Michel Franco | Regisseur In ‘Dreams’ staat de giftige relatie tussen een Amerikaanse filantroop en een illegale Mexicaanse balletdanser symbool voor de band tussen de VS en Mexico. Het is een confronterende film. „Ik ben nooit iemand geweest die films maakt om geliefd te zijn.”
Jessica Chastain in 'Dreams'.
Dreams. Regie: Michel Franco. Met: Jessica Chastain, Isaac Hernández, Rupert Friend, Marshall Bell. Lengte: 98 minuten.
In de nieuwe film van de Mexicaanse regisseur Michel Franco (1979) wordt de ‘toxische relatie’ tussen de VS en Mexico treffend verbeeld met een liefdesrelatie tussen de jonge Mexicaanse balletdanser Fernando (Isaac Hernandèz) en een rijke Amerikaanse kunstfilantroop, Jennifer (Jessica Chastain). Er is sprake van fysieke aantrekkingskracht, maar ook van afhankelijkheid en een ziekelijk machtsonevenwicht. Dat wordt zichtbaar als Fernando illegaal de grens naar de VS oversteekt en hoopt dat hun passionele affaire die zich afspeelde in haar villa in Mexico-Stad naar een echte relatie evolueert. Plots blijkt Jennifers grote, progressieve hart grenzen te hebben. Én, zoals wel in meer films van Franco, wordt alles gekruid met een scheut bruut geweld. De film voelt nu nog bitterder en relevanter dan tijdens zijn première op het filmfestival van Berlijn in 2025, door de bijna dagelijkse nieuwsberichten over ICE en de gewelddadige razzia’s tegen Latijns-Amerikaanse en andere immigranten in de VS.
Het verhaal was een van die ideeën die al jaren door zijn hoofd spookten, vertelt Michel Franco in Berlijn. „Als Mexicaan ben ik zeer verontrust door hoe immigranten en zeker Mexicanen worden behandeld in de Verenigde Staten.” Hij wijst erop dat ze de Amerikaanse economie ondersteunen, maar vaak slecht worden behandeld en geen rechten hebben. Tijdens de opnames van zijn vorige film, dementieromance Memory, besefte hij al snel dat hij nogmaals met hoofdrolspeelster Chastain wilde werken en bedacht spontaan dit idee verder uit te werken, met niet een man maar een vrouw als de Amerikaanse hoofdpersoon. „Plots viel alles op zijn plaats. Ik wilde ook al lang een film maken over een toxische relatie.”
Andere plotelementen ontstonden volgens de regisseur op natuurlijke wijze. Hij zag megatalent Isaac Hernández, die onder meer bij Het Nationale Ballet heeft gedanst, tijdens een show in Mexico voor tienduizenden mensen. „Achteraf vertelde ik hem over het scenario en vroeg: ‘Als ik een danser van hem [het mannelijke, illegale hoofdpersonage] maak, zou je hem dan spelen?’” Doordat het personage „een speciaal talent” heeft, wordt volgens Franco nog duidelijker wat immigranten bijdragen.
Franco vraagt zich bij scenario’s altijd af of het interessanter wordt als hij het geslacht van de hoofdpersoon verandert. „Hier heeft het personage van Jessica macht en kennis, maar ontstaat er een extra laag door de wijze waarop de mannen in haar familie haar klein houden.” Jennifer houdt zich bezig met het financieren van kunst- en liefdadigheidsprojecten via de stichting van haar welgestelde vader, maar heeft de goedkeuring van haar vader en broer nodig. „Haar vader noemt zijn zoon bijvoorbeeld geniaal en iemand die San Francisco beter maakt, maar Jennifer iemand die bloedmooi is. Het is zo paternalistisch.”
Michel Franco op het filmfestival van Rome.
De boodschap van Dreams is weinig subtiel, we horen Jennifers vader zeggen dat hij blij is dat ze immigranten helpt, „maar er zijn grenzen”. Tegelijkertijd is Chastains personage genuanceerder dan veel rijkaards uit andere klassensatires, zoals Triangle of Sadness. Franco: „Wat de film zo tragisch maakt is dat ze wel van hem houdt, maar egoïstisch is en zó gevormd door haar bevoorrechte onzin-achtergrond dat ze er niet los van kan komen.”
Waarom voelt Franco zich zo aangetrokken tot het thema klassenstrijd? In zijn meest controversiële film, het dystopische New Order, lopen de zaken gierend uit de hand als witte elitaire Mexicanen een chique trouwerij houden, terwijl er buiten gewelddadige protesten tegen onderdrukking plaatsvinden. „Er zijn miljoenen armen in Mexico die geen sociale zekerheid hebben. Zeven familieleden moeten werken om de huur te kunnen betalen en één keer per maand kip te kunnen eten. Dat is de realiteit voor veel mensen in mijn thuisland en in de rest van de wereld. Misschien kan ik dat niet negeren omdat ik Mexicaan ben?”
Veelfilmer Franco is een lieveling op internationale filmfestivals. Hij woont zelf nog steeds in Mexico, hoe worden zijn films in zijn thuisland ontvangen? „Ik ben nooit iemand geweest die films maakt om geliefd te zijn. Ik heb beide uitersten meegemaakt. Ik ben de held geweest die prijzen meebrengt naar het thuisland. Ik verkocht tijdens de pandemie 600.000 tickets met New Order en was wekenlang een trending topic. Maar de film werd ook gecanceld en uitgefloten. Ik zou het heel saai vinden als het anders ging.”
Isaac Hernandèz als balletdanser Fernando in ‘Dreams’.
Franco vertelde eerder dat geweld vaak een grote rol speelt in zijn films omdat hij er tijdens zijn jeugd door omringd werd. Als je opgroeit in een miljoenenstad als Mexico-Stad is de constante confrontatie met sociale ongelijkheid al „gewelddadig”, zegt hij in Berlijn. „Binnen een autorit van zeven minuten ben je van een gebied dat lijkt op de duurste buurt van Miami of Los Angeles in een favela. En dan is er natuurlijk nog het daadwerkelijke geweld. In Mexico, een land met 130 miljoen inwoners, worden elke dag veel mensen vermoord.” Franco laat geweld alleen zien als het absoluut noodzakelijk is, stelt hij. „Ik wil het publiek niet overweldigen, maar het gesprek in de film gaande houden.”
In Berlijn trekken de expliciete – soms wat gekunsteld aandoende – seksscènes van Dreams veel aandacht. Ook die waren noodzakelijk, zegt Franco, mede als parallel voor de ‘intieme’ relatie tussen Mexico en de VS. Zitten er grenzen aan wat hij durft te tonen? „Ik kan alles filmen, als dat nodig is voor het verhaal. Maar ik zie mezelf niet als provocateur. Ik ben gewoon een hardwerkende filmmaker die niet stopt met werken om na te denken over zichzelf, maar gewoon zijn volgende film maakt.”