Pubers die de dieetadviezen volgen van populaire AI-modellen krijgen veel te weinig eten binnen. Dat blijkt uit een Turks onderzoek. Wetenschappers reageren bezorgd, want voor jongeren is zo’n crashdieet extra ongezond.
Een hele maaltijd per dag. Zoveel komen jongeren tekort als ze de dieetvoorschriften van populaire chatbots zoals ChatGPT en Gemini naleven. Onderzoekers van Istanbul Atlas University lieten vijf bekende AI-modellen voedingsplannen opstellen voor een 15-jarige met overgewicht. Die plannen bleken dagelijks 700 calorieën lager uit te vallen dan wat een diëtist voorschrijft. Daarnaast mist het AI-dieet ook voldoende belangrijke voedingsstoffen zoals vitamine D, ijzer of calcium, schrijven onderzoekers in Frontiers in Nutrition.
‘Zorgwekkend’, zegt Marian de van der Schueren, hoogleraar diëtetiek aan de Wageningen University & Research en HAN University of Applied Sciences. ‘Al helemaal omdat dit onderzoek is gericht op diëten voor pubers van 15. Zij vormen een kwetsbare groep, omdat ze vaak onzeker zijn over hun lichaamsbeeld.’
Jongeren grijpen snel naar AI en kunnen zo op eigen houtje een dieet proberen. ‘Maar op die leeftijd is afvallen complex. Het is voor groeiende pubers essentieel om genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen. AI-modellen houden hier geen rekening mee.’
AI-modellen vergaren hun kennis door het internet af te struinen. ‘Daar staat veel onzin over diëten’, vertelt Remco Havermans, hoogleraar voeding en gedrag aan de universiteit van Maastricht. ‘Hierdoor schrijven AI-modellen niet voor wat medisch gegrond is, maar kopiëren ze populaire trends of mythes.’
Het leidt tot crashdiëten, met fors minder voorgeschreven calorieën dan aanbevolen. ‘Dat lijkt handig voor wie even wil afvallen, maar je komt zo gevaarlijk veel voedingsstoffen tekort.’ Opvallend is dat de AI-diëten koolhydraatarm en eiwitrijk zijn. ‘Ook dat zijn al langere tijd hypes in de dieetcultuur, maar ze stoelen niet op feiten’, voegt De van der Schueren toe. ‘Je valt daarmee niet meer af.’
Crashdiëten hebben serieuze consequenties. Ze leiden tot het bekende ‘jojo-effect’. Een paar dagen zo weinig eten dat je omvalt van de honger, om vervolgens te veel te eten. ‘Je valt weliswaar snel af, maar je komt even snel weer aan’, zegt Havermans. ‘En het is gevaarlijk, want zo’n chaotisch eetpatroon vergroot de kans op eetstoornissen. Vooral bij jongeren in ontwikkeling.’ Daarnaast verlaagt herhaald jojoën de stofwisseling, waardoor afvallen nog moeilijker wordt.
Een professioneel dieet van een diëtist bevat wél voldoende voedingsstoffen. Door samen te kijken naar energieverbruik en lichaamssamenstelling maken experts een persoonlijke inschatting. ‘We bekijken iemands voedingspatroon, leefstijl, culturele achtergrond en of je een ziekte hebt. Daarop passen we het dieet aan’, legt De van der Schueren uit. ‘Zo is een dieet vol te houden en krijg je begeleiding in het afvalproces. Een AI-dieet mist die persoonlijke twist. Het is gedoemd om te mislukken.’
Een bijrol voor AI in diëten is wel mogelijk. ‘Het kan niet de taak van een diëtist overnemen, maar kan wel mooi van pas komen als dagelijkse hulp’, zegt De van der Schueren. ‘Bijvoorbeeld door boodschappenlijstjes te genereren of lekkere recepten te verzinnen die passen binnen wat je met een diëtist bespreekt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant