Oscars 2026 De Oscarcampagnes zijn gevoerd, de stembus is gesloten en de winnaars zitten in de enveloppen. Een vooruitblik: wie zijn de favorieten, aankomende zondag? En wie werd tijdens de race onverwachts gevloerd door een schandaal?
Wie wint zondagavond de Oscars in het Dolby Theater te Los Angeles? Veteraan Conan O’Brien presenteert, de uitslag is al bekend. De stembus sloot namelijk op 5 maart, de stemmen zijn geteld, enveloppen met de winnaars liggen klaar in de kluis van PriceWaterhouseCooper.
Stemgerechtigd zijn de 11.000 leden van The Academy, filmmakers die op voordracht of door een Oscarnominatie lid werden van deze eliteclub. In 2016 bleek uit onderzoek van de LA Times dat The Academy een ‘country club’ was: oud, mannelijk en wit. Aangevuurd door de bewegingen #OscarsSoWhite en #MeToo zette The Academy daarna de deuren wijd open om gekleurder, vrouwelijker, jonger en internationaler te worden. Nu telt de club dubbel zoveel leden, is 33 procent vrouw en woont 24 procent buiten de VS. Zelfs een Koreaanse film kan nu de topprijzen winnen, bewees Parasite in 2019.
Een Oscar is nog altijd vitaal voor de recette van films, de reputatie van studio’s en de carrière van filmmakers. Studio’s steken daarom routineus 10 of 20 miljoen dollar in een Oscarcampagne. Dat is een soort verkiezingscampagne in een klein, over de halve aardbol verspreid stadje met veel sociale cohesie: iedereen kent elkaar van de filmsets.
Het Oscargala is de apotheose van een reeks prijzengala’s: Golden Globes, Bafta’s, Critics Choice Awards, SAG-AFTRA. Voor kanshebbers is dat hard werken: interviews geven, verkleedpartijtjes op rode lopers, onbekende leden inpalmen bij recepties en speciale voorstellingen. Los Angeles – waar de meeste leden wonen – is volgens insiders blasé: daar verwacht men dat aan zo’n Academy-screening een diner vastzit.
Negatieve campagnes in de media – die in de jaren negentig dankzij producer Harvey Weinstein een hoge vlucht namen – zijn volgens insiders op hun retour. Of dat ook geldt voor lastig te traceren fluistercampagnes op sociale media? En vorig jaar doken met verdachte timing nare, oude tweets op van Emilia Perez-actrice Karla Sofía Gáscon, alsmede informatie dat The Brutalist een AI-tool had gebruikt om accenten bij te schaven.
Cadeautjes om leden mild te stemmen zijn verboden en sowieso riskant: dat geldt als vulgair. Een nieuwe regel bepaalt dat leden alleen mogen stemmen op films die ze echt zagen. Ze moeten of aangeven waar ze de film zagen, of de film afspelen op Screening Room, de online filmservice voor leden. Dat zegt niet alles: afdraaien is niet hetzelfde als kijken.
Op 22 januari werden de Oscarnominaties bekend. Dat is een taak van de ‘gilden’ van vakgenoten: acteurs nomineren acteurs, regisseurs nomineren regisseurs. Nu het om Oscars gaat, mogen alle leden stemmen. Hoe staat het met de kansen van de meest genomineerde films?
Michael B. Jordan als tweeling Smoke en Stack in ‘Sinners’.
Sinners is een originele vampiermusical in het Mississippi van de jaren dertig. De in Chicago geharde, zwarte gangstertweeling Smoke en Stack wil een ‘juke joint’ openen en botst met de lokale Ku Klux Klan én vampiers. De film bleek een onverwacht grote hit voor filmstudio Warner Bros. en vestigde met 16 Oscarnominaties een nieuw record: All About Eve, Titanic en La La Land kwamen eerder tot 14 nominaties.
Nadelig voor Sinners is dat het ‘genre’ is, met veel bloed, seks en schietpartijen. The Academy houdt het graag chic. De film was lang in slechts twee categorieën echt favoriet: voor de geweldige blues- en bluegrass-muziek, en voor de casting – een nieuwe Oscarcategorie die het hele acteerensemble beloont. Maar Sinners beleeft een opmars en is bij de bookmakers nu ook favoriet voor oorspronkelijk script, terwijl Michael B. Jordan als beste acteur inliep op Timothee Chalamet.
Sinners lijkt ook te profiteren van brede sympathie voor het filmteam Mike De Luca en Pam Abdy achter Warner Bros., dat dit jaar gokte en won met riskante films als Sinners en One Battle After Another. Dat lef wil The Academy vast honoreren, zeker nu David Ellison Warner Bros. gaat leiden na een veelbesproken fusie. Hij verdiende als producer zijn sporen bij het minder avontuurlijke Paramount, dat dit jaar geen enkele Oscarnominatie kreeg. Warner Bros. heeft de meeste: 30.
Sean Penn lijkt de Oscar voor beste mannelijke bijrol te winnen voor zijn vertolking van kolonel Steven Lockjaw in ‘One Battle After Another’.
De politieke thriller van Paul Thomas Anderson is en blijft topfavoriet voor de zwaarste Oscars: beste film en beste regie. Niet alleen omdat dit bloednerveuze duel tussen extreem-links en -rechts in de VS zo actueel voelt, ook omdat maestro Anderson zijn Oscars nu wel eens verdient. Hij heeft al 14 nominaties. Het begint gênant te worden.
One Battle After Another is licht favoriet in de categorie cinematografie (antiek VistaVision-formaat) en montage – denk aan die zenuwslopende auto-achtervolging door de woestijn waar eigenlijk weinig gebeurt. Beste geadapteerd scenario zou Anderson niet mogen ontgaan: hij vond een dynamische thriller in chaosroman Vineland van Thomas Pynchon.
Bij mannelijke bijrol is Sean Penn licht favoriet als hilarische militaire mannetjesputter Lockjaw, Teyana Taylor gaat bij beste vrouwelijke bijrol als verknipte revolutionair Perfidia Beverly Hills nek aan nek met Amy Madigan als heks in Weapons en Wunmi Mosaku als spirituele genezer Annie in Sinners.
Timothée Chalamet als Marty Reisman in ‘Marty Supreme’.
Een verhaal apart is Marty Supreme. De film kreeg geweldige kritieken, maar heeft zicht op slechts één Oscar, die Timothée Chalamet nu door de vingers dreigt te glippen. Als beste acteur voelt hij de hete adem van Michael B. Jordan (Sinners) in zijn nek. Na winst bij The Golden Globes en The Critics Choice Awards verloor Chalamet bij de Britse Bafta’s van Robert Aramayo (tourettefilm I Swear) en won Jordan bij acteervakbond SAG-AFTRA.
Chalamet speelt pingpongkampioen en ritselaar Marty Mauser adembenemend, maar zijn baanbrekende ‘method marketing’ schaadt wellicht zijn kansen. In een YouTube-filmpje speelt hij een overspannen versie van zichzelf die bij een videoconferentie zijn marketingteam terroriseert. Gen Z vond dat hilarisch, bij de bedaagdere leden van The Academy versterkt het wellicht de indruk dat Chalamet een arrogante snotneus is.
Vorig jaar hoopte Chalamet als Bob Dylan in A Complete Unknown op zijn 29ste namelijk al de jongste Oscarwinnaar ooit te worden, Adrien Brody (The Brutalist) streefde hem toen voorbij. Een factor leek toen een wat snoeverig interview waarin Chalamet „in pursuit of greatness” zei te zijn. Struikelt hij opnieuw over veronderstelde arrogantie? Het nieuwste relletje begon waarschijnlijk nét te laat om Academy-stemmers te grieven. In februari zei Chalamet op de University of Texas dat hij niet wilde werken in „ballet, of opera, of in dingen waarbij het zo is van: hé, houd dit in leven, ook al geeft eigenlijk niemand hier nog om”. Gelukkig voor Chalamet kwam de ophef van wereldwijde operahuizen pas op gang ná het sluiten van de stembus. Nota bene: winnaars van de Oscar voor beste acteur zijn gemiddeld 44 jaar. Er is dus nog tijd zat.
Wat Marty Supreme evenmin hielp, zijn de kwade geruchten rond regisseur Josh Safdie. Hij maakte tot voor kort samen met broer Benny films, maar hun wegen scheidden – Benny is dit jaar in de race met Dwayne Johnsons vechtfilm The Smashing Machine. Een recent artikel herleidt die breuk tot hun film Good Time in 2017. Een amateur-actrice zou als naakte prostituee tijdens de opnames seksueel zijn bedreigd door een gedrogeerde acteur met een strafblad: „Zal ik hem er even in steken?” Josh Safdie liet de camera naar verluidt veel te lang draaien, maar schrapte de scène later toen ze nog maar 17 jaar bleek te zijn. Het zou in een patroon passen, met Josh die meedogenloos ‘rauwe emotie’ ontlokte bij zijn veelal niet-professionele cast en Benny die aandrong op een veilige filmset.
De auteur van het gewraakte artikel ontkent op de loonlijst van deze of gene Oscarcampagne te staan. Ze schreef er in 2022 al over en de affaire was nu weer actueel. Het gedoe lijkt Marty Supreme meer te schaden dan een fluistercampagne dat Marty Reisman een antisemitische karikatuur is. Josh Safdie is Joods, en zoals Marty in de film zegt na een hele foute Auschwitz-grap: „Ik ben Joods, dus ik mag dit zeggen.”
De film ‘Frankenstein’ is goed voor 9 Oscarnominaties.
Frankenstein wordt eerder bewonderd dan bemind vanwege de visuele panache van de geliefde Mexicaanse knuffelbeer Guillermo Del Toro. De film is favoriet in production design, make-up en haar en kostuums.
Renate Reinsve en Inga Ibsdotter Lilleaas als zussen in ‘Sentimental Value’.
Het Scandinavische, Engelstalige Sentimental Value scoorde 9 nominaties in zware categorieën: film, regie, script en acteren. Het gaat over filmmakers die een diep en fijnzinnig gevoelsleven hebben, en dat zien ze graag bij The Academy.
Sentimental Value is een titel van studio Neon, die eerder Parasite Oscarglorie bracht en nu ’s werelds filmfestivals afschuimt om buitenlandse films op te pikken en die via Oscarglorie lucratief in de VS te distribueren; het oude verdienmodel van filmtycoon Harvey Weinstein. Dit jaar leverde dat Neon 18 Oscarnominaties op. Bij de categorie Internationale Film concurreert het vooral met zichzelf: ook Sirât, It Was Just An Accident en The Secret Agent zijn Neon-titels. Die laatste geldt als rivaal voor Sentimental Value, maar in 2025 won ook al een Braziliaanse film over de militaire dictatuur: I’m Still Here.
Jessie Buckley als Agnes Shakespeare in ‘Hamnet’.
De Oscar voor beste actrice kan Jessie Buckley nauwelijks ontgaan als Shakespeare’s echtgenote Agnes in rouw om een verloren zoon in Hamnet. Hoe goed de rest ook is – Emma Stone, Rose Byrne, Renate Reinsve – dit lijkt een gelopen race.
De Oscaruitreikingen vinden plaats in de nacht van zondag 15 maart op maandag 16 maart. In Nederland is de ceremonie te kijken via de televisiezender Filmbox, vanaf 23.30 uur Nederlandse tijd.