Een gebied in de Noordzee, ten noorden van Schiermonnikoog, moet mogelijk worden aangewezen als beschermd Natura 2000-gebied. Natuurorganisaties pleiten er al langer voor, maar het ministerie van Landbouw had hun verzoek afgewezen. Maar de rechter is het daar niet mee eens.
Als je zo'n 20 kilometer ten noorden van Schiermonnikoog over het gebied zou varen, dan zou je niks opvallen. De Noordzee lijkt één grote watermassa. Maar onder dat wateroppervlak is toch bijzondere natuur te vinden.
Een van die bijzondere natuurgebieden is de Borkumse Stenen, op de grens van Nederland en Duitsland. Het begint boven de Waddeneilanden en is zo'n 600 vierkante kilometer groot: zo'n beetje de helft van de provincie Utrecht.
Een groot deel van de Noordzee kent een bodem waarop alleen maar zand ligt, maar de Borkumse Stenen is een van de uitzonderingen. Het grind en de keien op de bodem van de zee zijn daar gekomen tijdens de voorlaatste ijstijd, zo'n 130.000 tot 200.000 jaar geleden. Waar nu zee is, was destijds nog land.
Veel vissen en andere zeedieren, zoals krabben en kreeften, profiteren enorm van de stenen. Ze bieden de dieren bescherming in de verder grotendeels kale zeebodem. De ontstane riffen, met daarop soorten als zeeanjelier en dodemansduim (op de foto hieronder), vormen een soort kraamkamer van de Noordzee: jonge visjes kunnen daar groot worden en vervolgens verder de zee op trekken. Ook leven er haaien en roggen en de bruinvis kan er voedsel vinden.
Vanwege die belangrijke natuurwaarde hadden meerdere natuurorganisaties de staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur gevraagd van de Borkumse Stenen een Natura 2000-gebied te maken. Het gebied wordt gesloten voor sleepnetvisserij, maar gaswinning en het opruimen van explosieven is er nog steeds toegestaan. Een Natura 2000-status zou het gebied nog beter beschermen.
Toenmalig staatssecretaris Jean Rummenie wees dat verzoek in de zomer van 2024 af. Volgens hem voldeed Nederland al aan de Europese verplichtingen voor dit type natuur. De natuurorganisaties waren het daar niet mee eens en stapten naar de rechter.
Ze vinden dat Rummenie niet goed genoeg had uitgelegd waarom het gebied niet de Natura 2000-status verdiende. De rechter heeft de organisaties daarin maandag dus gelijk gegeven. Dat betekent niet dat de Borkumse Stenen nu Natura 2000-gebied moet worden. Daarover heeft de rechter geen oordeel gegeven. Wel betekent het dat landbouwminister Jaimi van Essen binnen negen maanden opnieuw moet beoordelen of het gebied extra bescherming moet krijgen.
Als de Borkumse Stenen inderdaad Natura 2000-gebied wordt, dan is dat het vijfde Natura 2000-gebied in het Nederlandse deel van de Noordzee. Tien jaar geleden kregen drie van de vier huidige gebieden de Natura 2000-status: het Friese Front, de Klaverbank en de Doggersbank.
Overigens vinden natuurorganisaties dat dat laatste gebied beter beschermd zou moeten worden. Ook daarvoor zijn ze naar de rechter gestapt en die zaak begint woensdag. De organisaties vinden dat de sleepnetvisserij veel schade aanricht aan het bodemleven van de Doggersbank.
Om vis te vangen, wordt er door vissersschepen een net over de zeebodem getrokken. Riffen die zich op de bodem bevinden, worden daardoor kapotgetrokken. Haaien, roggen, anemonen en koralen kunnen daardoor niet veilig leven. Emilie Reuchlin, directeur van Stichting Doggerland, noemt de beschermde status "feitelijk een wassen neus".
Daarnaast buigt de Raad van State zich vrijdag over de vraag of er te veel schelpen uit de Waddenzee en voor de Noordzeekust worden gewonnen. Deze week is er bij de Raad van State ook een zitting in de zaak over een eventueel verbod op garnalenvisserij op de Westerschelde.
Source: Nu.nl algemeen