De Amerikaanse olieprijs is zondag gestegen tot boven de 100 dollar per vat. Sinds de zomer van 2022 lag de olieprijs niet zo hoog. De G7-landen bespreken vandaag of ze noodvoorraden olie zullen aanspreken om de prijsstijgingen te dempen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De prijs van Amerikaanse olie, West Texas Intermediate (WTI), steeg met 20 procent naar ruim 109 dollar per vat. Voor een vat Brentolie, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten, moet nu meer dan 110 dollar worden betaald, een toename van 19 procent. De prijsstijging leidt tot hoge benzineprijzen en veel duurdere energiecontracten.
Ook de prijs van gas explodeert. Op de Amsterdamse gasbeurs steeg de gasprijs bij aanvang van de handel maandag met 30 procent tot ongeveer 69 euro per megawattuur. Duurder gas kan later dit jaar leiden tot een hogere stroomrekening voor Nederlandse consumenten, omdat veel elektriciteit wordt opgewekt met gas.
De olieprijzen stijgen omdat de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran en de talrijke Iraanse tegenaanvallen in de regio op tal van plaatsen de productie en aanvoer van olie in het honderd laten lopen. De Qatarese energieminister Saad al-Kaabi waarschuwde enkele dagen geleden al dat de olieprijs deze maand kan oplopen tot maar liefst 150 dollar per vat.
Dat is slecht nieuws voor de landen die het zwaarst afhankelijk zijn van geïmporteerde olie, zoals China, India, Zuid-Korea, Japan, Duitsland, Italië en Spanje.
De prijzen stijgen onder meer omdat de olieproductie in Irak met ongeveer 60 procent is ingestort. Irak produceert nu nog ongeveer 1,7 tot 1,8 miljoen vaten olie per dag, tegenover ongeveer 4,3 miljoen vaten per dag voor het begin van het conflict. Het land kan zijn olie niet kwijt omdat door de oorlog te weinig tankers beschikbaar zijn om die te vervoeren, melden bronnen aan persbureau Bloomberg.
Een groot deel van de tankers ligt stil in havens in het Midden-Oosten en elders omdat Iran dreigt schepen aan te vallen als ze door de Straat van Hormuz varen. Elke dag waagt zich hoogstens een handvol schepen door de nauwe passage, die bij Iran zijn smalste punt heeft. De zeestraat is daar weliswaar 30 tot 40 kilometer breed, maar niet overal diep genoeg voor zware olietankers. De feitelijke vaargeulen voor grote schepen zijn maar een paar kilometer breed.
De productie van olie wordt ook verstoord omdat Iran met raketten en drones raffinaderijen en depots bestookt in landen van waaruit het Amerikaanse leger opereert. In verschillende Golfstaten hebben de Iraniërs de afgelopen dagen al doel getroffen. Vannacht brak er na een aanval vanuit Iran brand uit op een raffinaderij in Bahrein.
Op zijn sociaal netwerk Truth Social liet de Amerikaanse president Donald Trump zondagavond weten dat de stijgende olieprijs ‘een heel kleine prijs is die betaald moet worden voor vrede en veiligheid in de Verenigde Staten en de wereld’. ‘Enkel gekken denken daar anders over’, aldus het Amerikaanse staatshoofd.
Gealarmeerd door de stijgende olieprijzen voert de G7, een overlegclub van de zeven rijkste landen, vandaag spoedberaad, zo meldt de Financial Times. Drie van de zeven, waaronder de VS, hebben er volgens de Britse krant op aangedrongen dat er olie wordt vrijgegeven uit de noodvoorraden die worden beheerd door het International Energie Agentschap (IEA).
Lidstaten van de IEA zijn verplicht om strategische voorraden aan te houden. Meestal zijn die groot genoeg om het wegvallen van de import voor 90 dagen op te vangen. Bij een gecoördineerde actie van het agentschap kunnen miljoenen vaten worden vrijgegeven om grote prijsstijgingen te dempen.
Nadat Rusland in 2022 Oekraïne was binnengevallen, besloten de 32 IEA‑lidstaten om eerst 60 miljoen vaten en daarna nog eens 120 miljoen vaten uit de noodvoorraden vrij te geven. Zulke maatregelen werden ook genomen tijdens de Golfoorlog van 1991, de orkaan Katrina in de Verenigde Staten in 2005 en de Libië‑crisis van 2011, toen het regime van kolonel Kadhafi instortte en het land in een bloedige burgeroorlog werd gestort.
Volgens de informanten van de Financial Times zouden de Amerikanen aandringen op het vrijgeven van 300 tot 400 miljoen vaten, 25 tot 30 procent van de 1,2 miljard vaten olie die in de strategische voorraden ligt opgeslagen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant