Na een periode van giftige interne strijd wil Hans Spekman met de FNV weer ‘de blik naar buiten richten’. Maandag werd bekend dat de voormalige voorzitter van de PvdA de nieuwe voorzitter is van de vakbond.
Hans Spekman begint aan misschien wel de minst benijdenswaardige bestuursfunctie van het moment. Per 1 mei treedt hij aan als voorzitter van de FNV – de vakbond die afgelopen jaar zo met zichzelf overhoop kwam te liggen dat de rechter eraan te pas moest komen. Aan Spekman, die werd benoemd door de tijdelijke toezichthouders Ton Heerts en Lodewijk Asscher, de taak om van de verdeelde FNV weer één onverdeelde bond te maken.
Dat doet de voormalige PvdA-partijvoorzitter en directeur van het Jeugdeducatiefonds niet alleen. Zijn bestuur bestaat naast Spekman (59) uit acht andere leden, onder wie vicevoorzitter Nine Kooiman (45). Zij was eerder Tweede Kamerlid voor de SP en is sinds twee jaar voorzitter van de Nationale Politiebond. De twee willen ‘als een soort duo’ namens de bond naar buiten treden.
Waarom heeft u in godsnaam ‘ja’ gezegd tegen deze functie?
Spekman: ‘Bij het Jeugdeducatiefonds zie ik dagelijks hoe belangrijk het werk van de FNV is. Ik zie mensen die nauwelijks kunnen rondkomen, terwijl ze twee of drie banen hebben. Ik zie hier in Utrecht dat bijna niemand met een modaal inkomen nog in de stad kan wonen. Er moet fundamenteel iets veranderen in de positie van werknemers. De maatschappelijke positie die de FNV heeft, is zo belangrijk dat het voor mij niet zo moeilijk was om ‘ja’ te zeggen.’
Kooiman: ‘We hoeven het ook niet alleen te doen. We zijn met z’n negenen, drie van buiten en zes van binnen de FNV. Het is zaak dat wij het vuur en de passie aanwakkeren om onrecht en ongelijkheid in de buitenwereld aan te vechten. Er zijn zoveel mensen die snakken naar: kunnen we weer de klus naar buiten toe oppakken?’
Afgelopen jaar was de passie voor strijd inderdaad vooral naar binnen geslagen.
Spekman: ‘Ze hebben in ieder geval bewezen dat ze kunnen strijden.’
Hoe duidt u die interne strijd en hoe kan hij weer naar buiten worden gericht?
Spekman: ‘De FNV was behoorlijk ingewikkeld georganiseerd en Asscher en Heerts hebben wel beschreven dat door die structuur het bestuur niet collegiaal was. Ze waren elkaars concurrenten en dat heeft veel frictie veroorzaakt. Wij zijn wel een collegiaal team zonder geldingsdrang naar elkaar toe.’
Kooiman: ‘Het helpt daarbij wel dat het kabinet-Jetten het met het regeerakkoord zo bont maakt dat we als bond ook wel iets hebben om samen voor te vechten.’
Maar een meerderheid van het ledenparlement is in hoger beroep gegaan tegen de uitspraak van de Ondernemingskamer die de toezichthouders toestemming heeft gegeven een aantal hervormingen door te voeren, zoals het vervangen van het ledenparlement door een bondsraad. Heeft u al met die mensen gesproken?
Kooiman: ‘Nog niet. En heel eerlijk: het zal nog een tijd duren voordat het interne conflict helemaal beslecht is.’
Spekman: ‘Het pijnlijke is dat terwijl iedereen binnen bezig was elkaar te bevechten, er in Den Haag allerlei grote opgaven lagen. Dat moet stoppen. Ik denk dat heel veel mensen binnen de vakbond daarvan echt doordrongen zijn.’
Bedoelt u dat het regeerakkoord, met bezuinigingen op de uitkeringen voor werklozen en arbeidsongeschikten en de verhoging van de AOW-leeftijd, er mede is gekomen omdat de vakbond afwezig was in Den Haag?
Spekman: ‘De bestaande neoliberale ideologie heeft wel haar kans gepakt. Bestaanszekerheid is nul keer in het regeerakkoord genoemd.’
Hoogleraar Paul de Beer noemde FNV in deze krant ‘de kalkoen die ontkent dat het Kerstmis wordt’. De bond vertegenwoordigt steeds meer het belang van oude werknemers en gepensioneerden en trekt daardoor geen jonge werkenden meer aan. Deelt u die analyse?
Kooiman: ‘Van de 55 duizend nieuwe leden is de helft onder de 35 jaar. Dat biedt hoop en perspectief. En als je kijkt naar ons bestuur: daarin zitten mensen met veel ervaring, maar ook jongeren.’
Spekman: ‘Ik denk dat de strijd voor werkzekerheid een strijd is die binnen de hele FNV wordt gevoeld. Tegelijkertijd maken jongeren zich ook best zorgen over hoelang ze nog moeten werken tot hun pensioen.’
Binnen de FNV is ook spanning over grotere thema’s als klimaatverandering. Sommige leden vinden dat de bond daar niet over gaat. Hoe kijkt u naar die discussie?
Spekman: ‘In een vakbond met 900 duizend mensen is dat normaal. Ik ben grijs en heb zelf nog meegemaakt dat de FNV positie koos in de discussie over de neutronenbom. Maar de hoofdstrijd gaat over arbeidsvoorwaarden. Dat is waarvoor de vakbond is opgericht.’
U noemt zichzelf nu grijs. De vakbond wil graag jongeren, vrouwen en mensen met een diverse achtergrond aanspreken, heeft u dan daarvoor zelf wel de juiste kenmerken?
Kooiman: ‘Mag ik deze doen? Deze man heeft echt ontzettend veel kennis, ervaring en strategisch vermogen. Het is waanzinnig om dat in het bestuur te hebben, naast het jongeren-, vrouwen- en diversiteitsperspectief. We hadden het nog over de 84-jarige Democratische senator Bernie Sanders in Amerika, die is echt immens populair onder jongeren.’
Spekman: ‘Ik denk dat mensen die behoefte hebben aan een sterke bond niet kijken naar hoe iemand eruitziet, maar wat hij kan betekenen. We moeten van betekenis zijn voor al die mensen die werken of dat door pech niet kunnen, en ook voor gepensioneerden. Daar moet de strijd om gaan.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant