De ontsnapping van de zeven leden van het Iraanse vrouwenvoetbalelftal uit hun hotel was het werk van activisten, de beveiliging en de Australische politie. Zes vrouwen krijgen asiel in Australië. Wat staat ze (en de teruggekeerde speelsters) te wachten?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het is even over zessen ’s avonds wanneer de chaos uitbreekt in het RACV Royal Pines Hotel in de Australische kustplaats Gold Coast. Iraanse veiligheidsfunctionarissen sprinten door de lobby, richting het trappenhuis. Een coach en speler van het Iraanse vrouwenvoetbalelftal volgen op de voet. Ze zoeken naar vijf spelers die zojuist zijn ontsnapt via de parkeerplaats onder het hotel.
Het vijftal blijft uit handen van de Iraanse functionarissen en krijgt, net als één ander teamlid dat zich later bij hen heeft gevoegd, asiel in Australië. De voetballers van het Iraanse vrouwenelftal zijn niet in een opwelling gevlucht, blijkt uit reconstructies van onder meer de BBC, Iran International en The Athletic. De ontsnappingspoging is het resultaat van een voorbereide actie van activisten, in samenwerking met beveiligers van het hotel en de Australische politie.
In de 24 uur na hun laatste wedstrijd op de Asian Cup besloten de vrouwen dat zij niet wilden terugkeren naar hun thuisland. Op de Iraanse staatstelevisie werd de voltallige Iraanse ploeg uitgemaakt voor landverraders, omdat de vrouwen voorafgaand aan de openingswedstrijd hadden geweigerd het volkslied mee te zingen.
In de twee resterende groepswedstrijden zongen de speelsters wel mee en salueerden ze zelfs tijdens het volkslied, vermoedelijk onder druk van de Iraanse autoriteiten. Maar daarmee waren de zorgen rondom de terugkeer van de ploeg allerminst weggenomen. In de internationale media werd volop gespeculeerd over het lot dat de spelers en hun familie bij thuiskomst te wachten zou staan.
Iran laat zijn sporters niet zomaar naar internationale toernooien gaan. Zo moeten zij borg betalen aan het ministerie van Sport, voordat zij het land verlaten. In aanloop naar het toernooi in Australië heeft het regime de teugels nog eens flink aangehaald. Volgens Iran International werd de borg aanzienlijk verhoogd tot omgerekend bijna 60 duizend euro. Ook zouden familieleden bedreigd zijn.
Na de Iraanse protestactie troffen activisten in Australië voorbereidingen voor een plan om de spelers een uitweg te bieden via een asielprocedure. Dit moest zoveel mogelijk in het geheim gebeuren, omdat het gerucht ging dat leden van de Iraanse Revolutionaire Garde met de ploeg waren meegereisd om hen nauwlettend in de gaten te houden.
De activisten probeerden via familie en sociale media contact te leggen met de spelers om hen de plannen voor te leggen. Ook gingen ze tijdens de overige twee groepswedstrijden naar het stadion, om duidelijk te maken dat de spelers op hun steun konden rekenen. Op die manier probeerden de activisten de Iraanse vrouwen ervan te overtuigen asiel aan te vragen in Australië, en hen te verzekeren dat ze daarbij zouden worden beschermd.
Ondertussen werden spelers door hun beveiligers bestookt met desinformatie. De Iraanse mensenrechtenactivist Hesam Orouji, een van de actievoerders, zegt tegen de BBC dat een deel van de ploeg te horen had gekregen dat het niet zeker was dat ze überhaupt asiel konden aanvragen, en dat ze in plaats daarvan als vluchteling naar een detentiecentrum zouden worden gestuurd.
Op zondagavond slaagden Australische immigratieambtenaren er ondanks de ogenschijnlijk strenge Iraanse beveiliging in om ongezien met enkele spelers te spreken. Een dag later kreeg ook de Australisch-Iraanse migratie-expert Melody Naghmeh het dankzij haar kennis van migratiewetgeving voor elkaar om in een hotelkamer met de spelers te spreken, in hun eigen taal.
Zo wist Naghmeh een deel van het team te overtuigen dat zij zouden worden beschermd door de Australische politie. Later die dag, toen de zon net onder was en spelers het vasten voor de ramadan mochten laten, wisten de spelers te ontsnappen.
Welk lot de spelers te wachten staat, laat zich moeilijk voorspellen. Iran heeft in het verleden hard opgetreden tegen sporters die zich uitspraken tegen het regime. Zo sloopte de overheid in 2022 het huis van de familie van een Iraanse klimmer, omdat zij tijdens een wedstrijd in Zuid-Korea zonder hoofddoek in actie was gekomen.
Ook werd de familie van een Iraanse judoka in 2019 bedreigd, omdat hij kritiek had geuit op het regime. De overheid zou hem onder druk hebben gezet om opzettelijk te verliezen, zodat hij niet hoefde uit te komen tegen een Israëlische tegenstander.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant