De eerste in de EU geproduceerde kleine modulaire kernreactoren moeten vanaf 2030 operationeel zijn. De Europese Commissie bepleit daarnaast nieuwe miljardeninvesteringen in duurzame energie. Op die manier wil de Commissie de energieprijzen voor burgers en bedrijven verlagen en stabiliseren.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De piekende prijzen voor olie, gas en elektra door de onrust in het Midden-Oosten tonen volgens de Commissie hoe pijnlijk afhankelijk Europa nog steeds is van dure energie-import. ‘Deze crisis zou iedereen duidelijk moeten maken dat we af moeten van fossiele brandstoffen’, zei commissaris Dan Jörgensen (Energie) dinsdag bij de presentatie van een nieuwe strategie voor meer en in de EU geproduceerde schone energie. ‘We zijn te kwetsbaar.’
Een manier om die afhankelijkheid te verminderen is de ontwikkeling en inzet van nieuwe kleine kernreactoren. Dat de Commissie met een nucleaire strategie komt, is volgens commissaris Stéphane Séjourné (Industrie) ‘een doorbraak’. Na de rampen met kerncentrales in Tsjernobyl (1986) en Fukushima (2011) namen vele landen afscheid van kernenergie. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen noemde dat dinsdag ‘een strategische vergissing’.
De Commissie zet nu in op de ontwikkeling van kleine, modulaire kernreactoren. Die zijn veiliger dan de huidige kerncentrales, sneller te bouwen, ze produceren minder radioactief afval en zijn flexibel in te zetten. Daarnaast helpen ze tegen de klimaatverandering, omdat bij het opwekken van elektra met kernenergie geen CO2 vrijkomt.
De Commissie stelt voor 200 miljoen euro EU-geld te gebruiken om particuliere investeerders over te halen een veelvoud in deze minireactoren te investeren. Verder wil de Commissie dat de lidstaten nauw samenwerken bij de vergunningen en standaarden voor de reactoren zodat ze overal in de EU inzetbaar zijn.
Nucleaire energie is nodig om de elektravoorziening op peil te houden als de energie uit wind en zon tekortschiet. Nu fungeert gas als buffer maar de prijs daarvan schiet op en neer, het is vervuilend en de EU produceert zelf vrijwel geen gas.
De Commissie wil dat de EU koploper wordt bij de ontwikkeling van de nieuwe reactoren die vanaf 2030 klaar voor gebruik moeten zijn. Het is aan de lidstaten of ze kernenergie willen gebruiken, daar heeft de Commissie geen zeggenschap over. Het nieuwe kabinet in Nederland wil vier nieuwe kerncentrales. Groene partijen en milieuorganisaties stellen dat elektriciteit uit kernenergie fors duurder is dan elektra uit zon en wind.
De Commissie raamt de totale investeringsbehoefte voor de groene transitie op 660 miljard euro per jaar tot 2030. Daarna loopt die prijs naar 695 miljard euro per jaar. Het merendeel ervan is nodig voor de aanleg van meer windmolen- en zonneparken, alsook het versterken van de energienetwerken, het vergroenen van de industrie en meer energie-efficiëntie. De import van olie en gas kostte de EU-landen in 2024 ruim 370 miljard euro.
De Europese Investeringsbank (EIB) belooft de komende drie jaar 75 miljard euro te investeren in het vergroenen van de samenleving. Om grote investeerders als pensioenfondsen, verzekeraars en staatsfondsen te motiveren hun geld te steken in schone en duurzame energie, wil de Commissie aandelen in duurzame energiebedrijven beter verhandelbaar (en dus winstgevender) maken.
De Commissie roept verder de lidstaten op hun burgers te helpen als de energierekening te hoog wordt. Dat kan door de energiebelasting te verlagen. Ook staan de Europese staatssteunregels het toe om het renoveren en isoleren van huizen te subsidiëren. De Commissie raamt het aantal mensen in de EU dat niet of moeilijk hun energierekening kan betalen op ruim 40 miljoen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant