is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Na de ongehoorde massamoord die het verachtelijke Iraanse regime onlangs tegen zijn eigen bevolking beging, hoopt mijn hart op de spoedige instorting ervan. Vrijheid voor de Iraniërs, een vreedzamer en stabieler Midden-Oosten – in theorie zou Trumps onbezonnen oorlog, illegaal onder het volkenrecht, de deur daar kunnen openzetten naar een vreedzamer en stabieler Midden-Oosten. Tot zover mijn hart.
Maar in mijn hoofd zweven de woorden van Sun Tzu: ‘Tactiek zonder strategie is het lawaai voor de nederlaag.’ Trump geeft openlijk toe dat er geen strategie is voor het Iran van na de oorlog, en de oorlogsdoelen wisselen van dag tot dag. Dat zijn geen goede voortekenen.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Amerika’s hoogste militair, generaal Dan Caine (die de vorige, korte oorlog tegen Iran en ‘Venezuela’ uitvoerde) waarschuwde vooraf dat Amerika’s voorraden van cruciale munitie voor luchtverdediging laag zijn, en voor de omvang van de operatie, haar complexiteit, de kans op Amerikaanse slachtoffers, én het ontbreken van steun van bondgenoten. Een heel rijtje.
Maar ja, Trumps instinct zei iets anders. En tot we de afloop kennen, kán hij gelijk hebben. De luchtcampagne is effectief, stellen experts, maar niemand weet of je het Iraanse regime alleen van bovenaf kunt doen instorten. Zijn eigen inlichtingendiensten noemden dat vooraf ‘onwaarschijnlijk’, maar de eerzuchtige Trump gaat voor de hoofdprijs. Als het Cubaanse regime valt, doet hij iets dat president Kennedy niet lukte, zegt zijn oud-adviseur Elliott Abrams. ‘En alles verandert in het Midden-Oosten als de Islamitische Republiek die we kennen sinds 1979 wordt geëlimineerd.’
Trump neemt als leidraad de kronkels van zijn eigen ego. De Financial Times sprak van een ‘epische gok’. Historicus Walter Russell Mead noemt het een moderne variant van 19e-eeuwse ‘gunboat diplomacy’. De politicoloog Stephan Walt noemt Trumps Amerika een roofzuchtige hegemoniale macht uit op eerbetoon van vriend en vijand. Mijn vroegere professor mensenrechten, Hurst Hannum, citeert een Amerikaanse generaal tijdens de Vietnam Oorlog: ‘We moesten het dorp vernietigen om het te redden.’ Hij vreest een bloedbad groter dan wat de ayatollahs aanrichtten.
Ik deel de scepsis over Trumps roekeloze aanpak, maar ook de verbazing van Iraniërs die eindelijk uitzicht hebben op bevrijding van tirannie en dan de westerse progressieve elite alleen horen over het volkenrecht. In Iran faalt ‘het volkenrecht’ immers vreselijk en al heel lang. Dat zou tot nederigheid moeten nopen tegenover de weerbarstige realiteit, maar nederigheid is onder volkenrechtdeskundigen vaak even afwezig als onder trumpiaanse interventionisten.
Kunnen Europeanen zelf wat doen? Ja, natuurlijk! Het belang van het volkenrecht wél blijven erkennen en onze belangen verdedigen. Eisen dat Trump nu de toekomst van het Iraanse volk voorop stelt. Nu het Iraanse regime burgerdoelen in de regio aanvalt, kunnen we partners daar de helpende hand bieden. We kunnen de bevaarbaarheid van de Straat van Hormuz – een wezenlijk Europees belang – helpen afdwingen. Open vaarwegen, daarmee is het moderne volkenrecht zo ongeveer begonnen.
En verder? Het luchtruim van heel Oekraïne buiten de frontlinie gaan bewaken, natuurlijk. Want anders dan u dagelijks in de krant leest, heeft niet Amerika maar Rusland de internationale orde aan flarden geschoten met een twaalf jaar durende agressieoorlog die wij bestreden met appeasement in plaats van militaire bijstand aan Oekraïnes recht op zelfverdediging.
Dat roer moet om. Oekraïne heeft een door ons bewaakte no fly zone nodig, zoals wij de Oekraïense defensie tegen massale drone-aanvallen drones nodig hebben. In deze ruige wereld is de les niet dat het internationaal recht heeft afgedaan, maar dat als Europa de machtsmiddelen moet opbouwen en inzetten om het te handhaven. Dat Trump de mantel van het volkenrecht afwerpt, betekent ondertussen niet dat wij doelen als een vrij Iran zonder kernwapens, ballistische raketten en interne en externe terreur niet delen.
Het internationaal recht ‘redden’ kan nog, maar het vereist dat de regels op cruciale momenten ook worden afgedwongen – zeker op het eigen continent, waar Poetins sloopbal van de internationale orde vrij spel kreeg door onze lafheid en lamlendigheid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant