In de Gadgetdesk bericht de wetenschapsredactie wekelijks over nieuwe apps en technische speeltjes. Deze week: Instagram zonder algoritme, is dat nou écht anders?
is techredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over sociale media en kunstmatige intelligentie.
Voor een interviewproject tuft de Gadgetdesk al een paar weken door het land, om 15-jarigen te spreken over wat ze zien op sociale media. Waar kijken ze naar, welke mensen volgen ze?
‘Volgen?’ Wat een absurde vraag. Weten zij veel. Het algoritme bepaalt. Ze scrollen tot wel zes uur per dag op TikTok en Instagram en kunnen met geen mogelijkheid omschrijven wat ze al die tijd hebben gezien, omdat ze in een zombiestaat hooguit wegswipen wat ze niet bevalt. De Gadgetdesk hoort het aan en denkt: help, ik heb precies hetzelfde.
In oktober gaf een Nederlandse rechter de burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom gelijk in haar betoog dat mensen recht hebben op een algoritmevrije feed. En dan blijkt het dus gewoon te kúnnen, tornen aan de macht van big tech, want Instagram biedt nu prominent de functie ‘Following’ aan, naast het met sterretjes versierde ‘For you’ helemaal bovenaan de hoofdpagina. Klik het aan, en je ziet alleen posts van de accounts die je volgt, op chronologische volgorde, tot je deze functie zelf weer uitschakelt.
Van zeker de helft van de accounts was de Gadgetdesk vergeten dat ze die volgde. Tijd om er een bezem doorheen te halen en in de praktijk te brengen wat ze al zo lang verkondigt: bewuster kiezen voor wat je op sociale media wilt zien, zodat je scrolltijd in elk geval gevuld is met dingen die je belangrijk vindt.
Ze belandt in dezelfde freeze als in een keuken met een aanrecht vol troep en een volle, vieze vaatwasser. Waar te beginnen? Het lijkt alsof haar duim nog maar één beweging kan maken, van beneden naar boven. Swipe, swipe, swipe.
Eerst moet TikTok van de telefoon: de verleiding die app te openen is te groot. Dan: door de chronologische volgorde betrapt de Gadgetdesk zichzelf erop hoe vaak ze Instagram eigenlijk opent op jacht naar afleiding, een pling, om nu steeds dezelfde post te zien die lijkt te schreeuwen: nee, er is inderdaad níéts gebeurd in de afgelopen vijftien seconden, ga weg!
Zonder het verrassingselement scrollen voelt een stuk minder bevredigend. Als je echt je best doet, loop je tegen een muur: je hebt alles gezien. De zombie loopt vast.
Na drie dagen experimenteren belandt TikTok als bij toverslag weer op het scherm. Zie dat als de ultieme aanbeveling: stoppen met het algoritme maakt vooral op een pijnlijke manier duidelijk hoe snel je er afhankelijk van bent geworden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant