Maas Willemsen Voetballer bij SC Heerenveen en filosofiestudent Maas Willemsen (22) las Nietzsches tranen (1992) van Irvin D. Yalom op aanraden van zijn moeder. Nu hij meer van filosofie weet, is het zijn favoriete boek.
„Nadat ik me volledig op het voetbal had gestort, ontdekte ik dat filosofie ook een passie van mij is. Ik kom uit een gezin waarin veel gelezen wordt en voor veel familieleden speelt filosofie een belangrijke rol; mijn zus promoveert er zelfs in. Toen ik negentien jaar oud was en net filosofie studeerde, raadde mijn moeder Nietzsches tranen aan. Zij is psychotherapeut en was ervan overtuigd dat onze interesses mooi samenkwamen in dit boek.
Yalom laat in zijn roman de filosoof Friedrich Nietzsche en Josef Breuer, een voorloper en een grondlegger bij het ontstaan van de psychoanalyse, elkaar ontmoeten in het Wenen van eind negentiende eeuw. Ze zijn alle twee door iets bezeten: Nietzsche door zijn onbeantwoorde liefde voor Lou Salomé, Breuer is geobsedeerd door een patiënte die hem niet loslaat.
In therapeutische sessies proberen ze voortdurend het onbewuste bewust te maken. Dat soort gesprekken vormden een groot onderdeel van mijn opvoeding en dat herkende ik dus. Mijn moeder vroeg altijd door wanneer ze me zag worstelen met gevoelens. Dat werkte goed, want zo heb ik woorden leren geven aan wat er in mij speelde.
Ik denk dat daarom de gesprekken tussen Nietzsche en Breuer over het bewustzijn mij na de eerste lezing zo sterk waren bijgebleven. En dan met name de dialoog aan het einde waarin Nietzsche en Breuer dichter tot elkaar komen. Voor dat einde krijgt de roman een nieuwe wending. Breuer ondergaat hypnose en lijkt daardoor tot allerlei nieuwe inzichten te komen. De hypnose-sessie staat onder leiding van Sigmund Freud, zijn collega-psychiater. Als lezer ga je daar volledig in mee, totdat blijkt dat het zich onder hypnose afspeelt. Dat detail was ik compleet vergeten. Door je selectieve geheugen kun je een boek dus ook weer opnieuw ervaren.
De ondertitel is ‘Roman van een obsessie’. Aan de eerste lezing van het boek hield ik vooral het inzicht over dat mensen de neiging hebben om meer te houden van verliefdheid zelf dan van de persoon waarop ze verliefd zijn. In volwaardige liefde is er sprake van gelijkheid en dat ontbreekt. Daarom wordt de liefde ook zo’n obsessie voor bijvoorbeeld Nietzsche.
Inmiddels heb ik, zo’n drie jaar later, meer filosofische bagage. Daardoor begrijp ik bepaalde thema’s in het boek beter, zoals Nietzsches lijdensweg, die centraal staat. Toch ziet hij zichzelf nooit als een slachtoffer, hij denkt juist dat zijn lijden hem een unieke manier geeft om naar de wereld te kijken. Lijden heeft voor Nietzsche dus betekenis, niet alleen voor hemzelf maar ook in algemenere zin.
Ik ben geen typische student, omdat ik vooral op het veld te vinden ben en weinig in de collegebanken. De studie volg ik in mijn eigen tempo. Daardoor merk ik wel soms dat ik het leven op de universiteit maar half meekrijg. Ik ben er niet genoeg om echt onderdeel te zijn van de academische bubbel. De intellectuele gesprekken die Nietzsche en Breuer met elkaar hebben, zorgen ervoor dat ik me iets meer in academische sferen waan.
Ik vond het een cadeau om het boek te herlezen, daardoor is het mijn favoriete boek geworden. Als het verhaal na verloop van tijd weer wat is weggezakt, zou ik het zeker nog eens willen lezen. Die behoefte moet je wel voelen voordat je een boek opnieuw oppakt. Dat was nu na drie jaar al bij mij het geval.”
In de rubriek ‘Teruglezen’ vertellen boekenliefhebbers over een werk dat in het verleden veel indruk op hen heeft gemaakt.
Het laatste boekennieuws met onze recensies, de interessantste artikelen en interviews