Het Europees Parlement heeft in Straatsburg de tijdelijke uitzonderingsregel "Chat Control 1" verlengd, maar daarbij een strikte grens getrokken tegen massale controle van privéberichten op diensten als WhatsApp, Signal en iMessage. Een nipte meerderheid stemde woensdag in met een amendement van de Groenen/Vrije Europese Alliantie (Verts/ALE) dat extra waarborgen toevoegt om grootschalige surveillance van communicatie van Europese burgers te voorkomen.
De uitzonderingsregel, die sinds 2021 geldt, maakt het voor onlineplatforms mogelijk om op vrijwillige basis bepaalde kindermisbruikbeelden en -berichten op hun diensten op te sporen. Zonder deze juridische uitzondering zouden die opsporingspraktijken kunnen botsen met de Europese ePrivacy-richtlijn, die de vertrouwelijkheid van elektronische communicatie beschermt.
Het systeem ligt al jaren onder vuur bij burgerrechtenorganisaties, honderden cybersecurity-experts en een groot deel van het Europees Parlement. Zij waarschuwen dat de technologie leidt tot geautomatiseerde analyse van miljoenen privéberichten van burgers tegen wie geen enkel vermoeden van strafbare feiten bestaat.
Volgens de Belgische Europarlementariër Saskia Bricmont (Verts/ALE) pakt het aangenomen amendement precies dat pijnpunt aan. "Tot nu toe was dit systeem een totaal disproportionele inbreuk op onze privacy. Platforms scanden miljoenen privéberichten van onschuldige burgers zonder redelijke verdenking", zegt ze. "Dankzij dit amendement beweegt de positie van het Parlement nu duidelijk naar een gerichte aanpak: controle zou enkel mogen bij personen die worden verdacht en alleen met een gerechtelijke toestemming."
Achter de tijdelijke verlenging speelt een veel bredere strijd over een permanente Europese wet tegen online kindermisbruik, in Brussel bekend als "Chat Control 2". Dat voorstel van de Europese Commissie uit 2022 zou platforms verplichten dergelijke illegale inhoud op te sporen, ook in versleutelde chatdiensten, wat volgens critici neerkomt op het doorbreken van end-to-end-encryptie door een soort digitaal afluisterprogramma op iedere smartphone te plaatsen.
De lidstaten in de Raad van de EU lieten in november onder Deens voorzitterschap al een deel van die plannen varen, door af te zien van verplichte detectie. Ze houden echter de deur open voor vrijwillige opsporing door platforms, iets wat voor privacy- en burgerrechtenorganisaties nog steeds onaanvaardbaar is. Met de nieuwe lijn uit het Parlement wordt de druk opgevoerd om de definitieve wetgeving sterker te begrenzen tot gerichte, door de rechter getoetste maatregelen.
In Nederland is juist een motie aangenomen die consumenten het recht geeft op end-to-end encryptie, en die het Nederland dwingt deze rechten ook in de EU te beschermen.
(Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage