De Europese Unie gaat flink investeren in kernenergie om minder afhankelijk te worden van buitenlandse energiebronnen en schommelende prijzen. Dat blijkt dinsdag uit de nieuwe, ambitieuze energiestrategie van de Europese Commissie. Die wil vooral inzetten op kleine reactoren.
De Europese Commissie heeft aangekondigd dat zij de komende twee jaar 200 miljoen euro gaat investeren in de ontwikkeling en bouw van kleine kerncentrales. Die heten small modular reactors (SMR's). Ze zijn nu nog in de ontwikkelingsfase, wat betekent dat nog nergens ter wereld een centrale volledig draait. Desondanks hoopt de EU in 2030 al SMR's te kunnen inzetten.
Het idee achter de kleine centrales is dat ze sneller en goedkoper te ontwikkelen zijn dan de grote. Daarvan duurt de bouw vaak minimaal een decennium. SMR's kunnen in de toekomst mogelijk flexibel, met minder nucleair afval, functioneren en kunnen worden ingezet bij het verwarmen van woningen.
Meerdere Europese landen, waaronder Nederland en Frankrijk, hebben plannen voor de kleine kerncentrales. Brussel wil dat proces nu dus versnellen door te investeren en het vergunningstraject makkelijker te maken. Daarmee hoopt de Commissie dat SMR's aantrekkelijker worden voor private investeerders.
Er zijn EU-landen die geen kernenergie willen, zoals Oostenrijk. Ook Duitsland ontmantelde de afgelopen jaren meerdere centrales. Die landen wordt niet opgelegd om kerncentrales te nemen, benadrukt de EU. De energiemix blijft uiteindelijk een nationale zaak.
De Commissie hoopt dat de SMR's ervoor kunnen zorgen dat de EU snel onafhankelijk wordt van grootmachten zoals Rusland en de Verenigde Staten, en daardoor minder kwetsbaar is voor externe en geopolitieke schokken. De verwachting is dat centrales op eigen bodem voor lagere energieprijzen voor burgers zullen zorgen.
Met de kennis van nu heeft de EU spijt dat zij niet heeft doorgepakt op kernenergie. "Achteraf gezien was het een strategische fout van Europa om een betrouwbare, betaalbare en emissiearme energiebron de rug toe te keren", zei Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen dinsdag op een grote top over kernenergie in Parijs.
In de jaren negentig werd ongeveer een derde van de Europese stroom opgewekt met nucleaire energie. Nu is dat rond de 15 procent.
Hernieuwbare stroom uit zonne- en windenergie neemt ook een groot deel in. Tegelijkertijd is de EU nog grotendeels afhankelijk van de import van fossiele brandstoffen, omdat de lidstaten die zelf vrijwel niet hebben. De import daarvan is niet alleen duur, maar ook onvoorspelbaar en vervuilend.
Dat wordt dan ook pijnlijk duidelijk in de huidige context, waarbij gas- en olieprijzen door het dak gaan vanwege de oorlog in het Midden-Oosten. Als gevolg daarvan betaal je op dit moment een stuk meer voor een volle tank of een verwarmd huis dan pakweg twee weken geleden.
De Commissie wil met het plan toe naar een energiemix van hernieuwbare energie en kernenergie. Het pakket is onderdeel van de energiestrategie voor de lange termijn en is dus niet direct gebaseerd op de Iranoorlog. Maar die maakt het wel extra urgent, denken betrokkenen in Brussel.
Source: Nu.nl economisch