Nederland heeft zich officieel gevoegd in de rechtszaak die Zuid-Afrika heeft aangespannen tegen Israël bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ). In een zogenoemde ‘verklaring van interventie’ zet de Nederlandse regering uiteen hoe het Genocideverdrag volgens haar geïnterpreteerd moet worden.
Hoewel Nederland formeel geen partij kiest, benoemt het specifiek zaken als uithongering en het aanvallen van kinderen als mogelijke elementen van genocide.
Landen die partij zijn bij het Genocideverdrag hadden tot vandaag de tijd om hun juridische visie op de zaak in te dienen bij het Hof in Den Haag. Nederland volgt hiermee het voorbeeld van onder meer België, Spanje, Ierland en Mexico. De zaak werd eind 2023 door Zuid-Afrika aangespannen; het land beschuldigt Israël van "genocidale daden" tegen Palestijnen in de Gazastrook.
Juridische interpretatie
Het ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukt dat de ingediende verklaring een juridische weging is van het verdrag uit 1948 en geen direct oordeel over de situatie ter plaatse. "Nederland geeft een interpretatie over het verdrag, niet over de situatie in Gaza zelf", aldus het ministerie.
Toch menen deskundigen dat de Nederlandse inbreng veelzeggend is. De verklaring richt zich specifiek op:
'Steun voor Zuid-Afrikaanse lezing'
Volgens André de Hoogh, universitair hoofddocent internationaal recht, neigt de Nederlandse positie hiermee inhoudelijk naar die van Zuid-Afrika. "Als je kijkt naar de onderwerpen, zou ik zeggen dat Nederland eerder de interpretatie van Zuid-Afrika steunt dan die van Israël," aldus De Hoogh. Hij wijst erop dat de genoemde aspecten essentieel zijn bij de vraag of er sprake is van de opzet om een groep geheel of gedeeltelijk te vernietigen.
De Hoogh stelt dat de door Nederland gekozen thema's direct aansluiten bij de realiteit in Gaza, waar grote groepen burgers zich op bevel van Israël moesten verplaatsen en waar het percentage omgekomen vrouwen en kinderen uitzonderlijk hoog ligt.
Een voorzichtige stap
Liesbeth Zegveld, advocaat en hoogleraar oorlogsherstel, noemt de interventie een positieve maar behoedzame ontwikkeling. Ze herinnert aan de eerdere terughoudende opstelling van Nederland bij VN-resoluties en de juridische strijd rondom F-35-onderdelen. "Het is een eerste stap, maar wel een heel voorzichtige", aldus Zegveld.
De verklaringen van de verschillende landen dienen als handvatten voor de rechters van het ICJ. Het zal naar verwachting nog geruime tijd duren voordat het Hof tot een definitieve uitspraak komt over de vraag of Israël het Genocideverdrag heeft geschonden.
Meisje in Gaza augustus 2024 (@Wikimedia Commons)
Source: Fok frontpage