Hier hebben ook Nederlanders gezeten. Volgens de website van het ministerie van defensie zaten in Erbil, in ieder geval tot de oorlog in Iran begon, nog steeds zes Nederlandse militaire adviseurs. Vijf houden zich bezig met het versterken van de Peshmerga, de Koerdische strijdkrachten. Een zesde adviseert het ministerie van Peshmerga-zaken.
Die 'Peshmerga-zaken' waren lange tijd gericht op het bestrijden van terreurgroep IS. Want die terreurgroep, een bijproduct van de Amerikaanse inval in Irak, probeerde in 2014 op te rukken richting Erbil, juist omdat het een plek met veel westerse invloeden is.
Ze kwamen ver, maar niet in Erbil. De Amerikanen besloten IS te bombarderen, zodat de jihadisten net op tijd tot stilstand kwamen. Voor de inwoners van de Koerdische regio was het duidelijk: de Amerikanen en al die andere nationaliteiten zitten hier om ons te beschermen.
Officieel zitten de buitenlandse troepen er anno 2026 nog steeds om 'terreur' (lees: IS) tegen te gaan, ook al is IS een schim van wat de groep ooit was. "Ze zijn onze bodyguard", zoals een inwoner de Amerikanen onlangs in gesprek met NU.nl beschreef.
Maar het is niet IS dat de afgelopen weken het Amerikaanse consulaat en de militaire bases probeert te raken met drones. Dat zijn vooral pro-Iraanse milities, die bestaan uit Irakezen die worden gesponsord door Iran. Ze haten de Amerikanen, maar ook de Koerden die met de Amerikanen samenwerken.
Op het terras van café-restaurant O'Ccafe tegenover de ingang van het voormalige consulaat zitten een paar mannen koffie te drinken.
Ze maken zich zorgen om de aanvallen op de westerse troepen. "Koerdistan is nog veilig, op de dingen die je op je hoofd kunt krijgen na", zegt Marwan. Neergehaalde drones zijn al op huizen en andere plekken terechtgekomen, met doden en gewonden tot gevolg.
Mohammed, die op het terrein van het oude consulaat rondloopt, hieronder links op de foto te zien met Nasser, heeft een vriend die nu gewond in het ziekenhuis ligt. "Hij kreeg een neergeschoten drone op z'n hoofd."
Maar zijn de Amerikanen dan inmiddels meer een last dan een bescherming? Manuel, op het terras, denkt dat ze nog steeds nodig zijn. "Maar ze zitten hier natuurlijk wel vooral om hun eigen behoeften te beschermen. Iran, olie, dat soort dingen denk ik."
Wat de spanning verder vergroot, zijn alle verhalen over een mogelijke inzet van Koerden als grondtroepen in de oorlog om Iran. En ook al lijkt het erop dat dit plan niet wordt uitgevoerd, Iran is er veel aan gelegen de Koerden duidelijk te maken dat voor zo'n samenwerking met de Amerikanen een hoge prijs wordt betaald.
En die prijs is nu al hoog. Het internationale vliegveld is dicht. Veel buitenlanders zijn vertrokken, over land via Turkije. Het toerisme ligt op z'n gat. En je moet dus de lucht in de gaten houden om geen brokstukken van een drone op je hoofd te krijgen.
Marwan hoopt dan ook dat de oorlog van korte duur is. "Natuurlijk was die oorlog geen goed idee. Ik weet verder niet veel van politiek. Maar die oorlog moet zo gauw mogelijk stoppen."
Mohammed snapt dat de ellende waarin Iraaks Koerdistan nu zit, komt door de oorlog die de Amerikanen samen met Israël in buurland Iran zijn begonnen. Toch hoopt hij niet dat de Amerikanen en andere westerse troepen ooit weggaan, want dan worden de problemen nog groter.
"We moeten natuurlijk zelf ook een sterk leger hebben, maar nog steeds hebben we bescherming nodig. We hebben zoveel vijanden in de omgeving. Gewoon, omdat we Koerden zijn. We hebben een vriend als de VS nodig."
Source: Nu.nl algemeen